بررسی تغییرات زمین‌ریخت‌شناسی (ژئومرفولوژی) و رسوب‌شناسی بخش‌های ساحلی و کم‌ژرفای کشور امارات در اثر ساخت جزایر مصنوعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدیریت زمین‌شناسی دریایی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

2 پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

چکیده

کشور امارات در سال‌های اخیر اقدام به ساخت جزایر و بریرهای مصنوعی در بخش جنوبی خلیج فارس کرده است. ساخت این جزایر مشابه هر سازه دریایی تأثیرات خاصی بر روی ریخت‌شناسی حوضه رسوبگذاری می‌گذارد. هدف از پژوهش اخیر، مستند کردن تغییرات ریخت‌شناختی و اثرات زیست‌محیطی ساخت جزایر مصنوعی کشور امارات بر خلیج فارس است.  این پژوهش با استفاده از بررسی‌های دورسنجی و رسوب‌شناسی انجام پذیرفت. در بررسی‌های دورسنجی،  مقایسه تصاویر ماهواره‌ای مربوط به سال‌های 1998، 2003، 2007، 2008 و 2009  مد نظر قرار گرفت و در مطالعات رسوب‌شناسی، ویژگی‌های 3  نمونه رسوب مربوط به بخش‌های ساحلی جزایر مصنوعی مورد بررسی واقع شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد ساخت این جزایر اثرات منفی بر ویژگی‌های زمین‌ریخت‌شناسی  زون ساحلی خلیج فارس در محدوده کشور امارات گذاشته است. رسوبگذاری در پیرامون جزایر مصنوعی سبب کاهش  ژرفای آب شده است. جنس رسوبات بیشتر کربناتی و منشأ آنها در بخش‌های باختری جزایر که در مسیر حرکت جریان‌های دریایی به موازات ساحل قرار دارند، بیشتر ذرات کربناتی آواری و در بخش‌های خاوری دارای دو منشأ آواری و درون حوضه‌ای است. ساخت بریرهای باریک در امتداد ساحل موجب ایجاد محیطی آرام و لاگونی  میان ساحل و بریر کرده است که سبب ته‌نشست مستقیم کربنات از آب دریا و پیشروی ساحل به سمت دریا شده است. میزان خشک‌شدگی در بیشترین حالت به میزان120 متر از سال 2008 تا 2009  برآورد می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Studies of Geomorphology and Sedimentology Changes on the South East Coasts of the Persian Gulf Due to UAE Manmade Islands

نویسندگان [English]

  • K. N. Afzali 1
  • R. lak 2
1 Marine Geology Department,Geological Survey of Iran,Tehran,Iran
2 Research Institute for Earth science, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
چکیده [English]

United Arab Emirate has recently started to build some artificial islands in the southern part of the Persian Gulf. Constructing of these Islands, such as each marine structure, have special effects on the morphology of the sedimentary Basin. This investigation focused on the documentation of morphological and environmental effects of making artificial islands by the UAE in the Persian Gulf. This research is based on remote sensing studies and sedimentology investigation. Remote sensing studies carried out with comparing satellite data related to 1998, 2003, 2007 and 2008. Sedimentology investigation of the three sediment samples taken from the coastal part of the artificial islands was carried out. The deliberations indicate that construction of these islands have negative effects on geomorphological features in coastal part of the Persian Gulf in UAE region. The Sedimentation around the islands leads to the reduction of water depth. The kind of the sediment is usually carbonates and their origin in the western part of the islands is affected by marine longshore currents. However, there are two sources proposed for the sediments in the eastern part of islands; intrabasinal (direct precipitation) and detrical. The construction of linear barriers along the coast leads to the building of restricted lagoons between the coast and barriers. It is estimated the rate of progradation of the coast (sea ward migration of the shoreline) is 120 m from 2008 to 2009.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Persian golf
  • Artificial Island
  • Emirate
  • Sedimentology
  • Drying
آقانباتی، ع.، 1383- زمین‌شناسی ایران، سازمان زمین‌شناسی کشور،  طرح تدوین کتاب زمین‌شناسی ایران، 358 صفحه.
چنانی، ن.، لک، ر. و فیاضی، ف.، 1388- بررسی ژئوشیمیائی رسوبات بستری مناطق شمال غربی خلیج‌فارس از دیدگاه عناصر آلاینده محیط‌زیست. ششمین همایش زمین‌شناسی مهندسی و محیط‌زیست ایران.
رحیم‌زاده، ن.، 1387- روش مطالعه و کاربرد تجهیزات نمونه‌برداری و آزمایشگاهی در بررسی‌های رسوب‌شناسی، گزارش داخلی سازمان زمین‌شناسی کشور، 150 صفحه.
شهرابی، م.، 1373- دریاها و دریاچه‌های داخلی کشور،  سازمان زمین‌شناسی کشور،  طرح تدوین کتاب زمین‌شناسی ایران، 291 صفحه.
مروتی، ح.، 1385- تأثیر جزایر مصنوعی امارات بر سواحل خلیج‌فارس ، بیست و پنجمین گردهمایی علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.
معتمد، ا.، 1376- جغرافیای کواترنر، انتشارات دانشگاه تهران،140 صفحه.
 
 
 
 
 
References
Alsharan, A. S. & kendall, C. G. St. C., 2003- Holocene coastal carbonates and evaporates of  the southern Arabian Gulf and their ancient  lagoons, Earth-Science Reviews, 61,191-243
Alsharhan, A. S. & El-Sammak, A. A., 2004- Grain-size Analysis and       characterization of Sedimentary environment of the united Arab Emirates coastal area, Journal of coastal Research, 20, 2, 464-477
Bathurst, R. G. C., 1975- Carbonate sediments and their diagenesis developments in   Sedimentology, 12, Elsevier, Amsterdam, 658p.  
Brewer, P. G. & Dyrssen, D., 1985- Chemical oceanography in the Persian Gulf, Progress in oceanography, V.14, p. 41-55
Butler, G. P., 1966- Early diagenesis in the recent sediments of the Trucial Coast of the Persian Gulf, MSC thesis.Unive. London.
Curtis, R., Evans, G., Kinsman, D. j. j. & Shearman, D. j., 1963- Association of dolomite and anhydrite in the Persian Gulf, Nature,197, no.4868.
Evans, G., Murray, j. w., Biggs, E., Bate, R. & Bush, P. R., 1973- The oceanography, Ecology, Sedimentology and Geomorphology of parts of the Trucial coast Barrier Island. In: : B.H. Purser (Ed),The Persian Gulf, Holocene carbonate sedimentation and diagenesis in a shallow Epicontinental Sea, Springer-verlag, 471, New York, p: 233-278
Halim, Y., 1984- Plankton of the Red Sea and the Persian Gulf, Deep Sea Research, Part A. Oceanographic research papers, 31, 6-8, 969- 982
Kassler, P., 1973- The structure and geomorphic evolution of the Persian Gulf, in: B.H. Purser (Ed),The Persian Gulf, Holocene carbonate sedimentation and diagenesis in a shallow Epicontinental Sea, Springer-verlag, 471, New York, 11-23.
Kendall, G. G. St. C., 1966- Recent sediments of the western Khor al Bazm, Abu Dhabi, Trucial Coast, PhD. Thesis, University of London.
Loream, J. P. & Purser, B. H., 1973- Distribution and ultrastructure of Holocene ooids in the Persian Gulf, in: B.H. Purser (Ed), The Persian Gulf, Holocene carbonate sedimentation and diagenesis in a shallow Epicontinental Sea, Springer-verlag, 279-328.
Murray, J. W., 1966- The formation of the Persian Gulf the shelf of the Trucial Coast, Palaeogeography, Palaeoclimatology, Paleoecology, V.2, p.267-278.
Neelamani, S., Al-Salem, K. & Rakha, K., 2007- Extreme waves In the Arabian Gulf. Journal of Coastal Research, Special Issue, 50, 320-328,.
Purser, B. H., 1973- The Persian Gulf, Holocene carbonate sedimentation and diagenesis in a shallow Epicontinental Sea, springer-verlag, 471p
Purser, B. H., Evans, G., 1973- Regional sedimentation along the  Trucial Coast, SE the Persian Gulf, in B.H. Purser, (Ed), The Persian Gulf, Holocene carbonate sedimentation and diagenesis in a shallow Epicontinental Sea, Springer-verlag, p199-211
 Purser, B. H. & Seibold, E., 1973- The principal environmental factors influencing Holocene sedimentation and diagensis in: B.H.,Purser (Ed), The Persian Gulf, Holocene carbonate sedimentation and diagenesis in a shallow Epicontinental Sea, Springer-verlag, p 1-11
Reading, H. G., 1986- Sedimentary Environments and facies, Blackwell, 615p.
Saranthein, M. & Walger, E., 1973- Classification of modern  marl sediment in the Persian Gulf by factor analysis,  in: B.H., Purser (Ed), The Persian Gulf, Holocene carbonate sedimentation and diagenesis in a shallow Epicontinental Sea, Springer-verlag, p.81-97
Seibold, E. & Vollbrecht, K., 1969- Die Bodengestalt des persischen Gulf, "METEOR" forsch, Ergebinesse , Reih, 2, p.29-56 
Shearman, D. J., 1966- Recent anhydrite, gypsum, dolomite and halite from the Coastal flats of the Arabian shore of the Persian Gulf. proc.Geol.Soc.Lond, p.1607-1670.
Skipwith, P. A., D'E, 1966- Recent Carbonate sediment of Eastern Khor al Bazm, Abu Dhabi, Trucial Coast, PhD. thesis. Imperial Collage, London.
Tucker, M. E. & Wright, V. P., 1990- Carbonate Sedimentology, Blackwell Scientific Publications, 442P
Uchupi, E., Swift, S. A., Ross & D. A., 1996. Marine Geology, 129, 3-4, p.237-269.
Wagner, C. W. & Vander Togt, C., 1973- Holocene sediment types and their distribution in the southern persischen Gulf in: B.H., Purser (Ed), The Persian Gulf, Holocene carbonate sedimentation and diagenesis in a shallow Epicontinental Sea, Springer-verlag, P.123-156.