گوه زمین‌ساختی شمال تهران، گوه دینامیکی یا زمین‌ریختی؟

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران.

2 پردیس علوم، دانشکده زمین‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

4 سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

چکیده

در این پژوهش، از داده­های ناهمگن لغزش گسلی به عنوان داده­های اصلی برای تحلیل تنش دیرینه در گوة زمین‌ساختی شمال تهران، بین دو گسل مشا و شمال تهران استفاده شده است. با استفاده از این داده­ها و با کمک روش‌های تنش دیرینه، ابتدا به پهنه‌بندی منطقه مورد مطالعه پرداخته شد. بر این اساس، منطقه به 15 پهنه پایدار تنشی تفکیک شده و میانگین تنش دیرینه در هر یک از این محدوده­ها به‌دست آمد. سپس در هر پهنه با روش وارونه‌سازی چند‌مرحله‌ای، به تفکیک فازهای تنشی پرداخته شد. در گام بعد، بر اساس میدان تنش میانگین به‌دست آمده از هر پهنه و چرخش داده­های گسلی بر اساس انگاره اندرسن برای رژیم تنشی فشاری، نقشه خط‌های گذر محورهای تنش برای میدان تنش میانگین حاکم بر منطقه در طول زمان زمین‌شناسی رسم شد. آرایش خط‌های گذر تنش بیشینه، نشانگر پیروی آنها از رژیم تنشی کلی حاکم بر پوسته ایران است و دینامیک گوه زمین‌ساختی شمال تهران را رد می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

North-Tehran Tectonic Wedge, Dynamic or Geomorphic Wedge?

نویسندگان [English]

  • S. Rajabi 1
  • M. Eliassi 2
  • A. Saidi 3
  • A. Shahidi 4
1 Research Institute of Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran.
2 College of Science, Faculty of Geology, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Research Institute of Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran.
4 Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
چکیده [English]

In this research, heterogeneous fault slip data are used as the main data for doing paleostress analysis in North-Tehran tectonic wedge, which is restricted between Mosha and North-Tehran faults. Using these data and paleostress methods, the studied area is divided into 15 smaller stable stress regions and the mean stress tensor related to each region is determined. Then, stress events are separated using Multiple Inverse Method. Based on mean stress tensors -obtained from stress regions- and rotation of fault data orientation -based on Anderson’s theory in compressional tectonic regimes-, the stress trajectory map is sketched for mean stress tensors acting in the regions during geological time. Configurations of trajectories show that they seem to obey the overall tectonic regime in Iran. This result refutes that the North-Tehran tectonic wedge could be a dynamic wedge.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Stress event separation
  • Heterogeneous fault slip data
  • Multiple inverse method
  • Stress Trajectory
  • Wedge Tectonic
کتابنگاری

الیاسی، م. و احمدیان، س.، 1385- آرایش هندسی مسیرهای 1σ در گستره کن-کرج (بخش جنوبی البرز مرکزی) بر پایه وارون‌سازی چند مرحله­ای، فصلنامه علوم‌زمین 67، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، 140-149.

بربریان، م.، قریشی، م.، ارژنگ روش، ب. و مهاجر اشجعی، ا.، 1371- پژوهش و بررسی ژرف نوزمین‌ساخت، لرزه زمین‌ساخت و خطر زمین‌لرزه-گسلش در گستره تهران و پیرامون (پژوهش و بررسی لرزه زمین‌ساخت ایران زمین: بخش پنجم) گزارش شماره 56، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، 315ص.

 

 

 

 

 

References

Alavi, M., 1996- Tectonostratigraphic Synthesis and Structural Style of The Alborz Mountain System in Northern Iran, J. Geodynamics 21, N1:1-33.

Allen, M. B., Gassemi, M. R., Shahrabi, M. & Qorashi, M., 2003- Accommodation of Late Cenozoic oblique shortening in the Alborz range, Northern Iran, Journal of Structural Geology 25:659-672.

Anderson, E. M., 1951- The dynamic of faulting and dyke formation with application to Britain, Oliver and Boyd, Edinburg, 206 p.

Assereto, R., 1966- Explanatory Notes on the Geological Map of Upper Djadjerud and Lar Valleys (Central Elburz, Iran)(Scale 1:50000), Institute of  Geology, University of Milan, Milan, pp86.

Ehteshami moinabadi, M. & Yassaghi, A., 2006- Geometry and kinematics of the Mosha fault, south central Alborz range, Iran: An example of basement involved thrusting, Journal of Asian Earth Sciences, in press version.

Guest, B., Axen, G. J.,  Lam, P. S. &  Hassanzadeh, J., 2006- Late Cenozoic shortening in the west-central Alborz Mountains, northern Iran, by combined conjugate strike-slip and thin-skinned deformation, Geosphere, 2 (1): 35–52.

Nazari, H., 2006 -Analyse de la tectonique recente et active dans l'Alborz Central et la region de Teheran: Approche morphotectonique et paleoseismologique. Science de la terre et de l'eau. Montpellier, Montpellier II: 247.

Nemcock, M., Lisle, R. J., 1995- A Stress Inversion Procedure for Polyphase Fault Slip Data Sets,Journalof Structural Geology,Vol.17,Issue10,P.1445-1453

Ramsay, J. G. & Lisle, R., 2000- The techniques of modern structural geology, V.3, Academic Press, London, 1057p.

Ritz, J. F., Nazari, H., Ghassemi, A., Salamati, R., Shafei, A., Soleymani, S. & Vernant, P., 2006- Active transtension inside central Alborz: A new insight into northern Iran-southern Caspian geodynamics, Geology 34: No. 6: 477-480.

Saidi, A., Brunet, M. F. & Ricou, L. E., 1997- Continental accretion of the Iran Block to Eurasia as seen from Late Paleozoic to Early Cretaceous subsidence curves. Geodin. Acta, 10: 189-208.

Shahidi, A., 2008- Evolution tectonique du Nord de L'Iran (Alborz et Kopet-Dagh) depuis le Mésozoïque. Thèse, Université Pierre et Marie Curie (Paris 6), 500 p.

Tchalenko, J. S., 1975- Seismotectonic framework of the North Tehran Fault, Tectonophysics 29:411-420.

Vernant, P. H., Nilforoushan, F., Chery, J., Bayer, R., Djamour, Y., Masson, F., Nankali, H., Ritz, J. F., Sedighi, M., Tavakoli, F., 2004- Deciphering oblique shortening of central Alborz in Iran using geodetic data, Earth and planetary science letters 223: 177-185.

Yamaji, A., 2003- Are the solution of stress inversion correct? Visualization of their reliability and the separation of stress from heterogeneous fault-slip data, Journal of Structural Geology 25: 241-252.

Zalohar, J. & Vrabec, M., 2007-Paleostress analysis of heterogeneous fault-slip data: The Gauss method, Journal of Structural Geology 29:1798-1810.

Zanchi, A., Berra, F., Mattei, M., Ghassemi, M. R. & Sabouri, J., 2006- Inversion Tectonics in Central Alborz, Iran, Journal of Structural Geology 28: 2023-2037.