بررسی توفان گونو و تأثیرات آن بر ژئومورفولوژی خطوط ساحلی دریای مکران با استفاده از سنجش از دور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، مدیریت زمین‌شناسی دریایی، تهران، ایران

2 دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

رخداد توفان گونو، با توجه به گستردگی آن، خسارت‌های بسیار زیادی بر سواحل استان‌های سیستان و بلو‌چستان و هرمزگان وارد آورد. توفان‌های حاره‌ای به شکل گردباد‌های غول‌پیکری چند صد کیلومتری هستند که هوای اطراف را به طرف خود می‌کشند. همین حرکت شتابناک هوا، به صورت باد شدید حس می‌‌شود و در تصویر‌های ماهواره‌ای به شکل حرکت توده‌های ابر (بخار آب) به سمت مرکز یا چشم توفان دیده می‌شود. توفان گونو  با سرعتی برابر با 150 کیلومتر در ساعت و بارشی در حدود 200 میلی‌متر در سواحل دریای مکران، افزون بر به بار آمدن خسارت‌های فراوان، تغییرات ‍ژئومورفولوژیکی فراوانی را در خطوط ساحلی به همراه داشته است. از این رو، با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای،ٍETM , TM , LISS III در دوره‌های پیش از توفان و همچنین داده‌های ماهواره‌ایDigital Globe   بعد از توفان گونو و مقایسه آنها با یکدیگر و تحولات ژئومورفولوژیکی رخ داده در  این مناطق  مورد بررسی قرار گرفت. همچنین نتایج اولیه به دست آمده از تصاویر ماهواره‌ای  با بررسی‌های میدانی انجام شده پس از  رخداد توفان  مطابقت داده شد. این بررسی‌‌ها نشان‌دهندة  تحولات و تغییرات شدید در دهانه خورهای مهمی مانند رود شور، سرگان، کهیر، بیرو بندینی است. همچنین تغییر مسیر رودخانه‌ها در اثر مهاجرت رودپیچ‌‌های (مئاندرهای) رودخانه‌ای و محدوده آبگرفتگی مناطق جلگه‌ای  تعیین شد. مقایسه تصاویر، نشان‌دهندة تخلیه حجم بسیار زیادی رسوبات به خلیج‌هایی مانند پزم و چابهار است که می‌تواند درآینده مشکلات زیادی را  برای  حمل ونقل دریایی وتأسیسات زیربنایی سواحل به وجود آورد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of Guno Storm and their Effects on Coastlines Geomorphology of Makran Sea use of Remot Sensing

نویسندگان [English]

  • A. R. Salehipour Milani 1
  • K. Nezhadafzali 1
  • F. Bayatani 2
1 Geological Survey of Iran, Marine Geology Management,Tehran, Iran
2 Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The Gunu storm, due to its severe intensity, caused substantial damages to the coasts of Sistan and Baluchestan and Hormozgan provinces. Tropical storms develop in the form of enormous hurricanes which suck the surrounding air towards them. We feel such rapid movement of air as strong winds; In satellite images, it is seen as the movement of clouds (water vapor) towards the core or the eye of the storm. With a velocity of 150 km/h and rain reaching 160 mm, the storm had made considerable gemorphologic changes in the coast of Oman Gulf as well as damages. Such geomorphologic changes were studied using ETM, TM and LISS III satellite data and were compared before and after the Guno storm. Also the early results taken from satellite images were coordinated with field study after the storm. These inquiries show that acute changes have been made in the opening of important estuaries such as Shur, Sargan, Kahir, Bir and Bandini. Also change stream course, due to migration channel on river meander and area of flooded area on coastal plain was determined. Cooperation of satellite  data shows, discharge of sediment to the bays such as Pozm, Chabahar that it can be a serious problem for navigation and coastal structures in this area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gonu
  • Geomorphologic Evolution
  • Remote Sensing
  • barrier
  • Jask
  • Chabahar
  • Pozm

کتاب‌نگاری     

سازمان بنادر،1387-  بررسی موج طرح ناشی از  طوفان های استوایی در دریای عمان.

 محمودی، ف.، 1384-  مبانی ژئومرفولوژی ساختماتی و دینامیک- دانشگاه تهران .

دریو، م.، 1369-  مبانی ژئومرفولوژی،  ترجمه مقصود خیام- انتشارات مبنا .

چورلی، ر.، 1379-  ژئومرفولوژی ، ترجمه احمد معتمد، انتشارات سمت.

زمردیان ، ح.،  1383- ژئومورفولوژی ایران – جلد 2 – انتشارات آستان قدس

صالحی پور میلانی ، ع . ر،  خیری، ف . ، 1384-   بررسی تغییرات ژئومورفولوژی سواحل خلیج چابهار با استفاده از داده های ماهواره ای ، بیست و چهارمین گردهمایی علوم‌زمین اسفند84.

صالحی‌پور میلانی، ع.ر. 1386- گزارش نقشه ژئومورفولوژی ساحلی برگه 100000: 1 چابهار، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

 

 

References

BIRD. ERIC- coastal geomorphology – john whilly- 2000  ngeo558.

Fritz, H.M., Blount, C., Sokoloski, R., Singleton, J., Fuggle, A., McAdoo, B. G., Moore, A., Grass, C., Tate,  B., 2007- Hurricane Katrina Storm surge distribution and field observations on the Mississippi barrier islands. Estuarine, Coastal and Shelf  Sciences 74 (1–2), 12–20. doi:10.1016/j.ecss.2007.03.015.

Fritz, H. M., Blount, C., Sokoloski, R., Singleton, J., Fuggle, A., McAdoo, B.G., Moore, A., Grass, C., Tate, B., 2008- Hurricane Katrina storm surge econnaissance. Journal of Geotechnical and Geoenvironmental Engineering, ASCE 134 (5), 644–656. doi:10.1061/(ASCE)1090-0241(2008)134:5(644).

Wang, D., Zhao, H., 2008- Estimation of phytoplankton responses to Hurricane Gonu over the Arabian Sea based on ocean color data. Sensors 8, 4878–4893.

   doi:10.3390/s8084878.

Webster, P.J., Holland, G.J., Curry, J.A., Chang, H.R., 2005-  Changes in tropical cyclone number, duration, and intensity in a warming environment. Science 309 (5742),