مدل‌سازی سیستم هیدروکربوری پالئوزوییک زیرین در حوضه خلیج فارس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران- شمال، تهران، ایران.

2 مدیریت اکتشاف وزارت نفت، تهران، ایران.

چکیده

در چند دهه اخیر نهشته‌های پالئوزوییک در صفحه عربی و خلیج‌فارس بسیار مورد توجه زمین‌شناسان نفتی قرار گرفته‌اند. بخش عمده نفت‌ها و گازهای تشکیل شده در این ناحیه از سنگ منشأ به سن سیلورین بوده است. در عربستان سعودی این سنگ منشأ با استفاده از نرم‌افزارهای رایج (مانند PetroMod  و Genex) مدل‌سازی شده و مقدار پختگی این سنگ منشأ در نواحی مختلف بررسی گردیده است. میزان پختگی این سنگ منشأ در خلیج‌فارس و نواحی جنوب زاگرس به درستی مشخص نیست، بنابراین اطلاعات زمین‌شناختی حاصل از  3 چاه در خلیج‌فارس که تنها یکی از آنها تا این شیل‌های سیلورین (سرچاهان) حفاری شده بود با استفاده از نرم‌افزار PetroMod-1D مدل‌سازی و بررسی شد.  با استفاده از نتایج این مدل‌سازی‌ها و نتایج  مدل‌سازی‌های عربستان، مشخص شد که این شیل‌های سیلورین از سمت عربستان به سمت ایران از روند پختگی بیشتری برخوردارند که در خلیج‌فارس این شیل‌ها در پنجره تولید گاز بوده، و بنابراین در بخش‌هایی از زاگرس حتی پختگی بالا دارند. وجود عوارض پستی و بلندی پی‌سنگی که از زمان پرکامبرین در صفحه عربی گسترش داشته موجب شده پختگی این شیل‌ها در بلنداهای قدیمی کمتر از نواحی پست و فروافتاده باشد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petroleum System Modeling of Lower Paleozoic in Persian Gulf Basin

نویسندگان [English]

  • S. Salehi Rad 1
  • S. Sherkati 2
  • F. Taati Qoaryem 2
  • M. H. Noroozi 2
1 Islamic Azad University, North-Tehran Branch, Tehran, Iran.
2 Exploration Directorate of N.I.O.C., Tehran, Iran
چکیده [English]

The Paleozoic sediments are noteworthy for many of petroleum geologists to research within Arabian Plate during last decades. Significant values of oil and gas was generated from the Silurian source rock in this area. This source rock has been modeled by commercial software's (PetroMod and Genex) in Saudi Arabia and its maturity proportion determined in various locations. Maturity proportion of this source rock was not characterized truly in Persian Gulf and Zagros foreland basin. Here used geological well data of three drilled wells that one's was penetrated to the Silurian shale (Sarchahan Formation) in Persian Gulf to model and used PetroMod-1D software. These well modeling results and the Saudi Arabia results show that the rate of maturity trend for Silurian shale has increased from Saudi Arabia to Iran, so that the shale is in the recognized gas window in Persian Gulf and over-mature in some part of ZagrosBasin. In Arabian Plate basemental lowlands and highlands exist at the Pre-Cambrian time, therefore cause the maturity of this shale in older highlands than the lowlands area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Paleozoic
  • Modeling
  • Petroleum System
  • Persian Gulf
  • Zagros
  • Sarchahan Shale
  • Silurian
  • Source Rock Maturity
  • Hydrocarbon

 

کتاب‌نگاری

صالحی‌راد، س.، 1388- مدل‌سازی سیستم هیدروکربوری پالئوزوییک زیرین در بلندای گاوبندی، رساله کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال.

علوی‌نائینی، م.، 1372- زمین‌شناسی ایران، چینه‌شناسی پالئوزوییک ایران، سازمان زمین‌شناسی کشور، تهران.

مطیعی، ه.، 1372- زمین‌شناسی ایران، چینه‌شناسی زاگرس، سازمان زمین‌شناسی کشور، تهران.

مطیعی، ه.، 1374- زمین‌شناسی ایران، زمین‌شناسی نفت زاگرس، سازمان زمین‌شناسی کشور، تهران.

 

 

References

Abu-Ali, M., 2005- Organic Petrology, Maturation, Thermal and Burial History Analysis, and Hydrocrbon Generation and Migration of the Saudi Arabian Paleozoic Petroleum Systems, PhD Thesis, RWTH Achen, 220 pp.

Abu-Ali, M. A. & Littke, R., 2005- Paleozoic Petroleum Systems of Saudi Arabia: A Basin Modeling Approach, GeoArabia, v. 10, no. 3, p. 131-168.

Abu-Ali, M. A., Franz, U. A., Shen, J., Monnier, F., Mahmoud, M. D. & Chambers, T. M., 1991- Hydrocarbon Generation and Migration in the Paleozoic Sequence of Saudi Arabia, Society of Petroleum Engineers, SPE 21376, p.345-356.

Abu-Ali, M. A., Rudkiewicz, J. L., McGillivray, J. G. & Behar, F., 1999- Paleozoic Petroleum System of Central Saudi Arabia, GeoArabia, v. 4, no. 3, p. 321-335.

Abu-Ali, M. A., Rudkiewicz, J. L., McGillivray, J. G. & Behar, F., 2001- Oil/Gas Generation and Migration Systems, Central Saudi Arabia, Saudi Aramco, Journal of Technology, Spring 2001.

Al-Jallal, I. A., 1995- The Khuff Formation: Its reservoir potential in Saudi Arabia and Other Gulf countries; depositional and stratigraphic approach, In: Geo' 94, V. 1, editor M.I. Al-Husseini, p. 103-119.

Alsharhan, A. S.  &  Narin, A. E. M., 1997- Sedimentary basins and petroleum geology of the Middle East, Amsterdam, The Netherlands, Elsevier Science B. V., 942 P.

Bordenave, M. L., 2003- Gas Prospective Areas in the Zagros Domain of Iran and in the Gulf Iranian Waters, Adapted from “extended abstract” of presentation at AAPG Annual Meeting, March 10-12, 2002, Houston, Texas.

Cole, A. G., Abu-Ali, M. A., Aoudeh, S. M., Carrigan, W. J., Chen, H. H., Colling, E. L., Gwathney, W. J., Al-Hajji, A. A., Halpern, H. I., Jones, P. J., Al-Sharidi, S. H. & Tobey, M. H., 1994- Organic Geochemistry of the Paleozoic Petroleum System of Central Saudi Arabia, Energy and Fuels, v.8, p. 1425-1442.

Ghavidel-syooki, M., 1988- Palynostratigraphy and paleoecology of Faraghan Formation of southeastern Iran, Ph.D. Dissertation, MichiganStateUniversity, 279 pp.

Ghavidel-syooki, M.,1993- Palynological study of Palaeozoic sediments of the Chal-i-sheh area, southwestern Iran. Journal Scientific IslamRepublicIran 4 (1): 32-46.

Ghavidel-syooki, M., 1994b- Palynological study and age determination of the Ordovician sediments and Faraghan Formation in Kuh-e- Surmeh, Southern Iran, Geol. Surv. Iran, Geosciences, Scientific Quarterly Journal 3 (12): 28-35.

Ghavidel-syooki, M., 1995b- Palynostratigraphy of Sarchahan (Lower Silurian) and Faraghan Formations (Devonian and Lower Permian) in Kuh-e-Gahkum, Zagros Basin, Geol. Surv. Iran, Geosciences, Scientific Quarterly Journal 4 (14/16): 74-79.

Ghavidel-Syooki, M., 2000- Biostratigraphy and palaeogeography of Late Ordovician and Early Silurian chitinozoans from the Zagros Basin, southern Iran, Historical Biology Vol.15, pp.29-39.

Ghavidel-syooki, M. &  Khosravi, M. E., 1994- Investigation of Lower Paleozoic sediments at Tang-e-Zakeen of Kuh-e-Faraghan, and introduction of Seyahou and Sarchahan Formations in the Zagros Basin, Geol. Surv. Iran, Geosciences, Scientific Quarterly Journal 4 (14): 2-21.

Jahani, S., 2009- Salt Tectonic, Folding and Faulting in eastern Fars and southern Offshore Provinces (Iran), PhD. Thesis, Cergy-Pontoise University.

Jones, P. J. & Stump, T. E., 1999- Depositional and Tectonic Setting of the Lower Silurian Hydrocarbon Source Rock Facies, Central Saudi Arabia, AAPG Bulletin, v. 83, no. 2, p. 314-332.

Konert, G., Afifi, A. M., Al-Hajri, S. A. &  Droste, H. J., 2001- Paleozoic Stratigraphy and Hydrocarbon Habitat of the Arabian Plate, GeoArabia, v. 6, no. 3, p. 407-442.

Loosveld, R. J. H., Bell, A. & Terken, J. J. M., 1996- The Tectonic Evolution of Interior Oman, GeoArabia, v.1, no. 1, p. 28-51.

Mahmoud, M. D., Vaslet, D. & Al-Husseini, M. I., 1992- The Lower Silurian Qalibah Formation of Saudi Arabia: An Important Hydrocarbon Source Rock, AAPG Bulletin, v. 76, p. 1491-1506.

McGillivray, J. G. & Al-Husseini, M. I., 1992- The Paleozoic Petroleum Geology of Central Saudi Arabia, AAPG Bulletin, v. 76, p.1473-1490.

Pollastro, R. M., 2003- Total Petroleum Systems of the Paleozoic and Jurassic, Greater Ghawar Uplift and Adjoining Provinces of Central Saudi Arabia and Northern Arabian-Persian Gulf, USGS Bulletin 2202-H.

Riemens, W. G. & de Jong, L. N., 1985- Birba field PVT variations along the hydrocarbon column and confirmatory field test, 4th Middle East Oil Show, Bahrain, SPE Paper 13719, P. 323-332.

Sharland, P., Archer, R., Casey, D. M., Davies, R. B., Hall, S., Heward, A. P., Horbury, A. D. & Simmons, M. D., 2001- Arabian Plate sequence stratigraphy, GeoArabia SP2, Gulf PetroLink, Bahrain, 371 p. 2 enclosures.

Sweeney, J. J. & Burnham, A. K., 1990- Evaluation of a Simple Model of Vitrinite Reflectance Based on Chemical Kinetics, AAPG Bulletin, 74, p. 1559-1570.

Wender, L. E., Bryant, J. W., Dickens, M. F., Neville, A. S. & Al-Moqbel, A. M., 1998- Paleozoic (Pre-Khuff) Hydrocarbon Geology of the Ghawar Area, Eastern Saudi Arabia, GeoArabia, v.3, no.2, p. 273-302.