خاستگاه ماگمایی و جایگاه زمین‌ساختی سنگ‌های آتشفشانی و پلوتونیک ائوسن- الیگوسن منطقه زندآباد در شمال‌‌باختر اهر (نوار طارم- قره داغ)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

چکیده

منطقه زند آباد در شمال‌باختر شهرستان اهر در شمال آذربایجان واقع شده است. سنگ‌های آذرین این منطقه شامل انواع مختلف سنگ‌های گرانیتویید با ترکیب مونزوگرانیت، گرانودیوریت، مونزونیت و سینوگرانیت، سنگ‌هایی با ترکیب دیوریت و سنگ‌های آذرین بیرونی با ترکیب آندزیت، تراکی آندزیت، داسیت، تراکی داسیت و ریولیت است. دیوریت پورفیری و مونزودیوریت پورفیری از انواع سنگ‌های آذرین نیمه ژرف هستند. بر اساس بررسی‌های مختلف ژئوشیمیایی محیط زمین‌ساختی سنگ‌های آتشفشانی و پلوتونیکی زندآباد، حاشیه قاره‌ای مربوط به فروخزش‌های تأخیری فرورانش تعیین می‌شود که در ارتباط با ماگماتیسم پس از برخورد نئوتتیس تفسیر می‌شود. با در نظر گرفتن شواهد کانی‌شناسی و ژئوشیمیایی به نظر می‌رسد منشأ انواع سنگ‌های آذرین پلوتونیک و آتشفشانی همسان بوده و از ماگمای مولد واحدی مشتق شده‌اند. این ماگما به احتمال در حین صعود متحمل تبلور بخشی، آمیختگی ماگمایی و آلایش پوسته‌ای شده و منشأ هیبرید نشان می‌دهد. ترکیب ماگمای تشکیل دهنده انواع سنگ‌های آذرین زندآباد قلیایی بوده و ویژگی کلسیمی- قلیایی و شوشونیتی برخی از سنگ‌ها را به احتمال بتوان در ارتباط با فرایندهای آمیختگی ماگمایی و آلایش با سنگ‌های پوسته‌ای در نظر گرفت.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Magmatic Origin and Tectonic Setting of the Eocene - Oligocene Volcanic and Plutonic Rocks from the Zand-Abad Area, NW Ahar (Tarom-Qaredagh Zone)

نویسندگان [English]

  • Z. Azimzadeh 1
  • M. H. Emami 2
  • R. Hajialioghli 1
1 Department of Geoloy, Natural science faculty, University of Tabriz, Tabriz, Iran
2 Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
چکیده [English]

The Zand-Abad area is located in NW Ahar of north Azerbaijan. Magmatic rocks in this area consists of granitoids including monzogranite, granodiorite, monzonite and syenogranite as well as mafic rocks mainly diorite and associated extrusive rocks as andesite, trachyandesite, dacite, trachydacite, rhyolite. Subvolcanic rocks are porphyritic diorite and porphyritic monzodiorite. According to the different geochemical studies, the tectonic environment of Zand-Abad volcanic and plutonic rocks is determined as continental arc setting related to dilatory creep down subduction. This will be interpreted in relation with the Neotethyse post-collision activities. Considering the mineralogy and chemical evidence, we suggest that the Zand-Abad magmatic rock types (i.e. volcanic, sub-volcanic and plutonic rocks) have been derived from single magmatic source and undergone fractional crystallization, magma mixing and crustal contamination, resulting from hybrid granitoids. Magmatic series of the different types of magmatic rocks is alkaline. Calc-alkaline and shoshonite property of some samples is interpreted related to magma mixing and crustal contamination processes.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dilatory Creep Down
  • Post-Collision Activity
  • Partial Melting
  • Fractional Crystallization
  • Magma mixing
  • Crustal contamination
  • Hybrid Magma
  • Zand-Abad
  • Tarom- Qaredagh zone
کتابنگاری
عظیم‌زاده، ز.، 1378- بررسی پترولوژیکی سنگ‌های ولکانیکی و پلوتونیکی منطقه زندآباد (شمال‌غرب اهر) با نگرشی بر پتانسیل اقتصادی منطقه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهیدبهشتی، 212ص.
لسکویه، جی. ال.، ریو، ار.، باباخانی، ا.، علوی تهرانی، ن.، نوگل، م. ا.، دیون، جی.، عمیدی، م.،1369- نقشه 250000/1 چهارگوش اهر. انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور.
مهرپرتو، م.، امینی‌فضل، آ.، رادفر، ج.، امامی، م.ه.، 1371-  نقشه 100000/1 ورزقان. انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور.
ولی زاده، م.و.،1371- پترولوژی تجربی و تکتونیک کلی، جلد 2، انتشارات دانشگاه تهران، 568ص.
References
Barbarin, B., 1999- A review of the relationships between granitoid types, their origins and their geodynamic environments. Lithos 46,605-626.
Barker, R. G. , 1984- Field investigation, Wharekirauponga Gold Prospect, Coromandel  Peninsula,  unpublished  company  report,  KRTA  for Amoco Minerals.
Ewart, A., 1979-  A review of the mineralogy and chemistry of Tertiary-recent dacitic, rhyolitic, and related salic volcanic rocks, in Barker, F., ed., Trondhjemites,Dacites, and Related Rocks: Amsterdam, Elsevier,  p. 13–121.
Gill, J. B., 1981- Orogenic andesites and plate tectonics, pp390, Springer-Verlag, Berlin.
Manier, P. & piccolo, Ph., 1989- Tectonic discrimination of granitiods. Geological society of America,V101.P635-643.
Muller, D., Rock, N. M. S. & Groves, D. I., 1992- Geochemical discrimination between shoshonitic and potassic volcanic rocks in different tectonic settings: a pilot study. Mineralogy and Petrology 46, 259–289.
Pearce, J. A. & Cann, J. R., 1973- Tectonic setting of basic volcanic rocks determined using trace element analyses. Earth Planet science letter 12, 239-349.
 Pearce, J. A., Harris, W. N. & Tindle, G. A., 1984- Trace element discrimination diagrams for the tectonic interpretation of granitic rocks. Journal of Geology, 25, 956-983.