شرایط تشکیل بلورهای پیروکسن زونینگ‌دار در دایک‌های آندزیتی نیمه قلیایی روستای حسن‌آباد یزد- جنوب‌ باختر تفت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

چکیده

در باختر و شمال‌باختر روستای حسن‌آباد یزد دایک‌های بزرگی از آندزیت‌های نیمه قلیایی در دیوریت‌ها، گرانودیوریت‌ها و کوارتز‌دیوریت‌ها دیده می‌شود. بلورهای کلینوپیروکسن درشت این سنگ‌ها منطقه‌بندی تقریبا" واضحی را نشان می‌دهند. ترکیب کلینوپیروکسن‌های دانه‌ریز زمینه در این سنگ‌ها مشابه حاشیه کلینوپیروکسن‌های زونینگ‌دار است. نتایج حاصل از تجزیه‌های نقطه‌ای کلینوپیروکسن‌‌ها توسط میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) از مرکز به سمت حاشیه نشان داد که کلینوپیروکسن‌‌ها دارای ترکیبی از دیوپسید کروم‌دار، سالیت-فروسالیت و تیتان‌اوژیت هستند. منطقه‌بندی این بلورها در هنگام رشد کانی به‌وجود آمده‌است. اعتقاد بر این است که در منطقه‌بندی این کلینوپیروکسن‌ها تاریخچه پیچیده‌ای از شروع و خاتمه تفریق، آمیختن به وسیله اختلاط‌ ماگمایی، وجود و نبود ته‌نشست‌های فشار بالا ثبت شده‌است. منشأ بلور‌های سالیت و فروسالیت در دایک‌های آندزیتی‌ حسن‌آباد احتمالا" از سنگ‌های دیواره گوشته بالایی در نظر گرفته‌می‌شود.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Origin of Zoned Pyroxene in the Daykes of Sub Alkali Andesite of Hassan-Abaad Village of Yazd- South-West of Taft

نویسندگان [English]

  • S. Zandifar 1
  • M. V. Valizadeh 1
  • M. A. Barghi 1
  • M. R. Foroodi Jahromi 2
1 School of Geology, University College of Science, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Department of Geology, Islamic Azad University, Science & Reseach Campus, Tehran, Iran
چکیده [English]

In the west and north west of Hassan-Abaad village of Yazd, massive dikes of alkali andesite in the diorite, quartz diorite and granodiorite are observed. Clinopyroxene phenocrysts in these rocks have obvious zoning. Reconnaissance work indicates that groundmass pyroxenes in the alkaline rocks are similar to the more evolved phenocryst rims. Obtained data from core to rim of Clinopyroxene phenocrysts by SEM point analysis, show that Clinopyroxene composition, contains Chrome-diopsides, Salites-ferrosalites and Titanaugite. Clinopyroxene zoning formed during crystal growth. These pyroxenes are believed to record an intricate history of stop-start differentiation, magma-mixing, entry or disappearance of high-pressure precipitates. The salitic and ferrosalitic crystals of the Hassan-Abaad andesite also represent accidental fragments of anomalous upper mantle wall rocks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Clinopyroxen
  • Andesite daykes
  • Zoning
  • Hassan-Abaad
کتابنگاری
دهقان‌منشادی، ب.، 1379- مطالعه پترولوژی و ژئوشیمی ماگماتیسم و دگرگونی منطقه دره زرشک - توران پشت، جنوب غربی یزد. رساله کارشناسی ارشد دانشگاه تهران.
زندی‌فر، س.، ١٣٨٧- بررسی کانی‌شناسی دگرگونی مجاورتی توده‌نفوذی روستای حسن‌آباد یزد (جنوب‌غرب تفت). رساله کارشناسی ارشد دانشگاه تهران.
 
 
References
Atherton, M. P. &  Edmunds, W. M., 1966- A electron microprobe study of some zoned garnets from metamorphic rocks, Earth Planet. Sci. Lett, 185-193.
Barton, M., Varekamp, J. C. & Bergen, V. M. J., 1982- Complex zoning of clinopyroxenes in the lavas of Vulsini, Latium, Italy: evidence for magma mixing, J. Volcanol. Geotherm. Res., 14: 361-388
Berberian, M. & King, G. C. P., 1981- Towards a paleogeography and tectonic evolution of Iran, Canadian Journal of Earth Sciences, 18: 210–265.
Brooks, C. K. & Rucklidge, J. C.,1973- A tertiary lamprophyre dyke with high pressure xenoliths and megacrysts from Wiedemanns Fjord, East Greenland, Contrib. Mineral. Petrol., 42: 197-212
Brooks, C. K. & Printzlau, I., 1978- Magma mixing in mafic alkaline volcanic rocks: the evidence from relict phenocryst phases and other inclusions, J. Volcanol. Geotherm. Res., 4: 315-331
Chinner, G. A., 1962- Almandine in thermal aureoles, J. Petrol. 3: 316-340.
Dessai, A. G., Rock, N. M. S., Griffin, B. J. & Gupta, D.,1990- Mineralogy and petrology of some xenolith-bearing alkaline dykes associated with Deccan magmatism, south of Bombay, India, Eur. J. Mineral., 2: 667-685
Dobosi, G.,1986- Chemistry of clinopyroxenes from the Lower Cretaceous alkaline volcanic rocks of the Mecsek Mountains, south Hungary, N. Jb. Mineral. Abh., 156: 281-301
Downes, H.,1989- Magma mixing in undersaturated alkaline volcanics, Cantal, Massif Central, France, Mineral. Mag., 53: 43-53
Duda, A. & Schminke, H. U., 1985- Polybaric differentiation of alkali basaltic magmas: evidence from green-core clinopyroxenes (Eifel, FRG), Contrib. Mineral. Petrol., 91: 340-353
Gamble, R. P. & Taylor, L. A.,1980- Crystal/liquid partitioning in augites: effects of cooling rate, Earth Planet Sci. Lett., 47: 21-33
Huckenholz, H. G., Lindhuber, W. & Springer, J., 1974- The join Ca- SiO3 - AlzO3- Fe203 of the CaO - A1203 - F%O3 - SiOz quaternary system and its bearing on the formation of granditic garnets and fassaitic pyroxenes, N. Jb. Mineral. Abh., 121: 60-207
Jankovic, S., 1984- Metallogeny of the Alpine granitoids in the Tethyan-Eurasian metallogenic belt, inProceedings of the 27th International Geological Congress, Moscow, August 4–14, 12: Utrecht, Netherlands,VNU Science Press,  247–273.
Kouehi, A., Sugawara, Y., Kashima, K. & Sunagawa, I., 1983- Laboratory growth of sector zoned clinopyroxenes in the system CaMgSizO6-CaTiA120 6, Contrib. Mineral. Petrol., 83: 177-184
Larsen, L. M., 1981- Sector zoned aegirine from the Ilimaussaq alkaline intrusion, south Greenland Contrib. Mineral. Petrol., 76: 285-291
Liotard, J. M., Briot, D. & Brivin, P.,1988- Petrological and geochemical relationships between pyroxene megacrysts and associated alkali basalts from the Massif Centrale (France), Contrib. Mineral. Petrol., 98: 81-90
Lloyd, F. E., 1981- Upper-mantle metasomatism beneath a continental rift: clinopyroxenes in alkali mafic lavas and nodules from South West Uganda, Mineral. Mag., 44: 315-323
Morimoto, N., Fabries, J., Ferguson, A. K., Ginzburg, I. V., Ross, M., Seifert, F. A., Zussman, J., Akoi, K. & Gottardi. G., 1988- Nomenclature of pyroxenes, Mineral.. Mag., 65: 1-28.
Onuma, K., Akasaka, M. & Yagi, K., 1981- The bearing of the system CaMgSi2O6-CaAl2SiO6-CaFeAlSiO6 on fassaitic pyroxene, Lithos, 14: 173-182
Segalstad, T. V.,1979- Petrology of the Skien basaltic rocks, southwestern Oslo Region, Norway, Lithos, 12: 221-239
Tracy, R. J. & Robinson, N. P., 1977- Zoned titanium augite in alkali olivine basalt from Tahiti and the nature of titanium substitution in augite, Amer. Mineral., 62: 634-645
Tyler, R. C. & King, B. C.,1967- The pyroxenes of the alkaline igneous complexs of eastern Uganda, Mineral. Mag., 36: 5-21
Wass, S. Y., 1973- The origin and petrogenetic significance of hourglass zoning in titaniferous clinopyroxenes, Mineral. Mag., 39: 133-144
Wass, S. Y., 1979- Multiple origins of clinopyroxenes in alkali basaltic rocks, Lithos 12: 115-132
Zarasvandi, A. & Liaghat, S., 2005- Geology of the Darreh-Zerreshk and Ali-Abad Porphyry Copper Deposits, Central Iran, International Geology Review, 47: 620–646