آشکارسازی پویایی نوین گسل درونه با کمک داده های دورسنجی و اطلاعات زمین‌شناسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران.

چکیده

گسل درونه، یک گسل راستالغز چپ­بر و فعال در شمال خاور ایران است که اثر سطحی آن حدود 700کیلومتر درازا دارد. این گسل در طول مسیر خود نهشته‌های ترشیری و کواترنری را قطع می‌کند. در چند بخش از آن می­توان نهشته‌هایی وابسته به دوره­های پالئوژن، نئوژن و مخروط­افکنه­های کواترنری را شناسایی کرد که در آنها جابه‌جایی­های ناشی از گسلش دیده می‌شود؛ از خاور بیرق تا خاور خلیل­آباد، در نهشته‌های نئوژن می­توان جابه‌جایی­هایی بین 91- 457 متر را در تصاویر لندست مشاهده کرد.  در آبراهه­هایی که بر روی این واحدها جریان دارند نیز جابه‌جایی­هایی قابل مشاهده است. در این نوشتار، تلاش شده است تا تاریخچه اخیر گسلش، با استفاده از جابه‌جایی­های به‌دست آمده و نرخ­لغزش گسل، محاسبه شود.  مطابق انتظار، سن آغاز جابه‌جایی واحدهای زمین‌شناسی بسیار کمتر از سن واحدها در نقشه­های زمین­شناسی و سن آبراهه­هایی که بر روی این واحدها جریان دارند کمتر از سن واحدها به‌دست آمده است و از آنجا که در چندین هزار سال گذشته جابه‌جا شده­اند، تأییدی بر فعال بودن گسل درونه در زمان حال هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Detection of Recent Activity on Doruneh Fault Using Remote Sensing Data and Geological Information

نویسندگان [English]

  • H. Amini 1
  • M. Fattahi 1
  • M. R. Ghassemi 2
1 Institute of Geophysics, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Doruneh is an active left- lateral strike- slip fault in North-East Iran.  Surface trace of this fault is about 700 km long, and cuts across Quaternary and Tertiary deposits.  In some places along the fault, sediments of Paleogene.  Neogene, and alluvial fans of Quaternary age are displaced by the fault.  Left- lateral displacement between 91-457 m are evident in Landsat images between east of Beiragh and east of Khalil-abad.  Displacements are also evident in streams that are incised over the above mentioned deposits.  We have tried to estimate the recent history of activity on the fault on the basis of the measured displacements and estimated slip rates of the fault.  Estimated age of left- lateral movement inception on the fault is very much younger than the displaced geologic units. These observations indicate that Doruneh Fault has been mostly active during the last few millions, which in turn proves the fault to be an active structure.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Doruneh fault
  • Displacement
  • Geology
آقانباتی، ع.، 1383- زمین­شناسی ایران، انتشارات سازمان زمین­­شناسی ایران،‌ 586 صفحه.
برگی، خ.، 1370- اصول مهندسی زلزله، انتشارات دانشگاه تهران.
جوادی، ح.ر.، 1385- زمین‌ساخت جنبا، لرزه زمین‌ساخت و تحلیل ساختاری سامانه گسل درونه، پایان نامه کارشناسی ارشد، 210 صفحه.
درویش­زاده، ع.،  1370- زمین­شناسی ایران،  انتشارات امیرکبیر،‌ 901 صفحه .
زارع، م.، 1379-  تحلیل لرزه­­زمین­ساختی سیستم گسله درونه  و  بررسی  زلزله­های زمستان 1378- بهار 1379  کاشمر، پژوهشنامه زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، ص 32-40
 
 
 
 
References
Ambraseys,  N. N. & Melvile, C., 1982- A history of Persian earthquakes, Cambridge University Press, Cambridge.
Berberian, M., 1976b- Contribution to the seismotectonic of Iran (Part II), Geological Survey Of Iran, Rep. No. 39,  1976b.
Fattahi, M., Walker, R. T., Khatib, M. M., Dolati, A.& Bahroudi, A., 2006- Slip-rate estimate and past earthquakes on the Doruneh fault, eastern Iran, Geophys. J. Int., doi: 10.1111/j.1365-246X.2006.03248.x.
Geological Survay of Iran (GSI), Geological Quandarangle Map, 1:250,000 series, Kashmar sheet No. J5.1976.
Geological Survay of Iran (GSI), Geological Quandarangle Map, 1:250,000 series, Khartouran sheet No. I5. 1987.
Geological Survay of Iran (GSI), Geological Quandarangle Map, 1:250,000 series, Torbat-e-Heidarieh sheet No. K5.
Stocklin, J., Nabavi, M. H.,1973- Tectonic map of Iran, Geol. Surv Iran.
Tavakoli, F., 2007- Present-day deformation and kinematics of the active faults observed by GPS in the Zagros and east of Iran, Thesis, 313P.
Tchalenko, J. S. & Berberian, M. & Behzadi, H., 1973- Geomorphic and seismic evidence for recent activity on the Doruneh Fault Iran, Tectonophysics, 19: 333-341.
Walker, R.& Jackson, J., 2004- Active tectonics and late Cenozoic strain distribution in central and eastern Iran, Tectonics, Vol.23, TC5010 .doi:10.1029/2003TC001529.
Walker, R., Jackson, J. & Baker, C., 2004 -Active faulting and seismicity of the Dasht-e-Bayaz region, eastern Iran, Geophys. J. Int., 157, 265– 282.
Wellman, H. W., 1966- Active wrench faults of Iran, Afghanistan, and Pakistan,Geologische Rundschau, 55, 716–735.