دماسنجی و مدل تشکیل کانسارهای سولفیدی روی و سرب با سنگ میزبان کربناتی در ناحیه راور- بافق بر مبنای ایزوتوپ‌های پایدار گوگرد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی زرند، زرند، ایران

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

کانسارهای روی و سرب ناحیه راور- بافق در سنگ میزبان کربناتی پرمین بالایی قرار دارند. برخی از کانسارهای روی و سرب این ناحیه، دربردارنده کانسنگ سولفیدی هستند. مطالعات انجام شده بر روی فازهای سولفیدی جدا شده از کانسنگ سولفیدی نشان می‌دهد که دامنه تغییرات ایزوتوپ‌های گوگرد در این کانسارها ناچیز بوده و مقدار  δ34Sدر کانی‌های سولفیدی  آنها از 03/11 تا 55/18 در تغییر است. شواهد موجود حاکی از برتری فرایند کاهیدگی گرماشیمیایی(احیاء ترموشیمیایی) سولفات برای تأمین گوگرد کاهیده مورد نیاز این کانسارها بوده و به نظر می‌رسد که گوگرد مورد نیاز از طریق کاهیدگی سولفات‌های موجود در سازند گچ‌دار دزو (کامبرین زیرین) تأمین شده باشد. دمای برآورد شده از روی زوج‌های سولفیدی در حال تعادل نشانگر دامنه تغییرات تقریبی از 58 تا 114 درجه سانتی‌گراد است. بهترین مدل تشکیل برای کانسارهای این ناحیه مدل آمیختگی است. براساس این مدل، شوراب‌های حوضه‌ای مشتق از سازند دزو با سیال‌های حوضه‌‌ای مشتق از سنگ‌های کربناتی پرمین بالایی مخلوط شده و کانسارهای روی و سرب را در این ناحیه به وجود آورده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Thermometry and Formation Model of Carbonate-Hosted Zn-Pb Sulfide Deposits in the Ravar-Bafgh Area Based on Sulfur Stable Isotopes

نویسندگان [English]

  • A. Amiri 1
  • I. Rassa 2
  • A. Khakzad 2
  • M. H. Adabi 2
1 Geology Department, Islamic Azad University, Science and Research Campus, Tehran, Iran
2 Geology Department, Earth Science Faculty, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Stabilization of potentially sliding terraces and natural slopes are of great importance from view point of resident security, environment protection, river engineering and water and soil conversation. Soil reinforcement using tree toots is one of the methods being studied by many researchers. Most of them have worked on the effect of root density and few of them on the root diameter leading to contradicting results. In this paper the combined effect of root diameter and density on the shear resistance of soil is investigated by series of in-situ direct shear tests. Eighteen tests were carried out on soil possessing Willow roots and the results compared with those of non rooted soil as reference. To explain the observations, a new parameter referred to as root diameter-density index (RDDI) was defined. The results reveal that an increase in RDDI causes a significant increase in the apparent cohesion of rooted soil, but a little decrease in the internal friction angle. In both cases the rate of variation decreases with increasing RDDI and tends to a little value; however the extreme values of 212% and -15% are observed respectively. As general conclusion for rooted soils, the dominance of variation of apparent cohesion with respect to that of internal friction angle results the shear resistance ameliorates within a range of RDDI, and for further values it tends to a stabilized value. Moreover, for practical purposes, a relation was developed to be used by designer engineers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Slope Stabilization
  • Soil shear resistance
  • Apparent cohesion
  • Internal friction angle
  • Root diameter
  • Root density

کتابنگاری

امیری، ع.، 1386- مطالعه ویژگی‌های زمین‌شناسی، ژئوشیمیائی و ژنز کانسارهای روی و سرب با سنگ میزبان کربناتی در ناحیه راور- بافق. رساله منتشر نشده دکترای تخصصی زمین‌شناسی اقتصادی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، 320 صفحه.

امیری، ع. و رسا، الف.، 1385- بررسی ویژگی‌های زمین‌شناسی کانسارهای استراتاباند غیرسولفیدی روی و سرب در ناحیه کوهبنان- بهاباد. فصلنامه زمین‌شناسی کاربردی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان، سال دوم، شماره اول، صفحات 9-1.

 

References                                                                                                            

Brigo, L. Kostelka, L. Omenetto, P. Schneider, H- J. Schulz, O. and Štucl, I., 1977- Comparative reflections on four Alpine Pb- Zn deposits. In: D.D. Klemm and H-J. Schneider, (eds.), Time and strata-bound ore deposits. Springer-Verlag, New York. 273-293.

Chiba, H. Chacko, T.  Clayton, R. N.  and Goldsmith, J. R.,  1989- Oxygen isotope fractionations involving diopside, forsterite, magnetite, and calcite: application to geothermometry. Geochim. Cosmochim. Acta, 53: 2985-2995.

Clayton, R. N., 1981- Isotopic thermometry. In: R. C. Newton, A. Navrotsky and B. J.Wood, (eds.), Thermodynamics of minerals and melts. Springer-Verlag, New York, 85-109.

Faure, G., 1986- Principles of Isotope Geology. 2nd ed., New York, John Wiley & Sons.

Heyl, A. V. Landis, G. P. & Zartman, R. E., 1974- Isotopic evidence for the origin of Mississippi Valley-type mineral deposits: a review Economic Geology, Vol. 69: 992-1006.

Hoefs, J., 2004- Stable isotope geochemistry. Springer Verlag, Berlin, 5th edition, 244p.

Holser, W.T. & Kaplan, I. R., 1966- Isotope geochemistry of sedimentary sulfates. Chem. Geol., Vol. 1: 93-135.

Javoy, M., 1977- Stable isotopes and geothermometry. Jour. Geol. Soc. London, Vol.  133: 609-639.

Krouse, R. H., Viau, C. A., Eluik, L. S., Ueda, A. & Halas, S., 1988- Chemical and isotopic evidence of thermochemical sulfate reduction by light hydrocarbon gases in deep carbonate reservoirs. Nature, Vol.333:415-419.

Maynard, J. B., 1983- Geochemistry or sedimentary ore deposits.Springer-Verlag, New York, 305p.

Ohmoto, H. & Rye, R. O., 1979- Isotopes of sulfur and carbon. In: H.L. Barnes (ed.): Geochemistry of hydrothermal ore deposits. Second Edition. John Wiley and Sons, New York: 509-567.

Ohmoto, H. & Lasaga, A. C., 1982- Kinetics of reactions between aqueous sulfate and sulfides in hydrothermal systems. Geochim. Cosmochim. Acta, Vol. 46: 1727-1745.

Ohmoto, H. and Goldhaber, M. B., 1997- Sulfur and carbon isotopes. In: H.L. Barnes (ed.): Geochemistry of hydrothermal ore deposits. 3rd edition, New York, John Wiley: 517–611.

Orr, W. L., 1974- Changes in sulfur content and isotopic ratios of sulfur during petroleum maturation- study of Big Horn Basin Paleozoic oils. American Assoc. Petrol. Geologist Bull., Vol.58:2295-2318.

Orr, W. L., 1977- Geologic and geochemical controls on the distribution of hydrogen sulfide in natural gas. In: Campos, R. and Goni, J. (eds.): Advances in organic geochemistry. Madrid, Enadisma: 572-597.

Robinson, B. W. & Kusakabe, M., 1975- Quantitative preparation of sulphur dioxide for 34S/32S analyses from sulphides by combustion with cuprous oxide. Anal. Chem., 47:1179-1181.

Rollinson, H. R., 1995- Using geochemical data: evaluation, presentation and interpretation. Longman Group, UK, 344p.

Sverjenski, D. A., 1989- The diverse origins of Mississippi Valley-Type Zn-Pb-Ba-F deposits. Chron. rech. min., n˚ 495:5-13.

White, M. W., 2005- Geochemistry. JohnHopkinsUniversity Press, 701 p.