ژئوشیمی و محیط تشکیل سری‌های سنگی مافیک در کمربند افیولیتی بلورد-بافت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران دانشکده علوم زمین، دانشگاه علوم پایه دامغان، دامغان، ایران

2 دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 مدرسه علوم زمین، دانشگاه لوئی پاستور، استراسبورگ، فرانسه

چکیده

سنگ‌های بازالتی، گابروها، توف‌ها، دایک‌های دیابازی، آگلومراها و برش‌ها و قطعات سنگی داخل برش‌ها از مهم‌ترین سنگ‌های مافیک افیولیت‌های بلورد-بافت است. ویژگی‌های ژئوشیمیایی این سنگ‌ها حاکی از تهی‌شدگی در HFSE و غنی‌شدگی در LILE و حضور دوسری ماگمایی تولئیت‌های جزایر کمانی و کلسیمی- قلیایی است. این رفتار  ژئوشیمیایی با نشأت گرفتن ماگمای والد این سنگ‌ها از یک محیط مرتبط با فرورانش سازگاری دارد. این ویژگی‌ها همراه با قرار گیری این مجموعه افیولیتی در پشت  کمان  ماگمایی مزوزوییک زون سنندج- سیرجان حاکی از گسترش یک حوضه پشت کمان (در حاشیه فعال بلوک ایران مرکزی) در طی کرتاسه میانی، در نتیجه فرورانش مایل نئوتتیس به زیر بلوک ایران مرکزی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geochemistry and Eruptive Environment of the Mafic Rock Series in the Balvard-Baft Ophiolites

نویسندگان [English]

  • H. Shafaii Moghadam 1
  • M. Rahgoshay 2
  • H. Whitechurch 3
  • I. Monsef 2
  • A. Soltan Mohamadi 2
1 Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran Faculty of Earth Sciences, Damghan University, Damghan, Iran
2 Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
3 Ecole et Observatoire des Sciences de la Terre, Universite de Louis Pasteur, Strasbourg, France
چکیده [English]

Basalts, gabbros, tuffs, diabasic dikes, agglomerates and breccias and the rock fragments of breccias are the main mafic constituents of the Balvard-Baft ophiolites. Geochemical signatures of these rocks reveal depletion in HFSE and enrichment in LILE and simultaneous occurrence of island-arc tholeiitic and calc-alkalic volcanisms. These geochemical behaviors are the evidences suggesting that these mafic rocks are of supra-subduction zone affinity. These special signatures associated with the position of the Nain-Baft ophiolitic belt behind the Mesozoic magmatic arc of the Sanandaj-Sirjan zone, suggest back-arc spreading (in the active margin of the Central Iranian block), during middle Cretaceous due to the oblique subduction of Neo-Tethys beneath the Central Iranian block.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Island-arc tholeiites
  • Calc-alkaline affinity
  • Middle Cretaceous
  • Back-arc basin

References

Agard, P., Monie, P., Gerber, W., Omrani, J., Molinaro, M., Meyer, B., Labrousse, L., Vrielynck, B., Jolivet, L. & Yamato, P., 2006- Transient, synobduction exhumation of Zagros blueschists inferred from P-T, deformation, time, and kinematic constraints: Implications for Neotethyan wedge dynamics, J. Geophys. Res., 111: B11401, doi: 10.1029/2005JB004103.

Arvin, M. & Robinson, P. T., 1994 - The petrogenesis and tectonic setting of lavas from the Baft ophiolitic mélange, southwest of Kerman, Iran, Can. J. Earth Sciences, 31: 824-834.

Arvin, M. & Shokri, E., 1997- Genesis and eruptive environment of basalts from the Gogher ophiolitic mélange, southwest of Kerman, Iran, Ofioliti, 22: 175-182.

Berberian, M. & King, G. C. P., 1981- Towards a paleogeography and tectonic evolution of Iran, Can. J. Earth Sciences, 18: 210-265.

Davoudzadeh, M., 1972- Geology and petrography of the area north of Nain, Central Iran, Geological Survey of Iran, report No.14.

Desmons, J. & Beccaluva, L., 1983- Mid-ocean ridge and island arc affinities in ophiolites from Iran: paleographic implications, Chemical Geology, 39: 39-63.

Dimitrijevic, M. D., 1973- Geology of Kerman Region, Geological Survey of Iran, No. Yu/52.

Frenzel, G., Muhe, R. & Stoffers, P., 1990- Petrology of the volcanic rocks from the Lau Basin, southwest Pacific, Geol. Jb., 92: 395-479.

Geological Map of Baft, 1972- 1/100000 series, Geological Survey of Iran, sheet 7348.  

Geological Map of Balvard, 1972- 1/100000 series, Geological Survey of Iran, sheet 7248.

Ghazi, A. M. & Hassanipak, A. A., 2000- Petrology and geochemistry of the Shahr-Babak ophiolite, Central Iran, Geological Survey of America, Special paper, 349: 485-497.

McClay, K. R., Whitehouse, P. S., Dooley, T. & Richards, M., 2004 - 3D evolution of fold and thrust belts formed by oblique convergence, Marine Petrol. Geol., 21: 857-877.

McCulloch, M. T. & Gamble, J. A., 1991- Geochemical and geodynamical constraints on subduction zone magmatism, Earth Planet. Sci. Lett., 102: 358-375.

Saunders, A. & Tarney, J., 1991- Back-arc basins. in: Floyd, P.A. (ed.), Oceanic basalts, Blackie and Son Ltd., 219-263.

Shafaii Moghadam, H., Rahgoshay, M., Whitechurch, H. & Montigny, R., 2007- A geochemical scenario for evolution of the Nain-Baft back-arc basin, Goldschmidt Conference Abstracts, A920.

Shahabpour, J., 2004 - Tectonic evolution of the orogenic belt in the region located between Kerman and Neyriz, J. Asian Earth Sci.,

Stern, R. J., Lin, P. N., Morris, J.D., Jackson, M.C., Fryer, P., Bloomer, S.H. & Ito, E., 1990- Enriched back-arc basin basalts from the northern Mariana Trough: implications for the magmatic evolution of back-arc basins, Earth Planet. Sci. Lett., 100: 210-225.

Taylor, B. & Martinez, F., 2003- Back-arc basin basalt systematics, Earth Planet. Sci. Lett., 210: 481-497.

Weaver, S. D., Saunders, A. D., Pankhurst, R. J. & Tarney, J., 1979- A geochemical study of magmatism associated with the initial stages of back-arc spreading: Quaternary volcanics of Bransfield Strait, South Shetland Islands, Contrib. Mineral. Petrol., 68: 151-169.