فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

زیست‌چینه‌نگاری روزن‌بران نهشته‌های سازند گورپی و سازند ایلام در خاور بندر کنگان و چاه‌ایوان در خلیج فارس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
جهانبخش دانشیان 1
داریوش باغبانی 2
خسرو خسروتهرانی 3
لیلا فضلی 3
1 دانشگاه تربیت معلم، دانشکده علوم، گروه زمین‌شناسی، تهران، ایران
2 شرکت ملی نفت ایران، مدیریت اکتشاف، اداره سطح الارضی، تهران، ایران
3 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، گروه زمین‌شناسی، تهران، ایران
10.22071/gsj.2010.57348
چکیده
در این تحقیق، روزن‌بران نهشته‌های سازندهای گورپی و ایلام در برش کوه عسلویه در خاور بندر کنگان و چاه‌ایوان در خلیج فارس مورد بررسی قرار می‌گیرند. نهشته‌های
 سازند ایلام در برش کوه عسلویه با ستبرای 30 متر و در چاه ایوان با ستبرای 68 متر از سنگ‌آهک و سنگ‌آهک دولومیتی تشکیل شده‌اند. سازند ایلام در برش کوه عسلویه
و چاه‌ایوان در مرزهای زیرین و بالایی خود به صورت ناپیوسته بر روی سازند سروک و ناپیوسته در زیر سازند گورپی قرار دارد. سازند گورپی در برش کوه عسلویه با ستبرای
 73 متر و در چاه‌ایوان با ستبرای 56 متر از سنگ‌آهک رسی و سنگ‌آهک ماسه‌ای و شیل و سنگ‌آهک تشکیل شده است. سازند گورپی در برش‌های مورد مطالعه در مرز
زیرین به صورت ناپیوسته بر روی سازند ایلام و در مرز بالایی به صورت ناپیوسته در زیر سازند پابده قرار دارد. به طور کلی مطالعه روزن‌بران 70 نمونه برداشته شده از برش کوه
عسلویه و چاه‌ایوان منجر به شناسایی 13 جنس و 19 گونه از روزن‌بران پلانکتونیک و 12 جنس و 12 گونه از روزن‌بران بنتویک شد. بر اساس گسترش روزن‌بران پلانکتونیک  و بنتونیک شاخص، سن سازند ایلام در برش کوه عسلویه و چاه‌ایوان سانتونین تا کامپانین Santonian-Campainan)) و سن سازند گورپی در برش کوه عسلویه کامپانین تا ماستریشین (Campainan-Maastrichtian) و در چاه‌ایوان ماستریشین تعیین شد. بررسی محتویات روزن‌بران در مقطع کوه عسلویه و مقایسه آن با زیست‌زون‌بندی (Caron (1985 منجر به تشخیص 4 زیست‌زون Globotruncanita elevata Zone Globotruncana ventricosa Zone , Globotruncana falsostuarti Zone , Gansserina gansseri Zone,  شد. به علت نبود گونه‌های شاخص، زیست‌زون Globotruncana falsostuarti به جای دو  زیست‌زون Globotruncanella havanenesis  و Globotruncana aegyptiaca معرفی شد. در برش چاه‌ایوان نیز 3 زیست‌زون   Globotruncana falsostuarti Zone  وGansserina gansseri Zone  و Contustruncana contusa Zone معرفی شد. در چاه‌ایوان و کوه عسلویــه زیست‌زون Abathomphalus mayaroensis Zone  وجود نداشته و  Contusutruncana contusa Zone در برش چــاه‌ایوان به جای آن معرفی شــد. همچنین با مقایســه برش‌های مــورد مطالعه با زیست‌زون‌بنـــدی (Wynd,1965)  4 زیســت‌زون در برش کوه عسلویـــه و چاه‌ایوان مشخــص شــد که عبارتنـــد از: Globotruncanita elevata zone, Archaecyclus midorientalis-Pseudedomia sp. assemblage zone, Rotalia sp.22, algae assemblage zone, Globotruncanita stuarti-Pseudotextularia varians assemblage zone.
 
کلیدواژه‌ها
سازند ایلام
سازند گورپی
خلیج فارس
عسلویه
زیست‌چینه‌نگاری
روزن‌بران
حبی، م. ه.، 1380- بیواستراتیگرافی سازند گورپی در برش کوه شاه‌نشین  در غرب شبراز، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده علوم.
کاملی‌ازان، ا.، وزیری‌مقدم، ح. و امیری بختیار، ه.، 1385- مطالعه بیواستراتیگرافی سازند گورپی در شمال میدان لالی (خوزستان). بیست و دومین گردهمایی علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی کشور.
پروانه‌نژاد شیرازی، م.، 1380- میکرواستراتیگرافی کرتاسه در ناحیه زاگرس (فارس داخلی) در محور شیراز- ده‌بید بانگرش ویژه به جلبک‌ها، رساله دکتری، دانشگاه شهید شهید بهشتی
References
Caron, M., 1985- Cretaceous planktic faraminifera, In:.H.M. Bolli, J.B. Saunder and K.Perch-Nielsen(eds) Plankton stratigraphy. Cambridge university press,
James, G. A. and Wynd,  J. G., 1965- Stratigraphy Nomenclature of the Iranian, Oil Consortium Agreement Area, Report No.1027
Loeblich, A. R. Jr., and Tappan, H., 1988- Foraminiferal genera and their classification. Van Nostrand Reinhold Company . New York. 2,Volumes 97, pls.847. New York.
Postuma., 1971- Manual of  plunktonic foraminifera, Elsevier, 420p;.
Premoli Silva, 2004- Practical manual of Cretaceous planktonic foraminifera.
Wynd, J. G., 1965- Biofacies of the Iranian Oil Consortium Agreement Area, Report No.1082.