زیست‌چینه‌نگاری روزن‌بران نهشته‌های سازند گورپی و سازند ایلام در خاور بندر کنگان و چاه‌ایوان در خلیج فارس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت معلم، دانشکده علوم، گروه زمین‌شناسی، تهران، ایران

2 شرکت ملی نفت ایران، مدیریت اکتشاف، اداره سطح الارضی، تهران، ایران

3 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، گروه زمین‌شناسی، تهران، ایران

چکیده

در این تحقیق، روزن‌بران نهشته‌های سازندهای گورپی و ایلام در برش کوه عسلویه در خاور بندر کنگان و چاه‌ایوان در خلیج فارس مورد بررسی قرار می‌گیرند. نهشته‌های
 سازند ایلام در برش کوه عسلویه با ستبرای 30 متر و در چاه ایوان با ستبرای 68 متر از سنگ‌آهک و سنگ‌آهک دولومیتی تشکیل شده‌اند. سازند ایلام در برش کوه عسلویه
و چاه‌ایوان در مرزهای زیرین و بالایی خود به صورت ناپیوسته بر روی سازند سروک و ناپیوسته در زیر سازند گورپی قرار دارد. سازند گورپی در برش کوه عسلویه با ستبرای
 73 متر و در چاه‌ایوان با ستبرای 56 متر از سنگ‌آهک رسی و سنگ‌آهک ماسه‌ای و شیل و سنگ‌آهک تشکیل شده است. سازند گورپی در برش‌های مورد مطالعه در مرز
زیرین به صورت ناپیوسته بر روی سازند ایلام و در مرز بالایی به صورت ناپیوسته در زیر سازند پابده قرار دارد. به طور کلی مطالعه روزن‌بران 70 نمونه برداشته شده از برش کوه
عسلویه و چاه‌ایوان منجر به شناسایی 13 جنس و 19 گونه از روزن‌بران پلانکتونیک و 12 جنس و 12 گونه از روزن‌بران بنتویک شد. بر اساس گسترش روزن‌بران پلانکتونیک  و بنتونیک شاخص، سن سازند ایلام در برش کوه عسلویه و چاه‌ایوان سانتونین تا کامپانین Santonian-Campainan)) و سن سازند گورپی در برش کوه عسلویه کامپانین تا ماستریشین (Campainan-Maastrichtian) و در چاه‌ایوان ماستریشین تعیین شد. بررسی محتویات روزن‌بران در مقطع کوه عسلویه و مقایسه آن با زیست‌زون‌بندی (Caron (1985 منجر به تشخیص 4 زیست‌زون Globotruncanita elevata Zone Globotruncana ventricosa Zone , Globotruncana falsostuarti Zone , Gansserina gansseri Zone,  شد. به علت نبود گونه‌های شاخص، زیست‌زون Globotruncana falsostuarti به جای دو  زیست‌زون Globotruncanella havanenesis  و Globotruncana aegyptiaca معرفی شد. در برش چاه‌ایوان نیز 3 زیست‌زون   Globotruncana falsostuarti Zone  وGansserina gansseri Zone  و Contustruncana contusa Zone معرفی شد. در چاه‌ایوان و کوه عسلویــه زیست‌زون Abathomphalus mayaroensis Zone  وجود نداشته و  Contusutruncana contusa Zone در برش چــاه‌ایوان به جای آن معرفی شــد. همچنین با مقایســه برش‌های مــورد مطالعه با زیست‌زون‌بنـــدی (Wynd,1965)  4 زیســت‌زون در برش کوه عسلویـــه و چاه‌ایوان مشخــص شــد که عبارتنـــد از: Globotruncanita elevata zone, Archaecyclus midorientalis-Pseudedomia sp. assemblage zone, Rotalia sp.22, algae assemblage zone, Globotruncanita stuarti-Pseudotextularia varians assemblage zone.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Foraminiferal Biostratigraphy of the Gurpi and Ilam Formations in East of Kangan Port and Ivan well in Persian Gulf

نویسندگان [English]

  • J. Daneshian 1
  • D. Baghbani 2
  • Kh. Khosrow- Tehrani 3
  • L. Fazli 3
1 Department of Geology, Science Faculty, Tarbiat Moalem University, Tehran, Iran.
2 Surface Geology Office Exploration Section, National Iranian Oil Company, Tehran, Iran.
3 Department of Geology, Science and Research Campus, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

In this study, foraminifera of the Ilam and Gurpi Formations, from Kuh-e- Assaluyeh section in east Kangan port in Boushehr province and Ivan well in Persian Gulf are investigated. Ilam Formation in Kuh-e-Assaluyeh section with 30 meter thickness and Ivan well with 68 meter thickness composed of limestone and dolomitic limestone. The Ilam Formation in the study sections overlies unconformable the Sarvak Formation and underlies the Gurpi Formation. The Gurpi Formation in Kuh-e-Assaluyeh with 73 meter thickness and Ivan well with 56 meter thickness composed of argillaceous limestone, sandy limestone, shale and limestone. Also the Gurpi Formation in Kuh-e-Assaluyeh section and Ivan well overlies unconformable the Ilam Formation and underlies the Pabdeh Formation. The study of 70 samples from the examined section led to the identification of 13 genera and 19 species of planktonic foraminifera and 12 genera and 12 species of benthonic foraminifera. Planktonic foraminifera are as follow: Heterohelix globolusa, Macroglobigerinelloides ultramicrus, Globotruncanita elevata, Globotruncana bulloides, Globotruncana ventricosa, Muricohedbergella holmdelensis, Heterohelix striata, Macroglobigerinelloides prairiehillensis, Contusotruncana fornicata, spiropelecta sp., Rugoglobigerina rugosa Macroglobigerinelloides bollii, Muricohedbergella monmouthensis, Globotruncana falsostuarti, Gansserina gansseri, Archaeoglobigerina blowi, Globotruncana arca, Contusotruncana contusa, and benthonic foraminifera are as follow : Rotalia sp., Rotalia skourensis, Pseudedomia sp., Minouxia sp., Dicyclina schlumbergeri, Quinqueloculina sp., Marssonella sp., Gavelinela sp., Archaecyclus midorientalis, Ammobaculites sp. On the basis of stratigraphic distribution of index foraminifera, the Ilam Formation belongs to Santonian to Campanian, and the Gurpi Formation in Kuh-e-Assaluyeh section is Campanian to Maastrichtian and in Ivan well is Maastrichtian in age. The studies in Kuh-e-Assaluyeh section let to recognition four foraminifera zone from base to top: Globotruncanita elevata Zone, Globotruncana ventricosa Zone, Globotruncana falsostuarti Zone, Gansserina gansseri Zone. Lacking the main elements of Globotruncanella havanensis and Globotruncana aegyptiaca biozones caused that Globotruncana falsostuarti biozone is introduced on the basis of the first occurances of Globotruncana falsostuarti (at the base) and Gansserina gansseri (at the top). Also in Ivan well, Globotruncana falsostuarti Zone, Gansserina gansseri Zone, Contusotruncana contusa Zone were identified. Abathomphalus mayaroensis in absent at Ivan well and Kuh-e-Assaluyeh. Thus, Abathomphalus mayaroensis biozone is not recognizable, and instead of it Contusoutruncana contusa biozone is introduced. The boundaries of this biozone are identified by the first and last occurrences of Contusoutruncana contuse. Also comparison this study with Biozonation of Wynd, (1965), from base to top: 1-Rotalia sp. 22, Algae assemblage zone, 2- Archaecyclus midorientalis-Pseudedomia sp.assemblage zone, 3- Globotruncanita elevata zone, 4- Globotruncanita stuarti-Pseudotextularia variance assemblage zone. 5- Contusoutruncana contusa zone.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ilam Formation
  • Gurpi Formation
  • Persian Gulf
  • Assaluyeh
  • Biostratigraphy
  • Foraminifera
حبی، م. ه.، 1380- بیواستراتیگرافی سازند گورپی در برش کوه شاه‌نشین  در غرب شبراز، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده علوم.
کاملی‌ازان، ا.، وزیری‌مقدم، ح. و امیری بختیار، ه.، 1385- مطالعه بیواستراتیگرافی سازند گورپی در شمال میدان لالی (خوزستان). بیست و دومین گردهمایی علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی کشور.
پروانه‌نژاد شیرازی، م.، 1380- میکرواستراتیگرافی کرتاسه در ناحیه زاگرس (فارس داخلی) در محور شیراز- ده‌بید بانگرش ویژه به جلبک‌ها، رساله دکتری، دانشگاه شهید شهید بهشتی
References
Caron, M., 1985- Cretaceous planktic faraminifera, In:.H.M. Bolli, J.B. Saunder and K.Perch-Nielsen(eds) Plankton stratigraphy. Cambridge university press,
James, G. A. and Wynd,  J. G., 1965- Stratigraphy Nomenclature of the Iranian, Oil Consortium Agreement Area, Report No.1027
Loeblich, A. R. Jr., and Tappan, H., 1988- Foraminiferal genera and their classification. Van Nostrand Reinhold Company . New York. 2,Volumes 97, pls.847. New York.
Postuma., 1971- Manual of  plunktonic foraminifera, Elsevier, 420p;.
Premoli Silva, 2004- Practical manual of Cretaceous planktonic foraminifera.
Wynd, J. G., 1965- Biofacies of the Iranian Oil Consortium Agreement Area, Report No.1082.