اکتشافات زمین‌شیمیایی و بررسی گسترش هاله‌های ترکیبی عناصر در نمونه‌های خاک منطقه مسجدداغی جلفا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

سازمان زمین شناسی واکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

چکیده

این محدوده با وسعت 5/8 کیلومترمربع در 35 کیلومتری خاور جلفا به سمت سیه‌رود واقع است. اکتشافات زمین‌شیمیایی به صورت نمونه خاک در مسجدداغی در سال 82 آغاز شد و دلیل انتخاب این روش، شرایط زمین‌شناسی، توپوگرافی و آب‌و‌هوایی محدوده بوده است. شبکه نمونه‌برداری m100 × m 100 و m200 × m 100 است و نمونه‌ها برای 13 عنصر تجزیه شدند.
 بررسی‌های زمین‌شناسی محدودة مورد مطالعه نشان‌دهندة مجموعه‌ای از فلیش‌های ائوسن، سنگ‌های آتشفشانی (آندزیت – تراکی آندزیت)، کوارتز مونزونیت و آگلومرا (الیگومیوسن) است. رگه‌های سیلیسی - باریتی برشی و کانی‌سازی‌هایی از نوع سولفیدهای مس، سرب، روی و انواع پیریت در محدوده شناسایی شده است.
داده‌های حاصل از نمونه‌ها پس از کنترل خطای آزمایشگاهی به‌ وسیله نمونه‌های تکراری داده‌پردازی شدند. داده‌پردازی تک متغیره نشان‌دهندة توزیع نرمال عناصر Ni , Be, Mn است و بقیه عناصر تابع توزیع لگاریتمی دارند. داده‌پردازی چندمتغیره نشان‌دهندة انطباق دو روش تحلیل عاملی (آنالیز فاکتوری) و همبستگی عناصر (با استفاده از استانداردسازی داده‌ها ) در ایجاد هاله‌های مرکب با یکدیگر است. نتایج حاصل از بررسی‌ها نشان‌دهنده تمرکز بی‌هنجاریهای طلا و نقره و باریم در بخش خاور محدوده و گسترش بی‌هنجاری‌های مس و مولیبدن در بخش باختر درة آرپاچای است. توجه به سنگ‌شناسی و انطباق آن با بی‌هنجاری‌های زمین‌شیمیایی محدوده نیز احتمال وجود کانی‌سازی مس از نوع پورفیری در سمت خاور و وجود کانی‌سازی طلا را در رگه‌های سیلیسی - باریتی به صورت اپی‌ترمال با سولفید بالا را نشان می‌دهد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geochemical Exploration and Study on Combined Haloes of Elements in Soil Samples of Masjeddaghi Jolfa Area

نویسندگان [English]

  • A. Akbarpour
  • N. Gholami
  • A. Saiedi
Geological survey of Iran, Tehran, Iran
چکیده [English]

     The masjeddaghi area with 8.5 km2 extent is located in 35 km for east of jolfa.The geological exploration started in this area in 2003 and soil sample method was chosen due to the geological situation topography and weathering ,The sampling network was 100m*100m and 100m*200m and all samples were analyzed for 13 elements .including Au,Cr,Co,Ba,Cu,Pb,Zn,Ag, Be, Mo,Sn,Mn.The geological studies shows that the oldest rock unit outcropped is Eocene flysh widely distributed in southern and north eastern part of the area .Another outcrops are mainly volcanic ,subvolcanic complex of andesite and trachyandesite, quartz monzonite and agglomerate(oligomiocene).
In this area brecciated veins of barite – silicious and Cu,Pb,Zn sulfids and various pyrite type of mineralization have been identified. data processing have been carried out for analytical results(comparing main and duplicated samples data),and indicate normal  distribution for Ni,Be ,Mn log distribution for other elements.That these two analysis method s,factor analysis and correlation matrix analysis (using standardizing the datas (x-x/s))have been consictent.
Regarding The composite haloes,the result of studies indicate Au,Ag,Be anomalies in eastern part of the area and Cu,Mo anomalies in western part of ARPACHAI valley. considering the lithology and its relation to geochemical anomalies of the area, probable presence of porphyric Cu mineralization in eastern part and epithermal high sulfide Au mineralization in quartz-barite veins are identifid,

کلیدواژه‌ها [English]

  • Masjeddaghi
  • Geochemical exploration
  • Data processing
  • Composite halos
امینی فضل، ع.، 1373-  مطالعات زمین‌شناسی، کانی‌سازی، پترولوژی و زمین‌شیمیایی توده‌های نفوذی اردوباد، آکادمی علوم آذربایجان شوروی .
اکبرپور، ا. و همکاران، 1384- بررسی کانه زایی طلا و مس در محدوده مسجدداغی جلفا، رساله دکتری، دانشگاه آزاداسلامی واحد علوم وتحقیقات.
حاجی علی لو، ب.، 1378-  متالوژی ترشیری در البرز باختری - آذربایجان ( میانه - سیه رود )، با نگرشی خاص به منطقه هشجین، رساله دکتری، دانشگاه شهید بهشتی1378
حسنی پاک، ع.ا.، 1382- تحلیل و پردازش داده‌های آماری،دانشگاه تهران.
نبوی،م.ح.،1355-  زمین‌شناسی ایران، سازمان زمین‌شناسی کشور
 
References
Clifton, H. E. et al., 1969- Sample size and meaningful gold analysis. Us. Geol. Surv. Pap. 625-c 17pp.
Eftekhar – Nezhad , J., 1975- Brief history and structural development of  Azarbaijan , G , S , I , Internal rep , N , 8 .
Govett, R. G., 1973- The determination of sampling and analytical errors in exploration geochemistry a reply. Econ. Geol. 68, 282-283.
Harris, J. F., 1982- Sampling and analytical requirement for effective use of geochemistry in exploration for gold. In: The Association of exploration Geochemists(Ed.). Precious Metals in the Northern Cordillera, vol. 10. pp. 53-67.
Reis, A.P., Sousa, A.J., Cardoso Fonseca, E., 2001-Soil geochemical prospecting for gold at Marrancos,J.Geochemical of exploration.v 73,p-1-10
Salpeteur,I., sabir, H.,1989- Orientation studies for gold in the cemtral pediplain of the Saudia Arabian Shield .J.Geochem.Explor.34.189-215
Wang, X., Xie, X., Ye, S., 1995- Concepts for geochemical gold exploration based on the abundance and distribution of ultrafine gold. J. Geochem. Explor. 55(1-3), 93-102.
Ward, F,N., Nakagawa, H.M., Harms, T.F., Van Sickle, G.H.,1969- Atomic absorption method of analysis used in geochemical exploration.Geol.Surv.Bull.1289,45.
Xie, X. & Wang, X., 1991- Geochemical exploration for gold:a new approach to an old problem.J.Geochem. Explor. 40,25-48.