چین‌خوردگیهای چند مرحله‌ای و ساز و کار تشکیل آنها در تکتونیتهای موجود در ساختار گنبدی منطقه آلمابولاغ (باختر همدان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

چکیده

منطقه آلمابولاغ در بخش شمال باختری پهنه سنندج سیرجان و در15 کیلومتری باختر همدان قرار دارد. در این منطقه، سه واحد اصلی سنگ‌چینه‌ای شناسایی شده است: واحد رسوبی- آتشفشانی آلمابولاغ در زیر، واحد کربناتی چنار شیخ در بخش میانی و اسلیتهای همدان در بخش بالایی. این مجموعه که در رخساره شیست سبز دگرگون شده، در یک ساختار گنبدی بزرگ قرار می‌گیرد. در این تکتونیتها، چهار مرحله دگرشکلی شناسایی گردید که سه مرحله آن با تشکیل چینها همراه بوده است ولی دگرشکلی مرحله چهارم با عملکرد گسلها شناخته می‌شود که ساختار چینها را قطع کرده است. آثار دگرشکلی اول،  با تشکیل چینهای نسل اول و همچنین برگوارگی مرتبط با آن شناخته شده است. دگرشکلی دوم با چین دادن سطح محوری چینهای نسل اول و برگوارگی موازی با آن شکل گرفته است. این چینها به‌صورت یال موازی و تنگ با سطح محوری خوابیده تا مایل و محور تقریباً افقی به همراه برگوارگی نسل دوم به صورت برگوارگی موازی سطح محوری شکل گرفته‌اند. شــــواهد چین‌خوردگی در نسل دوم، ساز و کار چین‌خوردگی را خمش-جریان (flexural flow) و جریان غیر فعال Passive flow)) تأیید می‌کند. عملکرد دگرشکلی سوم در منطقه باعث چین خوردن برگوارگی نسل دوم وتشکیل چینهای نسل سوم به صورت باز  با سطح محــــــوری تقریباً قائم و محور افقی وتشکیل برگواره سوم از نوع برگوارگی کنکره‌ای شـــــده است. ساز و کار تشکیــــل این چینها بیشتـــــــر خمشی- لغزشی(flexural slip) است. هندسه عوامل ساختاری مرحله غالب (مرحله دوم) در ساختار گنبدی منطقه آلمابولاغ نقش توده نفوذی را در این هندسه با چرخش آنها در چهارچوب یک ساختار گنبدی نشان می‌دهد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Poly-deformed Tectonites in Dome Structure of the Almabolagh Region, West of Hamadan

نویسندگان [English]

  • M. Mohajjel
  • L. Izadi kian
Faculty of Basic Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

      Almabolagh region is located in northwestern part of the Sanandaj-Sirjan zone of Zagros orogen in western Iran. This area is located 15 km to the west of Hamadan. Three rock units consisting of volcani-sediments (Almabolagh sequence) at the lower part, carbonate (Chenarsheikh sequence) in the middle, and slate (Hamadan slate) at the upper part are identified. These rocks that are metamorphosed at green schist facies have been exposed in a dome structure. Four stages of deformation (D1, ..., D4) are identified in the tectonites. D1 structures include first generation folds and related axial planar schistosity. D2 structures are recognized by tight to isoclinal, recumbent shallowly plunging folds, with horizontal to sub-horizontal axial plane schistosity which is the predominant foliation in this area. The mechanism of folding in this stage is flexural shearing and passive flow. D3 structures are identified by the third generation foliation that is weakly developed parallel to the axial surface of related upright, open to gentle folds. The third generation folds were produced by flexural slip mechanism. A dome structure generated by intrusion of magmatic batholith in this region and structural elements of the main deformation stages (D2) were rotated.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Refolding
  • Tectonite
  • Dome structure
  • Almabolagh of Hamadan
  • Sanandaj-Sirjan zone

اشراقی، ص.، 1375-  بررسی پترولوژی سنگهای آذرین و دگرگونی ناحیه الوند، پایان نامه کارشناسی ارشد(پترولوژی)، دانشگاه آزاد اسلامی، 150ص.

اشراقی، ص.، 1380-  نقشه زمین‌شناسی تویسرکان،  مقیاس 1:100000، سازمان زمین شناسی کشور.

امیری، م.، 1374-  پتروگرافی، پترولوژی و مواد معدنی منطقه آلما بولاغ (شمال اسدآباد)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد (پترولوزی)، دانشگاه تربیت معلم، 170ص.

ولی‌زاده، م . و.، 1355- بررسی مقدماتی ژئوشیمی و رادیومتری توده‌های  آذرین غرب ایران جهت وقوف به تحول زمین‌شناسی ناحیه. مجموعه مقالات دومین سمپوزیوم زمین‌شناسی ایران  انجمن نفت، ‌ص 299- 287.

 

References

Connors, K. A. & Lister, G., 1995- Polyphase deformation in the western Mount Isa Inlier, Australia: episodic or continous deformation?.  Journal of structural geology, volume 17, number 3, pages 305-328.

Mohajjel, M., Fergusson, C.L., Sahandi, M.R., 2003- Cretaceous–Tertiary convergence and continental collision, Sanandaj–Sirjan Zone, western Iran. Journal of Asian Earth Sciences, volume 21, pages 397–412.

Passchier, C.W. & Trouw, A.J., 2005- Microtectonics. Springer, 366 page.

Ramsay, J. and  Huber,  M. I., 1987- The Techniques of Modern Structural Geology. Volume 2 Folds and Fractures. cademic Press, London

Stocklin, J., 1977- Stratigraphic lexicon of Iran. Geological Survey of Iran, report 18.

Twiss, R. J ., Moores, E. M., 1992- Structural Geology. Freeman&Compny, New York, 532pp.

Valizadeh, M.V., Cantagrel, J. M., 1975 Pre`mieres donne´es radiome´tricques (K–Ar et Rb–Sr) sur les micas du complexe magmatique du Mont Alvand. Pre`s Hamadan (Iran occidental). Comptes Rendus des Seances de l’Academie des Sciences 281  (Paris Series D), 1083–1086.