ژئوشیمی و سنگ‌زایی توده گرانیتوییدی کوه شاه(شمال خاور بافت)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود،‌ایران

چکیده

توده گرانیتوییدی کوه شاه در شمال خاور نقشه زمین­شناسی 1:100000 بافت واقع است. این توده دارای ترکیب سنگ­شناسی آلکالی فلدسپار گرانیت، گرانیت، گرانودیوریت، کوارتزدیوریت، دیوریت و گابرو و در بین سنگهای آتشفشان تخریبی ائوسن تزریق شده است. در نمودارهای تغییرات، روندهای عناصر اصلی نمونه­های مورد مطالعه نشانگر پیوستگی طیف ترکیب سنگ‌شناسی توده گرانیتوییدی کوه‌شاه و تشکیل آن از راه تفریق یک ماگمای بازی (بازالتی) اولیه است. از نظر تقسیم‌بندیهای زایشی،  این توده گرانیتوییدی از نوع گرانیتوییدهای I و سری مگنتیت است. با توجه به ویژگیهای ژئوشیمیایی، این توده گرانیتوییدی دارای ماهیت متالومین و کلسیمی- قلیایی پتاسیم متوسط تا بالاست. نمودار­های بهنجار شده عناصرکمیاب و ناسازگار سنگهای سازنده این توده نسبت به کندریت و گوشته اولیه، غنی‌شدگی ماگمای سازنده آنها را از عناصر کمیاب سبک ناسازگار و تهی­شدگی از عناصر کمیاب سنگین نشان می­دهد. این ویژگی از خصوصیات بارز سنگهای کلسیمی- قلیایی کمان آتشفشانی زونهای فرورانش حاشیه قاره­ای است. با توجه به نمودارهای مختلف تمایز محیط زمین‌ساختی، این توده گرانیتوییدی از نوع  VAG(گرانیتهای کمان آتشفشانی) است و حاصل فرورانش صفحة اقیانوسی نوتتیس به زیر صفحه قاره‌ای ایران مرکزی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geochemistry and Petrogenesis of Kuh-Shah Granitoidic Pluton(NE Baft)

نویسندگان [English]

  • Z. Sadeghi
  • H. Mehdizadeh
  • M. Sadeghian
Earth Sciences Faculty, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran
چکیده [English]

      Kuh- Shah granitoidic pluton is located in the NE part of 1:100000 geological map of Baft. Lithological composition of this pluton includes Alkali- feldspar granite, granite, granodiorite, quartzdiorite, diorite and gabbro. This pluton has been intruded in volcaniclastics  of Eocene age. On the variation diagrams the trends of major and trace elements of studied samples indicate the continuity of lithological compositional range of this pluton and they have been from differentiation of a basic (basaltic) magma. From the genetic classification point of view the studied granitoidic pluton is from I type granite and it belongs to magnetite series. Based on the geochemical features Kuh-Shah granitoidic pluton is metaluminous with high and medium potassic calc-alkaline nature. High amounts of LILE and low amount of HFSE on the spider diagrams show that the parental magma of these rocks have been enriched from trace elements and incompatible elements. Based on the tectonic setting discrimination diagrams, this pluton is belong to VAG type and therefore it has been resulted from subduction of neotethys oceanic crust beneath the central Iran continental crust.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Petrogenesis
  • Geochemistry
  • Granitoid rocks
  • Kuh- Shah
  • Baft
  • Iran

اکبرزاده، ع.، امیری، ع. ،1383- مطالعه پتروگرافی، ژئوشیمی و پتروژنز توده نفوذی کوه سفید، مجموعه مقالات هشتمین همایش انجمن زمین‌شناسی ایران.

صادقی، ز.، 1384- پترولوژی و ژئوشیمی توده نفوذی کوه شاه (شمال شرق بافت)، دانشگاه صنعتی شاهرود، دانشکده علوم زمین، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، 138 صفحه.

ولی زاده، م.، صادقیان، م.، و اکرمی، م. ع.، 1381- آنکلاوها و پترولوژی گرانیت (تألیف ژان دیدیه و برتارد بونن، 1990)، انتشارات دانشگاه تهران، 836 صفحه.

 

References

Abdollah, S. A., Said, A.A., Visona, D., 1997- Newgeochemical and petrographic data on the gabbro- syenite suite between Hargrysa Berbera Shiikh(North Somalia), J. of African earth science, vol: 23 ,no: 3, pp: 303-373

Castro, A., de la Rosa, J. D., Stephans, W. E., 1990- Magma mixing in the subvolcanic environment: Petrology of the Gerena interaction zone near Seville, Spain. Contribution to Mineralogy and Petrology, 105: 9-26.

Castro, A., Moveno- Ventas, I., de la Rosa, J. D., 1991- H-type (hybrid) granitoids: a proposed revision of the granite –type classification and nomenclature. Earth Sciences Reviews. 31. 237-253.

Chappell, B. W. & White, A .G. R., 1974- Two contrasting granite types. Pac. Geol., 8: 173-174.

Cox, K. G., Bell, J. D., 1979- The interpretation of igneous rocks.W. H. freeman and company pub.

Debon, F., Lefort, P., 1983- A chemical mineralogical classification of common plutonic  rock and association, R. Soc. Edinb., Trans., 73.135-149

Harker, A., 1909- The natural history of igneous rocks Methneu, Lond., P.344.

Oconnor, J. T., 1965- A classification for quartz-rich igneous rocks based on feldspar ratios, Ustr. Geol. sur. paper 25 & B: p. 1379-1384.

Pearce, J. A., Harris, N. B. W. & Thindle, A. G., 1984- Trace element discrimination diagrams for the tectonic interpretation of granitic rock, Journal of Petrology,. 25: 956 – 983.

Rickwood, P.C., 1989- Boundary lines within petrologic diagrams, which use oxides of major and minor elements. Lithos, 22, pp. 247-263.

Srdic, A., Janovic, Dj., Milosakovic, R., Babovic, M., Skuletic, Kajevic, A., Iasailovic, S. & Halaviati, J., 1973- Geological map of Baft (1 : 100000), Institue for geological and mining exploration and investigation of nuclear and other mineral raw materials, Geological sevey of Iran (GSI).

Streckeisen, A., Le Maitre, R., 1979- A chemical approximation to the Modal QAPF classification of igneous rocks. Neues Jahrb. Mineral. Abh. 136. p. 169-206.

Sun, S. S., 1980- Lead isotopic study of young volcanic rocks from mid-ocean ridges. Oceanic island and island arcs. Phil. Trans. R. Soc., 297,  409-445.

Thornton, C. P., Tuttle, O. F., 1960- Chemistry of igneous rocks: Pt. I, differentiation index Amer. J. SCI., 258,. 664-684.

Yugoslavian group, 1973- Geological map of Sirjan (1 : 250000), Geological sevey of Iran (GSI).