مطالعه و اکتشاف فسیلهای مهره‌داران واحد سنگ‌چینه‌ای مراغه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم ، دانشگاه تبریز

2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مراغه

3 سازمان حفاظت محیط زیست، موزه تاریخ طبیعی ایران

چکیده

سازند غیررسمی مراغه در دامنه سهند گسترش زیادی دارد. این سازند از نظر سنگ‌شناسی و رخساره رسوبی به دو عضو زیرین و بالایی تقسیم می‌شود: عضو زیرین در منطقه مردق تا آغاجری شامل تناوبی از مارن، توف، ماسه‌سنگ توفی و دارای چندین افق فسیل مهره‌دار است. عضو بالایی گسترش و ستبرای زیادی نسبت به عضو زیرین دارد و در این عضو، لایه‌های توفی افزایش می‌یابد که دارای دیاتومیت و آثار فسیل ماهی است. در دره گرگ در شمال روستای مردق چهار سایت زمین‌شناسی حفاری شد و فسیلهای متنوعی از مهره‌داران کشف و استخراج شد. از فسیلهای یافت شده در این پروژه می‌توان به دندان اسب، عاج فیل ماستودونت، عاج فیل فیومیا، دندان میمون و نیز قطعاتی از اسکلت فیل، گوزن، آهو، هیپاریونها و غیره اشاره کرد. توالی سازند مراغه حاصل ته‌نشینی رسوبات رودخانه‌ای، مردابی، دریاچه‌ای و دشت سیلابی است و با توجه به مجموعه فسیلی یافت شده همچون انواع هیپاریونها و مقایسه آنها با فسیلهای دیگر نقاط جهان، سن 5/12  تا 5/7 میلیون سال پیش را می‌توان برای زمان تشکیل رسوبات منطقه در نظر گرفت.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Vertebrate Fossils Study and Exploration of Maragheh Formation

نویسندگان [English]

  • Z. A. Pur-Abrishami 1
  • A. H. Kokabi-Nezhad 2
  • G. R. Zare 3
  • O. Dabiri 3
1 Faculty of Sciences, Tabriz University
2 Islamic Azad University, Maragheh Branch
3 Dept. of the Environment, the Natural History Museum of Iran
چکیده [English]

       Maragheh informal Formation is widely extended on the Sahand hillside and Maragheh city. Based on lithology and sedimentary facies, Maragheh Formation is divided into two members: lower member in the studied area (Mordagh area - Aghajery) consists of marl, tuff, tuffaceous sandstone with several fossiliferous layers. Upper member has more extent and thickness than the lower member and the facies variation are accompanied by increase of tuffaceous layers with diatomit and fish debries. In the Gorg Darreh –Mordagh area four geologic sites were excavated and investigated for  vertebrate fossils. The samples obtained in this study from above mentioned sites consist of Ivory of mastodont, Ivory of phiomia, Monkey teeth, radius and ulana bones of elephant, cervid, gazelle and hipparions. The sequence of Maragheh Formation  mostly consists of fluvial deposits, therefore its dating is difficult. However, it displays different ages from 7Ma to 12.5Ma respectively based on the  vertebrate fossils such as hipparion sp. ,.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Maragheh
  • Miocene
  • Vertebrate
  • Stratigraphy
  • Hipparion

پرتو آذر، ح.، 1366-  چینه‌شناسی افق استخوان‌دار سازند مراغه، انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور، گزارش داخلی.

پور ابریشمی، ز.، 1384-  مطالعه، اکتشاف، استخراج و بازسازی فسیل مهره‌داران منطقه مراغه و ورزقان، سازمان حفاظت محیط زیست، گزارش داخلی.

 

References

Berner, R. L., 1985a- Systematic and evolutionary relationships of hypparionine horses from Maragheh Iran (Late Miocen, Turolian age). Palaeovert., Mont pellier, v. 15(4), P. 173-269.

Pireteau, J., 1958- Traste de paleontology, Tome VI, Paris (VI).