گسل‌های جنبا و قطعه‌بندی پهنه گسلی قم - زفره در گستره میان زفره تا شمال کاشان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران

2 سازمان زمین‌شناسی کشور و دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

چکیده

       پهنه گسلی قم - زفره از دیرباز به‌عنوان یکی از گسل‌های اصلی گستره ایران مرکزی شناخته شده است. در این مقاله با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، عکس‌های هوایی و بررسی‌های صحرایی، هندسه و سازوکار قطعه‌های گسلی در راستای این پهنه در حدفاصل زفره تا شمال کاشان بررسی شده است.
جابه‌جایی بستر رودخانه‌ها و مخروط افکنه‌های آبرفتی مشاهده شده بر روی تصاویر ماهواره‌ای و هوایی، همراه با بازدیدهای صحرایی، نشانگر وجود حرکت راستالغز راست‌بر در طول این پهنه گسلی است. افزون بر این، بررسی عوارض ریخت‌شناختی همراه با برونزدهای گسلی بررسی شده در طول این پهنه گسلی بر وجود یک مؤلفه معکوس با شیب به سمت باختر دلالت دارد که در نتیجه آن، بلوک باختری نسبت به بلوک خاوری فرایش یافته است. بر پایه تفاوت‌های ریخت‌زمین‌ساختی و تغییرات مشاهده شده در روند این ساختار، سه قطعه گسلی با نام‌های زفره، کاشان و راوند در طول این پهنه گسلی در ناحیه مورد مطالعه شناسایی شده است. معرفی این سه قطعه گسلی از دیدگاه برآورد خطر زمین لرزه در ناحیه کاشان اهمیت بسیار دارد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Active Faulting and Segmentation along Qom-Zefreh Fault System between Zerfreh and The North of Kashan, Central Iran

نویسندگان [English]

  • F. Jamali 1
  • K. Hessami Azar 1
  • M. Ghorashi 2
1 International Institute of Earthquake Engineering and Seismology (IIEES), Tehran, Iran
2 Geological Survey of Iran (GSI) & Islamic Azad University- North Tehran
چکیده [English]

    The N-NW trending Qom-Zefreh fault system has long been recognized as one of the major faults in Central Iran. We have used observations of faulting, recognized on satellite images and aerial photos, in conjunction with field investigations, to infer fault activity along this structure in an area between Zefreh and the north of Kashan. Right-lateral strike-slip motion along this fault can be inferred from the associated lateral offset of stream beds and alluvial fan observed on aerial photographs and on the field. Morphological features and observations of fault exposure in several places also indicate that the western block is up-thrown relative to the eastern block across reverse component of the Qom-Zefreh fault system. Using changes in fault geomorphology and fault trace orientation we have defined two segment boundaries and structurally divided the Qom-Zefreh fault system into three segments in the region, namely Zefreh, Kashan and Ravand segments. The recognition of these segments is important because it may have implication in assessment of seismic hazard for the Kashan region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Active faulting
  • Seismotectonics
  • Tectonic geomorphology
  • Segmentation
  • Qom-Zefreh fault zone

احمدی، ن.، 1381- بررسی ریخت‌زمین‌ساخت و نوزمین‌ساخت در گستره جنوبی شهر کاشان، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، پژوهشکده علوم زمین.

پدرامی، م.، 1360- کوهزایی پاسادنین و زمین‌شناسی 700 هزار سال گذشته ایران، سازمان زمین‌شناسی کشور، گزارش داخلی.

پروهان، ن.، 1380- نگرشی بر گسل قم -زفره، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم.

جمالی، ف.، حسامی، خ.، و طبسی، ه.، 1385- زمین‌ساخت جنبا در ناحیه نطنز، ژورنال زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، سال هشتم، شماره دوم.

علائی، م.، 1381- ژئومرفولوژی ایران، چاپ اول، نشر قومس.

نبوی، م.، ح.، 1355- دیباچه‌ای بر زمین‌شناسی ایران، سازمان زمین‌شناسی کشور.

 

 

References

Ambraseys, N. N. & Melville, C. P., 1982- A history of Persian earthquakes, CambridgeUniversity press.

Amidi, S M., 1975- Contribution a letude stratigraphique petrologique et ptrocimique des roches magmatiques de la region Natanz-Nain-Surk (Iran Central), 316p, Thesis, Grenoble.

Berberian, M. & King, G. C. P., 1981- Toward a paleogeography and tectonic evolution of Iran, Can. J. Earth. Sci., 18, 210-265.

Berberian, M., 1976- Contribution of the seismotectonics of Iran (Part II), Geol. Surv. Iran, Rep. No. 3

Berberian, M., 1994- Natural hazards and the first earthquake catalogue of Iran. Vol. 1, Historical hazards in Iran prior to 1900, A UNESCO/IIEES publication during UN/IDNDR: International Institute of Earthquake Engineering and Seismology, Tehran, Iran.

Jackson, J. A. & McKenzie, D. P., 1984- Active tectonics of the Alpian-Himalayan belt between western Turkey and Pakistan, Geophys. J. R. Astr. Soc. London, 77, 185-264.

Keller, E. A. & Pinter, N., 2002- Active Tectonics: Earthquakes, Uplift, and Landscape, Second Edition, Prentice Hall. 362 P.

Meyer, B., Mouthereau, F., Lacombe, O. & Agard P., 2006- Evidence of Quaternary activity along the Deshir Fault: implication for the Tertiary tectonics of Central Iran, Geophys. J. Int., 164, 192–201.

Nadji, M., 1972- Geologie und hydrogeology de gebietes von Kashan/Iran, Geol. Mitt., 11, 275-362.

National Iranian Oil Company, 1977- Geological map of Iran, north-central Iran. Scale 1:1000,000, Nati. Iran. Oil. Co., Explor. and Prod., Tehran, Iran.

Nilforoushan, F., Vernant, P., Masson, F., Vigny, C., Martinod, J., Abbassi, M., Nankali, H., Hatzfeld, D., Bayer, R., Tavakoli, F., Ashtiani, A., Doerflinger, E., Daignières, M., Collard, P. and Chéry, J., 2003- GPS network monitors the Arabia-Eurasia collision deformation in Iran, Journal of Geodesy, 77, 411-422.

Vernant, P., Nilforoushan, F., Hatzfeld, D., Abassi, M., Vigny, C., Masson, F., Nankali, H., Martinod, J., Ghafory-Ashtiany, M., Bayer, R., Tavakoli, F. & Chéry, J., 2004- Present-day crustal deformation and plate kinematics in the Middle East constrained by GPS measurements in Iran and northern Oman, Geophys. J. Int., 157, 381 – 398.