تحلیل واتنش پایدار و برآورد تاوایی در سنگ‌های دگرگون اطراف مشهد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

2 دانشیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

3 دکترا، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، مدیریت زمین‌شناسی شمال خاور، مشهد، ایران

چکیده

این پژوهش به منظور بررسی دگرشکلی اعمال شده بر سنگ­های دگرگون مشهد، طی همگرایی صفحات توران و ایران مرکزی و بسته شدن اقیانوس تتیس کهن و ایجاد رویداد سیمرین پیشین انجام شده است. نتایج حاصل از تحلیل دوبعدی و سه‌بعدی واتنش پایدار نشان می­دهد که بیشینه دگرشکلی در بخش مرکزی ناحیه روی داده و متغیر شکل بیضوی واتنش که بر پایه نمودار فلین و از روی جهت دار به دست آمده است؛ بیشتر در ناحیه پخ‎شدگی قرار دارد (K≤1). متغیر شدت واتنش در بیشتر نمونه­ها کمتر از 5/0 و واتنش بیشینه در بخش‌های مرکزی  ناحیه روی می‌دهد و به سوی حاشیه کاهش می­یابد. این ویژگی از ویژگی­های آشکار بیشتر پهنه­های برشی است که در آنها واتنش بیشینه در بخش­های مرکزی تمرکز می­یابد. عدد تاوایی به دست آمده میان 2/0 تا 1 است که نشان­دهنده حضور مؤلفه برش ساده و برش محض در جریان دگرشکلی ترافشارشی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Finite strain analysis and vorticity estimation in the metamorphic rocks around Mashhad

نویسندگان [English]

  • S. Dashti Chandanagh 1
  • M. R. Sheikholeslami 2
  • J. Taheri 3
1 M.Sc. Student, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
3 Ph.D., Geological Survey of Iran, NE Branch, Mashhad, Iran
چکیده [English]

This study was conducted to determine the deformation pattern of the Mashhad metamorphic rocks which results from the convergence between Turan and Central Iran plates and closure of Paleotethys Ocean during Early Cimmerian event. The results of 2D and 3D strain analysis show that the maximum deformation is concentrated in the central part of the study area and most strain shape parameters (K) obtained from oriented samples are located within the flattening part of the Flinn diagram. Strain intensity parameter in most cases is less than 0.5 and a maximum strain occurred in the central part which is reduced towards the margins. This is the most characteristic of the typical shear zones in which, the maximum strain is concentrated on the central part. Calculated vorticity numbers is ranged between 0.2 to 1 indicating the presence of both pure shear and simple shear during a transpressional regional deformation.


کلیدواژه‌ها [English]

  • Binalud
  • deformation
  • Strain
  • Vorticity

کتابنگاری

آقانباتی، ع.، افشارحرب، ع.، مجیدی، ب.، علوی تهرانی،ن.، شهرابی، م.، داوودزاده، م. و نوایی، ا.، 1365- نفشه زمین­شناسی یک دویست و پنجاه هزارم مشهد، سازمان زمین‌شناسی کشور.

شیخ‌الاسلامی، م. ر.، نواب‎پور، پ.،  نواب مطلق، ا.، کوه‌پیما، م.، مافی، آ. و حیدرزاده، ق.، 1392- بررسی‌های زمین‌شناسی و زمین ساختی در ناحیه کپه‌داغ- بینالود، چاپ اول، نشر رهی، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

طاهری، ج. و قائمی، ف.، 1376- نقشه زمین­شناسی یک صد هزارم مشهد، سازمان زمین­شناسی کشور.

علوی، م.، رحیمی، ب.، علوی نائینی، م. و پورلطیفی، ا.، 1377- نقشه زمین­شناسی یکصدهزارم طرقبه، سازمان زمین­شناسی کشور.

کوه‌پیما، م.،  1385- بررسی ساختاری دگرریختی نرم در سنگ های دگرگونی جنوب مشهد، پایان نامه کارشناسی ارشد، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‎شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

 References

Alavi, M., 1991- Sedimentary and structural characteristics of the Paleo-Tethys remnants in northeastern Iran, Geological society of America Bulletin, 103, 983-992.

Fossen, H. and Tikoff, B., 1993- The deformation matrix for simultaneous simple shearing, pure shearing and volume change, and its application to transpression–transtension tectonics. Journal of Structural Geology 15, 413–422.

Ramsay, J. and Huber, M., 1983- The techniques of modern structural geology, Volume 1: strain analysis, Academic Press 

Sarkarinejad, K. and Azizi, A., 2008- Slip partitioning and inclined dextral transpression along the Zagros thrust system, Iran: Journal of Structural Geology, 30, 116–136,

Sheikholeslami, M. R. and Kuhpeyma, M., 2012- Structural analysis and tectonic evolution of the eastern Binalud Mountains,NE Iran, Journal of Geodynamics, 61, 23-46.

Tikoff, B. and Fossen, H., 1995- The limitations of three-dimensional kinematic vorticity analysis. Journal of Structural Geology 12, 1771–1784.

Xypolias, P., 2010- Vorticity analysis in shear zones: A review of methods and applications, Journal of structural Geology, 32, 2072-2092.