توصیف و زیست‌چینه‌نگاری آمو نیت‌های سازند کژدمی، برش چینه‌شناسی تنگ ماغر شمال باختر بهبهان (حوضه زاگرس)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

2 استاد، دانشکده مهندسی، پژوهشکده نفت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشاف معدنی کشور، تهران، ایران

4 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

چکیده

سازند کژدمی در تنگ ماغر در شمال باختر شهرستان بهبهان (حوضه زاگرس)، به خوبی بیرون زده و قابل دسترسی است. این سازند در ناحیه مورد مطالعه 344 متر ستبرا دارد که از تناوب شیل‎های خاکستری با آهک‌های نازک‌لایه کرم رنگ تا قهوه‌ای تشکیل شده است. در این ناحیه سازند کژدمی با ناهمسازی فرسایشی روی سازند داریان و به‌طور همساز زیر سازند سروک جای می‌گیرد. در این مطالعه 220 نمونه دارای آمونیت تهیه شد که 5 متر از بخش بالایی سازند داریان و همه ستبرای (344متر) سازند کژدمی را دربر می‌گیرد. روی هم رفته 15 جنس و 21 گونه متعلق به 6 خانواده به شرح زیر در این مطالعه شناسایی شد :
Douvilleiceras sp., Douvilleiceras cf. mammillatum, Epicheloniceras subnodosocostumbuxtorfi, Hypacanthoplites cf. elegnas, Acanthohoplites cf. aschiltaensis, Nolaniceras nolani, Parahoplites cf. melchioris, Venezoliceras sp., Venezoliceras cf. venezolanum, Mirapelia cf. buarquianum, Mirapelia sp., Oxytropidoceras carbonarium, Oxytropidoceras cf. roissyanum, Hysteroceras cf. orbignyi, Hysteroceras sp., Tonohamites cf. aequicingulatus, Mortoniceras sp., Mortoniceras aff. inflatum, Dufrenoyia sp., Hemiptychoceras cf. gaultinum, Scaphites sp.
همه جنس‎ها و گونه‎های یاد شده به جز Scaphites sp. و Hemiptychoceras cf. gaultinum در مطالعات پیشین از این سازند گزارش شده‌اند. بر پایه انتشار چینه‎شناسی گونه‌های مختلف آمونیت، 11 زیست‌زون در این سازند شناسایی شد که زمان آپتین پیشین را برای بخش بالایی سازند داریان و آپسین پسین تا آلبین پسین را برای سازند کژدمی پیشنهاد میکند. بنابراین به نظر می‌رسد که یک نبود چینه‎شناسی میان سازندهای داریان و کژدمی وجود دارد که آپسین میانی را دربر می‎گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Description and biostratigraphy of the ammonite fauna from the Kazhdumi Formation at Tang-e-Maghar, Northwest of Behbahan (Zagros Basin)

نویسندگان [English]

  • A. Yavari 1
  • M. Ghavidel syooki 2
  • M. R. Majidifard 3
  • S. H. Vaziri 4
1 Ph.D., Department of Geology, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran
2 Professor, Faculty of Engineering, Institute of Petroleum Engineering, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
4 Professor, Department of Geology, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran
چکیده [English]

The Kazhdumi Formation is well exposed and accessible in Tang-e Maghar, northwest of  Behbahan city, Zagros basin. In this area, this formation has a thicknees of 344 m and it mainly consists of alternation of black - gray shale with medium – thin-bedded cream – gray argillaceous limestone. The lower contact of the Kazhdumi Formation is disconformable with Daryan Formation and conformable with the Sarvack Formation at the top. A total of 220 ammonite bearing surface samples were collected including the uppermost part of the Daryan Formation (5m) and the whole thickness of the Kazhdumi Formation (344m). This investigation resulted in 21 species (15 genera) which belong to six families. The encountered  ammonite species of the upper part of the Daryan Formation and the whole Kazhdumi Formation consist of Douvilleiceras sp., Douvilleiceras cf. mammillatum, Epicheloniceras subnodosocostumbuxtorfi, Hypacanithoplites cf. elegnas, Acanthohoplites cf. aschiltaensis, Nolaniceras nolani, Parahoplites cf. melchioris, Venezoliceras sp., Venezoliceras cf. venezolanum, Mirapelia cf. buarquianum, Mirapelia sp., Oxytropidoceras carbonarium, Oxytropidoceras cf. roissyanum, Hysteroceras cf. orbignyi, Hysteroceras sp., Tonohamites cf. aequicingulatus, Mortoniceras sp., Mortoniceras aff. inflatum, Dufrenoyia sp., Hemiptychoceras cf. gaultinum and Scaphites sp.Amongst these ammonite species, Scaphites sp. and Hemiptychoceras gaultinum are recorded for the first time and the remainder has previously been recorded from  this rock unit in the Zagros basin. Likewise, based on stratigraphic potential of the encountered ammonite species the lower Aptian is suggested for the upper part of the Daryan Formation and upper Aptian –upper Albian for the Kazhdumi Formation.Therefore, a hiatus is present between the Daryan and Kazhdumi formations, encompassing the middle Aptian.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Kazhdumi Formation
  • Biostratigraphy
  • Ammonite
  • Tang-e Maghar
  • Zagros Basin

کتابنگاری

اسدی، ا.، 1394- زیست‎چینه‎نگاری و سنگ‎چینه‎نگاری سازند کژدمی بر پایه فونای آمونیتی در شمال بهبهان و شرق بوشهر (زون زاگرس)، رساله دکترای دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، 253 ص.

قلاوند، ه.، 1375- لیتواستراتیگرافی و بایواستراتیگرافی سازندهای داریان و کژدمی در جنوب غرب ایران، نواحی فارس و فرو افتادگی دزفول، پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی، 307 ص.

ناظری تهرودی، ن.، قطبی راوندی، م.، حسینی راویز، س. م. ر. و غفاری، م.، 1392- مطالعه خطوط درز آمونیت‎های سازند کژدمی در منطقه شمال خاوری شیراز (برش تاربورپایین) سی و دومین گردهمایی و نخستین کنگره بین‎المللی تخصصی علوم زمین، زمین‎شناسی بنیادی- مشهد.

 

 

References

Bulot, L. G., 2010- Appendix. Systematic palaeontology of Aptian and Albian ammonaites from Southwest Iran In: Vincent, B., F.S.P. van Buchem, L. G., Bulot, A., Immenhauser, M., Caron, D., Baghbani & A. Y. Huc. Crabonisotope stratigraphy, biostratigraphy and organic matter distribution in the Aptian – Lower Albian successions of southwest Iran (Dariyan and Kazhdumi Formations). Geo Arabia spical publication, 4(1): 167-195.

Casey, R., 1965- A Monograph of the Ammonoidea of the Lower Greensand. Part VI. Palaeontographical Society, London (Monograph) 399–546.

Collignon, M., 1962- Atlas des fossiles de Madagascar (Ammonites). 9. Aptien. Service Ge´ologique, Tananarive, 64 pp. 4

Collignon, M., 1981- Albian-Cenomanian Fauna of the Kazhdumi Marl Formation, Fars-Khuzestan, Iran. Documents des Laboratoires de Geologie, Lyon,, Hors Serie, v. 6, p.251-291.

Delamette, M., Charrolais, J., Decrouez, D. and Caron, M., 1997- Les Gres Verts Helvetiques (Aptien Moyen-Albien (Superieur) de Haute-Savoie, Valais et Vaud (Alpes Occidentales Franco-Suisse). Analyse stratigraphique et inventaire paleontologique. Universite de Geneve, Publications du Departement de Geologie et Paleontologie, 23, 400 pp.

Gale, A. S., Bown, P., Caron, M., Crampton, J., Crowhurst, S. J., Kennedy, W. J., Petrizzo, M. R. and Wray, D. S., 2011- The uppermost Middle and Upper Albian succession at the Col de Palluel, Hautes-Alpes, France: an integrated study (ammonites, inoceramid bivalves, planktonic foraminifera, nannofossils, geochemistry, stable oxygen and carbon isotopes, cyclostratigraphy), Cretaceous Research 32 (2011) 59-130.

Immel, H. and Seyed-Emami, K., 1985- Die Kreideammoniten des Glaukonitkalkes (O.Alb – O.Cenoman) des Kolah- Qazi- Gebirges südöstlich von Esfahan (Zentraliran). Zitteliana , 12, 87–137.

Immel, H., Seyed-Emami, K. and Afshar-Harb, A., 1997- Kreide-Ammoniten aus dem Iranischen teil des Koppeh-Dagh (NE-Iran). Zitteliana 21, 159–190.

James, G. A. and Wynd, J. G., 1965- Stratigraphic Nomenclature of Iranian Oil Consortium Agreement Area ,AAPG Bulletin ,Vol.49 , No. 12, p. 2182-2245.

Kennedy, W. J., 2004- Ammonites from the Pawpaw Shale(Upper Albian) in northeast Texas, Cretaceous Research 25 (2004) 865–905

Kennedy, W. J., Cobban, W. A., Hancock, J. M. and Gale, A. S., 2005- Upper Albian and Lower Cenomanian ammonites from the Main Street Limestone, Grayson Marl and Del Rio Clay in northeast Texas. Cretaceous Research 26, 349-428.

Kennedy, W. J. and Latil, J. L., 2007- The Upper Albian ammonite succession in the Montlaux section, Hautes-Alpes, France. Acta Geologica Polonica 57, 453-478.

Kennedy, W. J. and Klinger, H. C., 2008- Cretaceous faunas from Zululand and Natal, Sout Africa.The ammonite subfamily Lyelliceratinae spath, 1921. African Natural History, v. 4, p. 57-111.

Kennedy, W. J. and Klinger, H. C., 2009- The heteromorphy ammonite Ndumuiceras variabile gen. et sp. nov., From the Albian Mzinene Formation, KwaZulu-Natal, South Africa. African Natural History, 5, 43–47.

Kennedy, W. J., and Fatmi, A., 2014- Albian ammonites from northern Pakistan, Acta Geologica Polonica, Vol. 64 (2014), No. 1, pp. 47–98.

Lehmann, J., Friedrich, O., Luppold, F. W., Weiß, W. W. and Erbacher, J., 2007- Ammonites and associated macrofauna from around the Middle/Upper Albian boundary of the Hannover-Lahe core, northern Germany, Cretaceous Research 28 (2007) 719-742.

Mosavinia, A., Lehmann, J. and Wilmsen, M., 2014- Late Albian ammonites from the Aitamir Formation (Koppeh Dagh, northeast Iran), Cretaceous Research 50 (2014) 72-88.

Mosavinia, A., Wilmsen, M., Asghar Aryai, A., Chahida, M. R. and Lehmann, J., 2007- Mortoniceratinae (Ammonitina) from the Upper Albian (Cretaceous) of the Atamir Formation,Koppeh Dagh Mountains, NE Iran. Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Abhandlungen, 246, 83–95.

Ogg, J. G., Agterberg, F. P. and Gradstein, F. M., 2004- The Cretaceous period. In:Gradstein, F.M., Ogg, J., Smith, A. (Eds.), A geological time scale 2004. Cambridge University Press, pp. 344–383.

Owen, H. G., 2007- Ammonite biostratigraphy of the Albian in the Kirchrode II borehole, Hannover, Germany, Cretaceous Research 921-938.

Raisossadat, N., 2004- The ammonite family Deshayesitidae in the Kopet Dagh Basin, north-east Iran, Cretaceous Research 25 (2004) 115-136.

Raisossadat, N., 2006- The ammonite family Parahoplitidae in the Sanganeh Formation of the Kopet Dagh Basin, northeastern Iran, Cretaceous Research 27, 907-922.

Reboulet, S., Rawson, P. F., Moreno-Bedmar, J. A., Aguirre-Urreta, M. B., Barragán, R., Bogomolov, Y., Company, M., González-Arreola, C., Stoyanova, V. I., Lukeneder, A.,Matrion, B., Mitta, V., Randrianaly, H., Raisossadat, S. N., Sandoval, J., Szives, O.,Tavera, J. M., Va_sí_cek, Z., Baraboshkin, E., Bert, D., Bersac, S., Bogdanova, T. N., Bulot, L. G., Latil, J. L., Mikhailova, I. A., Ropolo, P. and Szives, O., 2011- Report on the4th International Meeting of the IUGS Lower Cretaceous Ammonite WorkingGroup, the “Kilian Group” (Dijon, France, 30th August 2010). Cretaceous Research 32, 786e793.

Seyed-Emami, K., 1980- Parahoplitidae (Ammonoidea) aus dem Nordost und Zentraliran. Neues Jahrbuch fu¨ r Geologie und Pala¨ eontologie, Monatshefte, 719-737.

Seyed-Emami, K., Schairer, G. and Behroozi, A., 1996- Ammoniten aus dem Oberen Bajoc (Mittlerer Jura) des SE-Koppeh Dagh und SE-Alborz (NE-Iran).Mitteilungen der Bayerischen Staatssammlung fu¨r Pala¨ontologie und Historische Geologie 36, 87-106.