بررسی حوادث‌زیستی زونهای Discoaster multiradiatus Zone تا Sphenolithus predistintus Zone در سازند پابده، بر مبنای نانو‌فسیلهای آهکی در شمال شرق کازرون، زون ساختاری فارس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار، گروه معدن، دانشگاه بین‎المللی امام خمینی، قزوین، ایران

چکیده

به منظور مطالعه زیست چینه نگاری سازند پابده در شمال شرق کازرون، برش موردک انتخاب شد. در این برش سازند پابده اساسا از مارن، شیل و آهک مارنی تشکیل شده است. مطالعه نانوفسیل‌های آهکی منجر به تشخیص 70 گونه و 28 جنس گردید. مطابق با اولین ظهور و آخرین حضور گونه‌های شاخص و گسترش تجمعات فسیلی، بایوزون‌هایDiscoaster multiradiatus Zone (NP9/CP8a/CNP11), Tribrachiatus contortus Zone (NP10/ CP8b-CP9a/ CNE1- CNE2), Discoaster binodosus Zone (NP11/ CP9b/ CNE3), Tribrachiatus orthostylus Zone (NP12/ CP10/ CNE4), Discoaster lodoensis Zone (NP13/ CP11/ CNE5), Discoaster sunlodoensis Zone (NP14/ CP12/ CNE6- CNE8), Nannotetrina fulgens zone (NP15/ CP13/ CNE9- CNE11), Discoaster tanii nodifer Zone (NP16/ CP14a/ CNE12-CNE15), Discoaster saipanensis Zone (NP17/ CP14b/ CNE15- CNE16), Chiasmolithus oamaruensis Zone (NP18/CP15a/CNE17-CNE18), Isthmolithus recurvus Zone (NP19/CP15b/CNE18-CNE19), Sphenolithus pseudoradians Zone (NP20/ CP15b/ CNE20), Ericsonia Subdisticha zone (NP21/CP16a-b/CNE21-CNO1), Helicosphaera reticulate Zone (NP22/ CP16c/ CNO2), Sphenolithus predistintus Zone (NP23/ CP17- CP18 / CNO3- CNO4) مطابق زون بندیهای استاندارد جهانی شناسایی شد. در نتیجه این مطالعه و بر اساس زون‌های تعیین شده سن سازند پابده در برش موردک از پالئوسن پسین (تانتین) تا الیگوسن (روپلین-چاتین) پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation bioevents of Discoaster multiradiatus Zone- Sphenolithus predistintus Zone in Pabdeh Formation, based on calcareous nannofossils in northeast of Kazerun, Fars structural zone

نویسنده [English]

  • s senemari
Associate Professor, Department of Mining, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
چکیده [English]

In order to study biostratigraphy of the Pabdeh Formation in the Northeast Kazerun, Murdak section was selected. In this section, Pabdeh Formation is mainly consists of marl, shale and marly limestone. The study of calcareous nannofossils led to the recognition of 70 species and 28 genera. According to the first and last occurrence of index species and assemblages fossil, the following biozones based on global standard zonations are identified: Discoaster multiradiatus Zone (NP9/CP8a/CNP11), Tribrachiatus contortus Zone (NP10/ CP8b-CP9a/ CNE1- CNE2), Discoaster binodosus Zone (NP11/ CP9b/ CNE3), Tribrachiatus orthostylus Zone (NP12/ CP10/ CNE4), Discoaster lodoensis Zone (NP13/ CP11/ CNE5), Discoaster sunlodoensis Zone (NP14/ CP12/ CNE6- CNE8), Nannotetrina fulgens zone (NP15/ CP13/ CNE9-CNE11), Discoaster tanii nodifer Zone (NP16/ CP14a/ CNE12-CNE15), Discoaster saipanensis Zone (NP17/ CP14b/ CNE15- CNE16), Chiasmolithus oamaruensis Zone (NP18/CP15a/CNE17-CNE18), Isthmolithus recurvus Zone (NP19/CP15b/CNE18-CNE19), Sphenolithus pseudoradians Zone (NP20/ CP15b/ CNE20), Ericsonia Subdisticha zone (NP21/CP16a-b/CNE21-CNO1), Helicosphaera reticulate Zone (NP22/ CP16c/ CNO2), Sphenolithus predistintus Zone (NP23/ CP17- CP18 / CNO3- CNO4). As a result of this study and based on the obtained biozones, the age of Pabdeh Formation in Murdak section, is Late Paleocene (Thanetian) to Oligocene (Rupelian-Chatian).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bioevents
  • Paleogene
  • Zagros
  • Pabdeh
  • Calcareous Nannofossils

کتابنگاری

آهی­فر، آ.، کنی، ا. و امیری‎بختیار، ح.، 1394- زیست­چینه­نگاری سازند پابده بر مبنای نانوفسیل­های آهکی در تاقدیس گورپی، فصلنامه علوم زمین، 24(95): صص. 107 تا 120.

پرندآور، م.، ماهانی­پور، ا.، آقانبا­تی، ع. و حسینی، ا.، 1392­- بیواستراتیگرافی نانوفسیل­های آهکی در بخش بالایی سازند گورپی بخش ابتدایی سازند پابده (شیل ارغوانی) در یال شمال شرقی تاقدیس کوه گورپی. فصلنامه علوم زمین، 89 : صص. 187 تا 198.

خاوری ­خراسانی، م. پ.، هادوی، ف. و قاسمی‎نژاد، ا.، 1392- نانواستراتیگرافی و پالئواکولوژی سازند پابده در شمال غرب حوضه زاگرس در برش ایلام. نشریه علمی پژوهشی دیرینه­شناسی، 1(2): صص. 149 تا 164.

درویش­زاده، ع.، 1370- زمین­شناسی ایران. انتشارات نشر دانش امروز­، 901 ص.

شرکت ملی نفت ایران، 1351- نقشه زمین­شناسی 1:100000 کازرون،  شماره ورقه 20846.

صادقی، ع. و هداوند­خانی، ن.، 1389- زیست­چینه­نگاری سازند پابده در برش چینه­شناسی امامزاده سلطان ابراهیم (شمال غرب شهر ایذه)، فصلنامه زمین­شناسی ایران، شماره 15: صص. 81 تا 98.

 

References

Agnini, C., Fornaciari, E., Giusberti, L., Grandesso, P., Lanci, L., Luciani, V., Muttoni, G., Rio, D., Stefani, C., Pälike, H.  and Spofforth, D. J. A., 2011- Integrated bio-magnetostratigraphy of the Alano section (NE Italy): a proposal for defining the Middle-Late Eocene boundary. Geol. Soc. Am. Bull., 123 (5/6): 841- 872. doi:10.1130/B30158.1.

Agnini, C., Fornaciari, E., Raffi, I., Catanzariti, R., Pälike, H., Backman, J. and Rio, D., 2014- Biozonation and biochronology of Paleogene calcareous nannofossils from low and middle latitudes. Newsletters on Stratigraphy, 47 (2): 131- 181. doi: 10.1127/0078-0421/2014/0042.

Agnini, C., Fornaciari, E., Rio, D., Tateo, F., Backman, J. and Giusberti, L., 2007- Responses of calcareous nannofossil assemblages, mineralogy and geochemistry to the environmental perturbations across the Paleocene/Eocene boundary in the Venetian Pre-Alps, Marine Micropaleontology, 63: 19- 38. doi:10.1016/j.marmicro.2006.10.002.

Alavi, M., 2004- Regional stratigraphy of the Zagros fold-thrust belt of Iran and its proforeland evolution. American Journal of Science, 304: 1- 20. doi: 10.2475/ajs.304.1.1.

Alizadeh, B., Sarafdokht, H., Rajabi, M., Opera, A. and Janbaz, M., 2012- Organic Geochemistry and petrography of Kazhdumi (Albian-Cenomanian) and Pabdeh (Paleogene) potential source rock in Southern part of the Dezful Embayment, Iran. Journal of Organic Geochemistry, 49: 36- 46. doi: 10.1016/j.orggeochem.2012.05.004.

Bahrami, M., 2009- Microfacies and Sedimentary Environments of Gurpi and Pabdeh Formations in Southwest of Iran. American Journal of Applied Science, 6 (7): 1295- 1300. doi: 10.3844/ajassp.2009.1295.1300.

Berggren, W. A., Kent, D. V., Swisher, C. C. and Aubry, M. P., 1995- A revised Cenozoic geochronology and chronostratigraphy. Geochronology Time Scales and Global Stratigraphic Correlation. SEPM Special Publication, 54: 129- 212. doi:10.2110/ pec.95.04.0129.

Bown, P. R. and Young, J. R., 1998- Techniques. In: Bown, P.R. (Ed.), Calcareous Nannofossil Biostratigraphy. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, Boston, London, pp.16- 28.

Bralower, T. J., 2002- Evidence of surface water oligotrophy during the Paleocene-Eocene thermal maximum: Nannofossil assemblage data from Ocean Drilling Program Site 690, Maud Rise, Weddell Sea. Paleoceanography, 17 (2): 1- 12. doi. Org/10.1029/2001PA000662.

Fazli, L. and Senemari, S., 2018- Calcareous nannofossil biostratigraphy of the Eocene of the Zagros Basin in Iran. Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, 287(2):143-151 ·

Fornaciari, E., Agnini, C., Catanzariti, R., Rio, D., Bolla, E. M. and Valvasoni, E., 2010- Mid latitude calcareous nannofossil biostratigraphy and biochronology across the middle to late Eocene transition. Stratigraphy, 7 (4): 229- 264.

Gibbs, S. J., Shackleton, N. J. and Young, J. R., 2004- Identification of dissolution patterns in nannofossil assemblages: a high-resolution comparison of synchronous records from Ceara Rise, ODP Leg 154. Paleoceanography, 19 (1): 1029- 1041. doi:10.1029/2003PA000958.

James, G. A. and Wynd, J. C., 1965- Stratigraphy nomenclature of Iranian Oil consortium Agreement Area.American association petroleum geologist bulletin, 49: 2182- 2245.

Kamali, M. R., Fathi Mobarakabad, A. and Mohsenian, E., 2006- Petroleum Geochemistry and Thermal Modeling of Pabdeh Formation in Dezful Embayment. Journal Science of University of Tehran, 32 (2):1- 11.

Khavari Khorassani, M. P., Hadavi, F., Ghasemi-Nejad, E. and Mousavi-Harami, R., 2014- Biostratigraphy and Paleoecological Study of Pabdeh Formation in Interior Fars, Zagros Basin, Iran. Open Journal of Geology, 4: 571- 581. doi: 10.4236/ojg.2014.411042.

Martini, E., 1971- Standard Tertiary and Quaternary Calcareous Nannoplankton Zonation. In: Farniacci, A. (Ed.), Proceedings, 2th International Conference on Planktonic Microfossils. Rome, Italy. Edizioni Tecnoscienza, 2: 739- 785.

Martini, E., 1976- Cretaceous to Recent calcareous nannoplankton from the Central Pacific Ocean (DSDP Leg 33).  In: Schlanger, S. O., Jackson, E. D. et al., Initial reports DSDP, 33: Washington (U.S. Govt. Printing Office), 383- 423. doi:10.2973/dsdp.proc.33.109.1976.

Melinte, M., 2004- Calcareous nannoplankton, a tool to assign environmental changes. Proceedings of Euro-EcoGeoCentre, Romania, pp.1- 8.

Motiei, H., 1995- Petroleum Geology of Zagros . Geological Survey of Iran (in Farsi), p. 589.

Ogg, J. G., Ogg, G. and Gradstein, F. M., 2016- A Concise Geologic Time Scale 2016, 1st Edition, Elsevier, p. 240.

Perch-Nielsen K., 1985- Cenozoic Calcareous Nannofossils. In: Bolli, H.M., Saunders, J.B. & Perch-Nielsen, K. (Eds.), Plankton Stratigraphy. Cambridge University Press, pp. 427- 554.

Raffi, I., Backman, J. and Pälike, H., 2005- Changes in calcareous nannofossil assemblages across the Paleocene/Eocene transition from the paleo-equatorial Pacific Ocean. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 226(1-2): 93- 126. https://doi.org/10.1594/PANGAEA.694021.

Shamrock, J. L., 2010- Eocene calcareous nannofossil biostratigraphy, paleoecology and biochronology of ODP leg 122 hole 762c, Eastern Indian Ocean (exmouth plateau). University of Nebraska-LincolnFollow, PhD thesis, p. 160.

Tabatabaei, H., Motamed, A., Soleimani, B. and Kamali, M. R., 2012- Chemical Variation during Pabdeh Formation Deposition, Zagros Basin: Gurpi-Pabdeh-Asmari Boundaries determination and Paleoenvironmental Condition. Journal of Geology and Geosciences, 1 (1): 102. doi: 10.4172/jgg.1000102.

Villa, G. and Persico, D., 2006- Late Oligocene climatic changes: Evidence from calcareous nannofossils at Kerguelen Plateau Site 748 (Southern Ocean). Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 231: 110- 119. doi: 10.1016/j.palaeo.2005.07.028.

Villa, G., Fioroni, C., Pea, L., Bohaty, S. M. and Persico, D., 2008- Middle Eocene-late Oligocene climate variability: Calcareous nannofossil response at Kerguelen plateau, Site 748. Marine Micropaleontology, 69: 173- 192. doi: 10.1016/j.marmicro.2008.07.006.

Wie, W. and Thierstein, H. R., 1991- Upper Cretaceous and Cenozoic Calcareous Nannofossils of the Kerguelen Plateau (Southern Indian Ocean) and Prydz Bay (East Antarctica). Proceedings of the Ocean Drilling Program, Scientific Results, 119: 467- 493. https://doi.org/10.2973/odp.proc.sr.119.165.1991.

Zachos, J. C., Wara, M. W., Bohaty, S., Delaney, M. L., Petrizzo, M. R., Brill, A., Bralower, T. J. and  Premoli-Silva, I., 2003- A transient rise in tropical sea-surface temperature during the Paleocene–Eocene thermal maximum. Science, 302: 1551- 1554. doi:10.1126/science.1090110.