شناسایی دسته رخساره FSST در توالی‌های رودخانه‌ای با مثالی از سازند شوریجه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 اداره زمین‌شناسی، مدیریت اکتشاف نفت، شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران

3 گروه زمین شناسی، دانشکده غلوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

10.22071/gsj.2018.119357.1410

چکیده

در مطالعات چینه‌نگاری سکانسی شناسایی دسته رخساره FSST در توالی‌های رسوبی از کاربرد و اهمیت بسزایی در تعیین موقعیت مرز سکانسی و مطالعات اکتشافی برخوردار می‌باشد. با این حال، شانس تشکیل و حفظ شدگی رخساره‌های مرتبط با آن در توالی‌های رودخانه‌ای بسیار کم است. در این مطالعه به علائم و شواهد شناسایی دسته رخساره FSST در مطالعات چینه‌نگاری سکانسی در قالب مثالی از توالی‌ رودخانه‌ای سازند شوریجه (کرتاسه پیشین (Early Cretaceous)) در شرق حوضه کپه داغ پرداخته می‌شود. این مطالعه با تکیه بر اطلاعات کامل زمین‌شناسی متشکل از 4 برش چینه‌شناسی از رخنمون سازند شوریجه در روستای شوریجه، انجیربلاغ، گردنه مزدوران و قرقره به همراه نمودارهای چاه‌پیمایی و خرده‌های حفاری از 7 حلقه چاه و نیز داده‌های لرزه‌نگاری 3 بعدی از میدان خانگیران می‌باشد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که با عقب‌نشینی دریا در اوخر ژوراسیک-اوایل کرتاسه رخساره‌های دانه‌ریز آواری و بعضا هیبریدی متعلق به دسته‌رخساره FSST در قاعده سازند شوریجه تشکیل شده است. این رخساره‌ها در محیط‌های کم انرژی دشت سیلابی و دشت ساحلی تشکیل شده‌اند. تشکیل کانال‌ها و گسترش سیستم رودخانه‌ای در شرق کپه‌داغ از عوارض زمین‌شناسی دیگری است که در زمان افت شدید سطح آب/اساس ایجاد شده‌اند. بررسی‌های ژئومورفولوژی آماری کانال‌ها و رخساره‌های تشکیل شده نشان می‌دهد که کانال‌های مذکور در زمان افت سطح آب از نظر هیدرولیکی تعادلی بوده و بار رسوبی را عبور می‌داده‌اند (bypass).

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identification of Falling Stage System Tract in fluvial successions, an example from Shurijeh Formation

نویسندگان [English]

  • Gholamreza Hosseinyar 1
  • Reza Moussavi-Harami 1
  • Iraj Abdollahi fard 2
  • Asadollah Mahboubi 3
  • Hamidreza Mosaffa 2
1 Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Head of the Sedimentary Environment Group, Geological Survey of Iran
3 Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

Identification of falling-stage system tracts (FSST) in sequence stratigraphy has important role in sequence boundary recognition and exploration researches. However, formation and preservation chance of its related facies in the fluvial successions is very low. This study pays to signs and evidence of identification of the FSST in sequence stratigraphy with an example from Lower Cretaceous fluvial Shurijeh Formation in the east Kopeh Dagh Basin. Integration of 3D seismic data with boreholes data from seven wells and four outcrop sections (Shurijeh Village, Anjeer-Bulagh, Mozduran Pass and Qorqoreh) used in this study. Results show that during Late Jurassic-Early Cretaceous marine regression fine-grained and hybrid carbonate-siliciclastic facies in the base of the Shurijeh Formation are belong to falling stage system tract. These facies deposited in low energy condition in flood plain and coastal plain, related to the shoreline trajectory. Based on seismic stratigraphic study, fluvial system tocks place and channels created in the basin, during sea/base level forced regression. Quantitative seismic geomorphological analyses indicate that existed channels were hydraulically as bypassing channels.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sequence Stratigraphy
  • Siliciclastic facies
  • System tract؛ Shurijeh؛ Kopeh Dagh