تاثیر نوسانات سطح آب دریا بر روی ژئومورفولوزی و مورفودینامیک سواحل دریای خزر (مطالعه موردی خلیج گرگان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترا، سازمان زمین‎شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

2 استاد، دانشگاه دولتی ایروان، ایروان، ارمنستان

چکیده

دریای خزر به عنوان بزرگ‎ترین دریاچه جهان، در دوره‎های مختلف شاهد نوسانات زیادی بوده است. منطقه مورد  مطالعه در استان مازندران در جنوب شرقی دریاچه خزر است. این تحقیق در محدوده نواحی ساحلی خلیج گرگان، زبانه ماسه‎ای میانکاله با هدف بررسی نوسانات سطح آب دریایی خزر بر سواحل این منطقه انجام گرفته است. تحقیق حاضر به وسیله ترکیبی از بررسی های میدانی و مطالعه عکس های هوایی و تصاویر ماهواره‌ای در طی بازه زمانی 40 انجام گرفته است. این مطالعه تأثیر تغییرات سطح آب دریا در سواحل جنوب شرقی (خلیج گرگان و زبانه ماسه‎ای میانکاله) را مورد بررسی قرار داده است. تأثیر پیشروی و پسروی دریا از 1975 تا 2014، مساحت خلیج گرگان، زبانه ماسه­ای میانکاله، احداث دیوارهای محافظتی، موج شکن، سیل گرفتگی زمین­های کشاورزی، جاده­ها و تغییرات کاربری زمین مورد بحث قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان داد که بالا آمدن سطح آب باعث از بین رفتن محدوده ساحلی این منطقه شده است. فعالیت انسان در جهت استفاده از زمین­های سواحل به­طور ناخواسته منجر به تغییر شکل و تخریب آن شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The sea level fluctuations effects on geomorphology and morphodynamics of the Caspian Sea Coasts (case study of Gorgan Bay)

نویسندگان [English]

  • babak najafiha 1
  • vlademer V.R.Boynagryan, 2
1 Ph.D., Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
2 Ph.D., Geomorphologhy and Cartography,Yerevan state university, Yerevan, Armenia
چکیده [English]

The Caspian Sea is the greatest  Lake in the world. It witness substantial fluctuation during the geological time. The study area located in Mazandran  Province at south east of Caspian Sea. In this study effects of  sea level fluctuation on south east of Caspian sea (Miankhaleh spit and  Gorgan Bay) has been studied in detail. The present research is a combination of field investigation, together with  photometry , study of  aerial photos and satellite image interpretations belong to a period of  40 years. The effect of the sea water fluctuation from 1975 to 2014 on the size of Gorgan Bay, sandy Miankhaleh split, along with construction of protective walls, breakwaters, inundation of agriculture land, roads and land use change have been discussed and investigated.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sea level change
  • Long shore current
  • Gorgan bay
  • spit
کتابنگاری
پژوهشگاه ملی اقیانوس‎شناسی و علوم جوی، 1394- http://www.inio.ac.ir.
عبدالهی کاکرودی، ع.، 1392- نوسانات دریای خزر و تأثیر آن بر سواحل جنوب شرقی دریای خزر پژوهش های ژئومورفولوژی کمی سال دوم شماره 3، صص. 33 تا 44.
علایی طالقانی، م.، 1390- ژئومورفولوژی ایران تهران انتشارات قومس، چاپ ششم.
قنواتی، ع. و منصوری، ر.، 1392- طبقه بندی مورفولوژیکی خط هوشمند ساحلی در راستای مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی و لزوم تهیه آن برای کرانه­های شمالی و جنوبی ایران تهران مجله سپهر دوره بیستم، شماره86.
کوتنایی، م. ن.، شاه‏نظری، ع.، اولی ر. ف. و آقاجانی ق.، 1389- بررسی تغییرات تراز سطح آب دریای خزر و تأثیر آن بر زهکش‎های منتهی به دریا مطالعه موردی: زهکش چپکرود، اولین همایش ملی مدیریت منابع آب اراضی ساحلی، ساری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.
متدین، ع، 1384- شرح مقدماتی اطلس دریای رسوب و ژئوشیمی ورقه بهشهر، گزارش داخلی مدیریت زمین شناسی دریایی،  سازمان زمین شناسی کشور.
نخجیری، س.، معتمد، ا.، خوشروان، ه.، اسپهبد، م. ر.، 1391- تأثیرات ساخت و سازهای ساحلی و فعالیت‎های انسانی بر رسوبات ساحلی میانکاله، فصلنامه زمین‎شناسی کاربردی، سال 8، شماره 4، 355 تا 363.
 
 
Bayramov, E. and Mam edov, R., 2008- Modeling method for the prediction of the Caspian sea level fluctuation impacts on the Azerbaijan coastal zones landscape based on GIS,  Ekoloji, quarterly international journal of environment, Turkey,  17, 67, pp. 46- 51.
Brϋckner, E., 1890- Klima- Schwankungen Seit  1700. nebst Bemerkungen  ϋber die Klimaschwankungen der Dilvialzeit , E. Holzel.
Firoozfar, A., Bromhead, E. N. and Dykes, A. P., 2012- Caspian sea level change impacts regional seismicity, Journal of Great Lakes Research Volume 38, Issue 4, P. 667- 672.
Ghanghormeh, A. and Nejadgholi, Gh., 2001- Formation of Miankaleh spit and Gorgan Lagoon, Caspian sea national research center.
Golitsyn, G., 1995 -The Caspian sea Level as a problem of diagnosis and prognosis of the regional climate change , Atmospheric and Oceanic Phys., 31(3), p. 366- 372 (English Translation).
Ignatov, E. I., 2004-Coastal morphosystems. M.- Smolensk: Magenta ,. 352s
Ignatov, E. I. and Nuri, G. R., 2002- Comparative characteristics of  Dagestan and Iran shores of the Caspian sea // ISS, 2002, USE. Birmingem, England.
Karbassi, A. R. and Amirnezhad, R., 2004- Geochemistry of heavy metals and sedimentation rate in a bay adjacent to the Caspian Sea // International Journal of Environmental Science and Technology, 2004, v.1, N3, pp.191- 198.
Khoshravan, H., 2002- Evaluation of morphological structure of the coastal area of Miankaleh wetland and Khouzini 's behavioral control against environmental forces caused by water level fluctuations and hydrodynamics of the Caspian Sea. 2002 National Center for Caspian Sea Researches and Studies.
Knaps, R. Ya., 1952 - Barrier structures such as jetty and sediment movement on sandy coasts. Bulletin of the Academy of Sciences of the Latvian SSR. Riga, N 6 (59).
Knaps, R. Ya., 1962- Hydrometeorological method for determining the characteristics of the regime of movement of sand sediments. Technical conditions for the design of marine shore protection structures on shores with sand deposits (VSN 80-62), Appendix I, Moscow: Izd-vo Mintransstroy.
Kroonenberg, S. B., Abdurakhmanov, G. M., Badyukova, E. N., Van den Borg, K., Kalashnikov, A., Kasimov, N. S., Rychagov, G. I, Svitoch, A. A., Vonhof, H. B. and Wesselingh, F. P., 2007- Solarforced 2600 BP and Little Ice Age highstands of the Caspian Sea. Quaternary International,, 173-174, 137-143.
Lak, R. and Gharib, F., 2004- Monitor changes in coastal of south Caspian sea Geological survey of Iran
Lak, R. and Kheri, F., 2004- Evolution of Coastal Zone and near shore of the Caspian sea(32nd international Geological congress Italy.
Leroy, S. A. G., Kakroodi, A. A., Kroonenberg, S., Lahijani, H. K., Alimohammadian, H. and Nigarov, A., 2012- Holocene vegetation history and sea level changes in these corners of the Caspian sea: relevance to sw Asia climate , Quaternary Sience Review, Volume 70, 15 June 2013, Pages 28- 47.
Masoumian, A., 1999- Rise and Fall of Caspian sea level, www.caspiansealevel.net,page14.
Naderi Beni, A., Lahijani, H., Mousavi Harami, R., Arpe, K., Leroy, S. A. G., Marriner, N., Berberian, M., Andrieu-Ponel, V., Djamali, M., Mahboubi, A. and Reimer, P. J., 2013- Caspian sea-level changes during the last millennium: historical and geological evidence from the south Caspian Sea, Climate of the  Past, Climate of the Past, Open Access Journal of the European Geosciences Union , 9, 1645- 1665, doi:10.5194/cp-9-1645-201.
Najafiha, B., 2013- Dynamics of Miankaleh Peninsula Coasts (Gorgan Spit)and Adjoining Sections of The Southern Coast of The Caspian Sea(iran) Unpublished Ph.d. thesis Yerevan State University, Armenia.
Najafiha, B., Boynagryan, V.  R. and Diseh, J., 2013a- Hard discharge of rivers and supply by wind in south Caspian sea, 10-13 June 2013 Kemer, Antalya (Turkey), Geomed 2013 the 3rd international geography symposium.
Najafiha, B., Boynagryan, V. R. and Salehipour Milani, A., 2013b- Evolutions of coastal lines of Gorgan Lagoon (East Caspian Sea) by use of satellite images, ,Geomed 3rd international geography symposium, Antalya, Turkey.
Sears M. and Merriman, D., 1980- Oceanography the past, newyourk springier.
Shataee, S. and Malek J., 2005- Estimation of water rising hazard rates regards to sea fluctuation and topography conditions in the Mazandaran coastal zones // Intern. conference “Rapid sea level change: a Caspian perspective”, 2005. Rasht, Iran., p. 93- 94.
Shiklomanov, L., Georgievski, V. and Kopaliani, Z. D., 1995- water balance of the Caspian Sea and reasons of water level rise in the Caspian Sea UNESCO-IHP- IAEA Workshope on sea level Rise and the Multidisciplinary Studies of Environmental Processes in the Caspian Sea region, Intergovenmental Oceanographic , Workshop Report 108- Supplement,UNESCO, Paris, pp.1- 27.