محیط‌های رسوبی و گسترش رخساره‌های تبخیری انیدریت قاعده‌ای سازند آسماری در ‏فروافتادگی دزفول و پیرامون آن، جنوب‌باختری ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی- دانشکده علوم پایه- دانشگاه بوعلی سینا- همدان- ایران

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

10.22071/gsj.2018.133311.1480

چکیده

سازند آسماری متشکل از رخساره‌های کربناته و گاهی تبخیری در زمان الیگو-میوسن نهشته شده است. واحد تبخیری که در بخش پایینی سازند آسماری ‏قرار دارد انیدریت قاعده‌ای نامیده می‌شود. به منظور بررسی و ارائه مدل رسوبی این واحد تبخیری، انیدریت قاعده‌ای و رخساره‌های همراه در برش‌های ‏سطحی و نگارهای چاه‌پیمایی در فروافتادگی دزفول بررسی شدند. با بررسی هفت برش سطحی در تاقدیس‌های بنگستان، سفید، آسماری و اناران، هفت ‏ریزرخساره کربناته از دو زیر محیط پهنه‌ی کشندی و لاگون در قاعده سازند آسماری شناسایی شدند. این رخساره ها متعلق به محیط رمپ داخلی می‌باشند. ‏رخساره انیدریت شامل یک توده تبخیری مجزا و بدون اجزاء کربناته می‌باشد. در این واحد تبخیری دو بافت ریز بلور (آلاباستر) و درشت بلور ‏‏(پورفیروبلاست) تشخیص داده شده، که از تبدیل انیدریت به ژیپس به وجود آمده است. با توجه به بررسی و تفسیر نگارهای گاما، نوترونی، صوتی و ‏چگالی 20 چاه از 15 میدان نفتی فروافتادگی دزفول مشخص شد که انیدریت و هالیت در قاعده‌ی سازند آسماری نهشته شده اند. انیدریت در بیش‌تر ‏چاه‌های فروافتادگی دزفول و هالیت با مقدار کمی انیدریت در سه چاه که در مرکز حوضه فروافتادگی دزفول می‌باشد، حضور دارند. بر اساس نتایج حاصل ‏از بررسی نگارهای چاه پیمایی و ریزرخساره‌های سازند آسماری، مدل محیط رسوبی انیدریت قاعده‌ای نشان از یک محیط رسوبی آب کم عمق-حوضه کم ‏عمق می‌باشد.‏

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Depositional environments and the extension of Basal Anhydrite evaporitic facies of the Asmari Formation in ‎the Dezful Embayment and surrounding areas, SW Iran

نویسندگان [English]

  • Saeideh Rahmani 1
  • Behrouz Rafiei 2
1 Department of Geology, Faculty of Science, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran.
2 Dept. of Geology, Faculty of Science, Bu-Ali Sina Univ., Hamedan-Iran
چکیده [English]

The Oligo-Miocene Asmari Formation consists of carbonate facies with lesser amount of evaporites. The evaporite ‎unit deposited at the base of the Asmari Formation is called Basal Anhydrite. Depositional model was investigated ‎using field data, geophysical logs and the Basal Anhydrite facies in the Dezful Embayment (DE). Seven microfacies ‎were recognized in seven outcrops located in the Bangestan, Sefid, Asmari and Anaran anticlines. They were ‎deposited in tidal flat and lagoon environments of inner ramp. Anhydrite facies is a distinct and pure evaporite unit ‎with no carbonate components. Two main textures, fine crystalline (alabastrine) and coarse crystalline ‎‎(porphyroblast), were distinguished in samples indicating replacement of anhydrite by gypsum. Gamma ray, neutron, ‎sonic and density logs of 20 wells in 15 oilfields in the DE indicate that evaporite facies, present at the base of the ‎Asmari Formation, is composed of anhydrite and halite. Anhydrite is present in the most of the DE wells and halite ‎and small amount of anhydrite are present in three central wells. The results of geophysical logs and microfacies ‎studies of the Asmari Formation reveal shallow water-shallow basin environment for the Basal Anhydrite.‎

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Basal Anhydrite"
  • "Dezful Embayment"
  • "Asmari Formation"
  • "geophysical logs"