بررسی دگرسانی‏های کانسار پلی‏ متال پس‏قلعه (برگه 1:100000 تهران) با استفاده از شواهد دورسنجی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‏ شناسی اقتصادی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 استادیار، گروه زمین‏ شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

3 استادیار، گروه زمین‏ شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

4 استاد، گروه زمین‏ شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

چکیده

منطقه مورد مطالعه در شمال شهر تهران قرار دارد و بخشی از رشته‏کوه البرز مرکزی محسوب می‏شود. کانسار پس­قلعه در بین مختصات ˝15 ΄25 º51 تا  ˝54 ΄25 º51 طول جغرافیایی خاوری و˝42 ΄49 º35 تا ˝15 ΄50 º35 عرض جغرافیایی شمالی در شمال تهران، در برگه زمین‏شناسی با مقیاس یکصد هزار تهران و در خاور روستای پس­قلعه قرار گرفته است. توده‏های نفوذی موجود در این منطقه با سن بعد از ائوسن در واحدهای ولکانیکی و پیروکلاستیکی ائوسن نفوذ کرده و سبب دگرسانی این واحدها شده‏اند. برای نقشه‏برداری کانی‏ها و اکتشاف الگوهای دگرسانی همراه با کانی‏سازی پلی‏متال در منطقه فلززایی پس­قلعه، چهار سین ماهواره ASTER و ETM مورد پردازش طیفی و تفسیر قرار گرفتند. داده‏های دورسنجی، منجر به بارزسازی کانی‏های کائولینیت و مونت‏موریلونیت (شاخص دگرسانی آرژیلیک)، کلریت، اپیدوت و کلسیت (شاخص دگرسانی پروپیلیتیک)، مسکوویت (شاخص دگرسانی سریسیت) و گوسان در محدوده مورد مطالعه شد. کانی‏سازی عمده در منطقه در توف‏های اسیدی دگرسان شده و به­صورت پراکنده است. سنگ‏شناسی غالب این منطقه شامل سنگ‏های آذرآواری سازند کرج با سن ائوسن است. کانی‏های سولفوری مشاهده شده پیریت، کالکوپیریت، اسفالریت و گالن هستند. در کل منطقه، پیریت گسترش فراوانی دارد ولی کانه‏زایی سرب، روی، مس، طلا و نقره که روند آنها به موازات لایه‏بندی عمومی طبقات توف سیلیسی دگرسان شده-  فلدسپاری-  پیریتی است به­صورت ناچیز مشاهده می‏شود. پیریت به­صورت همزاد در میان توف‏ها تشکیل شده است. توف‏ها چه در مرحله تشکیل و چه در مرحله دیاژنز (درون‏زایش)، فرایند دگرسانی سریسیتی، کائولینیتی و یا کلریتی را تحمل کرده‏اند. از نظر ساختمانی، زون دگرسان شده کانی‏ساز پس­قلعه به­صورت عدسی و لایه‏های صفحه‏ای شکل بین واحدهای سنگی داسیت- ریوداسیت شکل گرفته‏اند. بر اساس مطالعه داده‏های دورسنجی، حضور دگرسانی‏های سریسیتی، آرژیلیک و پروپیلیتیک (حضور کلریت و اپیدوت) در منطقه به اثبات رسیده است؛ در نتیجه در کنار هم قرار دادن نحوه قرار‏گیری این دگرسانی‏ها نسبت به هم، می‏تواند تداعی‏کننده الگوی دگرسانی کانسارهای ماسیوسولفاید نوع کروکو باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation alteration poly-metal Pasghaleh deposit (sheet 1:100000 Tehran) using remote sensing evidence

نویسندگان [English]

  • N. Namazi 1
  • M. R. Jafari 2
  • A. R. Jafari Rad 3
  • A. Khakzad 4
1 Ph.D. Student, Department of Economic Geology, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Geology, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geology, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran
4 Professor, Department of Geology, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran
چکیده [English]

The study area (Pasghaleh) is located North of Tehran and is part of the Central Alborz Mountain Range. Pasghaleh deposit between coordinates 51º 25´15 ̎ up to 51º 25´ 54̎ Eastern longitude and 35º 49´42 ̎ up to 35º 50´15 ̎  Northern latitude in North of Tehran, in the geological sheet with a scale of 1:100000 Tehran and is located East of the Pasghaleh village. Intrusive bodies in this area with age after the Eocene in penetrating Eocene volcanic and pyroclastic units and have altered these units. For mapping minerals and explore the alteration patterns together with Polymetal mineralization in the metallogenic zone Pasghaleh, for sine satellite ASTER and ETM spectral processing and interpretation. According to remote sensing data, it leads to the appearance of Kaolinite and Montmorillonite minerals (Argillic alteration index), Chlorite, Epidote and Calcite (Propylitic alteration index), Muscovite (Sericite alteration index) and Gossan in the range studied. Major mineralization in the region in acid Tuffs altered and scattered. The lithology of this region including pyroclastic rocks of Karaj Formation with Eocene age. Sulfuric minerals observed Pyrite, Chalcopyrite, Sphalerite and Galena. In the whole region Pyrite expands but Lead mineralization, Zinc, Copper, Gold and Silver which process is parallel to the general layering of classes Tuff Silica altered- Feldspathic- Pyrite slightly observed. Pyrite form syngenetic among the Tuffs.Tuffs in formation stage and in the stage of diagenesis, the alteration process Sericitic, Kaolinite and or Chlorite have tolerated. In terms of construction, altered zone mineralize Pasghaleh as a lens and layers plate form between rock units Dacite, Rhyodacite are formed. Based on the study of remote sensing data, presence of alterations Sericite, Argillic and Propylitic (the presence of Chlorite and Epidote) proven in the region, consequently by putting together these alterations to one another, it can be attributed to the alteration pattern of Kuroko Massive sulfide deposits.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pasghaleh
  • Tehran
  • Remote- sensing
  • Sensor ASTER and ETM
  • Alteration
  • Propylitic
  • Argillic
  • Kuroko

کتابنگاری

اسماعیلی، ج.، خاکزاد، ا.، بهزادی، م. و وثوقی‏عابدی، م.، 1393- مطالعه آلتراسیون‏های کانسار آهن با روش سنجش از دور در منطقه کامو (میمه- اصفهان)، فصلنامه علمی  پژوهشی زمین‏شناسی محیط زیست، سال 12، شماره 43، صص. 27 تا 47.

امینی، ب. و امامی، م. ه.، 1372- گزارش زمین‏شناسی نقشه 1:100000 تهران، سازمان زمین‏شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

ایران‏نژاد، م.، شریف‏زاده، م.، غیاثوند، ع.، مدنی، ح. و مهرابی، ب.، 1391-  فهرست خدمات و راهنمای مطالعات دورسنجی در اکتشاف مواد معدنی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، نشریه شماره 615، 109 ص.

بلوریان، غ.، 1371-  مطالعه پتروگرافی و پترولوژی سازند کرج در البرز مرکزی، پایان‏نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم، 158 ص.

خادم پارسا، م. و مسعودی، ف.، 1395- الگوی اکتشافی ذخایر اسکارنی با استفاده از تصاویر ماهواره‏ای ETM در شمال شرق دلیجان، فصلنامه پژوهش‏های دانش زمین، شماره 27، صص. 169تا 184.

فاطمی، س. ب. و رضائی، ی.، 1389- مبانی سنجش از دور، انتشارات آزاد، 268 ص.

قهرمانی‏پور، م. و کریمی، ح.، 1389-  نقشه زمین‏شناسی کامو 1:25000، سازمان زمین‏شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

متولی، ک.، 1383-  نقشه توپوگرافی 1:25000 تهران، سازمان نقشه‏برداری کشور.

 

 

Bedini, E., 2012- Mapping alteration minerals at malamberg molybdenum by kohonen  self- oeganizatio map and mached filter analyses of my map data Central East Greenland, R, V. 32, P. 939- 961.

Hellman, M. and  Ramsey, M. S., 2004- Analysis if hot springs and associated deposits in Yellowstone national park using ASTER and AVIRIS remote sensing, Journal of Volcanology and Geothermal Research, Vol. 135, P. 195- 219.

Kruse, F. A., Lefkoff, A. B., Boardam, J. B., Heidebrecht, K. B., Shapiro, A. T., Barloon, PP. J. and Geotz, A. F., 1993- The Spectral image processing system (SIPS)- Interactive visualization and analysis of imaging spectrometer data. Remote Sensing of Environment. Vol. 44, PP. 145- 163.

Qui, F., Abdelsalam, M. and  Takka, P., 2006- Spectral analysis of ASTER data covering part of southern Egypt, Journal of African Earth Sciences, Vol. 44, P. 169- 180.