تأثیر پهنه گسلی عرضی، برشی سبزپوشان بر تاقدیس چغال و گسترش مناطق فشارشی در ناحیه همپوشانی آنها، بخش زاگرس چین‌- رانده

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

کمربند چین خورده- رانده زاگرس توسط مجموعه‌ای از گسل‌های عرضی با آرایش پلکانی قطع شده است. این آرایش پلکانی گسل‌های عرضی موجب گسترش مناطق همپوشانی میان آنها -جایی که بسته به هندسه این آرایش و سازوکار گسل‌ها، مناطق فشارشی وکششی گسترش می‌یابند- شده است. یکی از این پهنه‌های گسلی عرضی در زاگرس، پهنه گسل سبزپوشان با روند شمال باختر و سازوکار راستالغز راست‌بر است. پهنه گسل سبزپوشان از آنجا که دارای مجموعه‌ای از قطعات گسلی با هندسه پلکانی ساعت‎گرد است، سبب ایجاد مناطق فشارشی میان این قطعات گسلی  شده است. نمونه‌ای از این مناطق، تاقدیس چغال در منطقه قیر و کارزین ناحیه فارس زاگرس چین‌خورده است. برداشت‌های دقیق صحرایی به ‌همراه تفسیر تصاویر ماهواره‌ای سبب شناسایی پهنه گسلی پلکانی راست‌گرد با سازوکار امتدادلغز راست‌گرد در بخش باختری تاقدیس چغال شده است. این پهنه گسل پلکانی شامل گسل‌های شمال قیر و هرم هستند. در منطقه همپوشانی میان این گسل‌ها، ساختارهایی از جمله گسل‌های راستالغز با مؤلفه وارون، راندگی‎‌ها، چین‌های جوان و ریزدوپلکس‌های گسلی برداشت شده است که هندسه ساختاری همانند ساختارهای مرتبط به مناطق فشارشی میان گسل‌های راستالغز پلکانی مدل‌های آزمایشگاهی دارند. همانند چنین مناطق فشارشی که در تاقدیس‌های سفیدار و قل‌قل به ترتیب در شمال و جنوب تاقدیس چغال نیز تحلیل شده، به مناطق هم‌پوشانی میان مجموعه‎ای از گسل‌های راستالغز راست‌گرد با آرایش پلکانی ساعت‌گرد در راستای پهنه سبزپوشان نسبت داده شده است. این گسل‌های پلکانی در سطح به عنوان اثر فعالیت گسل سبزپوشان در پی‌سنگ روی پوشش رسوبی دارای قاعده جدایشی تحلیل شده است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effects of the Sabzpushan Transverse Fault on the Development of Restraining Zones in the Chaghal Anticline, Zagros Fold-Thrust Belt

نویسندگان [English]

  • E Tavakolian 1
  • A Yassaghi 2
1 M. Sc., Department of Geology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Geology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The Zagros fold-thrust belt has been cut out by various transverse faults with segments displaying en-echelon pattern. Depending on the type of overlapping and fault mechanisms, restraining and releasing zones have been developed between these en-echelon segments. The NW-trending dextral Sabzpushan fault is one of these transverse strike-slip faults located in the Fars province of the Zagros belt. Since the Sabzpushan fault zone consists of several en-echelon segments of clockwise pattern, restraining zones have been generated between them. One of these restraining zones is developed on the NW nose of the Chaghal anticline. Detailed field studies and interpretation of satellite images resulted in identification of several dextral en-echelon faults in the western part of the Chaghal anticline. This fault zone consists of two en-echelon faults called Qir and Harm. Different kinds of structures such as dextral faults with reverse component, thrust faults, minor duplexes and young minor folds were mapped in these restraining zones. These structural assemblages are similar to those that are developed in the restraining zones produced in physical models of en-echelon strike-slip faults. In addition, similar restraining zones which are also observed across the Ghol Ghol and Sefidar anticlines to the south and north of the Chaghal anticline, respectively, are attributed to other en-echelon segments of clockwise array along the Sabzpushan fault zone. These dextral en-echelon faults along the Sabzpushan fault, which are interpreted as surface ruptures in the sedimentary cover with basal detachment zone, formed as a result of the activity of Sabzpushan fault in the basement. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zagros fold-thrust belt
  • Sabzpushan Transverse Fault Zone
  • Chaghal Restraining Zone
  • Basement fault
  • En-echelon Strike-slip Fault