سازوکار جایگیری توده گرانیتوییدی پنج‌کوه با استفاده از روش فابریک مغناطیسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده زمین‌شناسی، دانشگاه شاهرود، شاهرود، ایران

2 کارشناسی ارشد، دانشکده زمین‌شناسی، دانشگاه شاهرود، شاهرود، ایران

چکیده

در جنوب خاور دامغان،‌ توده گرانیتوییدی پنج‌کوه با وسعت 15 کیلومتر مربع به درون توالی آتشفشانی- رسوبی ائوسن نفوذ کرده است. ترکیب چیره این توده سیینیت است که تحت تأثیر فرایندهای حاصل از دگرسانی سدیک- کلسیک به مونزونیت تبدیل شده‌اند. حضور رگه‌های آلبیت- اسکاپولیت با ستبرای متفاوت (از میلی‎متر تا چند صد متر) مهم‌ترین نشانه حضور این نوع دگرسانی در توده مورد مطالعه است. در این پژوهش نتایج حاصل از مطالعات فابریک مغناطیسی مورد بررسی قرار گرفته و بر پایه الگوهای خطوارگی و برگوارگی مغناطیسی و همچنین مطالعات ریزساختی، سازوکار جایگیری توده نفوذی پنج‌کوه تعیین شده است. این توده به دلیل دارا بودن پذیرفتاری مغناطیسی میانگین به‌نسبت بالا (Km>400 Μsi)) و حضور مگنتیت در رده گرانیتوییدهای فرومغناطیس قرار می‌گیرد. بیشترین مقادیر ناهمسانگردی نیز در نواحی با دگرشکلی بالا دیده شده است. خطوارگی و برگوارگی با شیب زیاد و پارامتر شکل منفی، محل اصلی تغذیه ماگمای سازنده این توده را نشان می‌دهند. بر پایه مطالعات انجام گرفته به نظر می‌رسد که توده دارای دو الگوی فابریک مغناطیسی متفاوت است. الگوی اول متعلق به الگوی خطوارگی‌ها و برگوارگی‌های ماگمایی است که با یکدیگر همخوانی داشته و به صورت موازی با محور طولی توده در راستای شمال‌ خاور- جنوب ‌باختر امتداد یافته‌اند. الگوی دوم مرتبط با مناطق متأثر از دگرسانی سدیک- کلسیک بوده که موازی با یکدیگر در امتداد راهروهایی، الگوی فابریک مرحله اول را قطع کرده‌اند. این موضوع با استفاده از شواهد ریزساختی دیده شده که شامل انواع فابریک‌های ماگمایی تا حالت جامد دمای پایین است به خوبی تأیید می‌شود. همه شواهد به دست آمده نشان از آن دارد که توده گرانیتوییدی نام برده در یک پهنه‌ برشی شکل‌پذیر و از نوع چپ‎لغز جایگیری کرده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Emplacement Mechanism of the Panj-Kuh Granitoid Pluton Using Magnetic Fabric Method

نویسندگان [English]

  • M Sheibi 1
  • M Pooralizadeh Moghadam 2
1 Assistant Professor, Faculty of Geology, University of Shahrood, Shahrood, Iran
2 M. Sc., Faculty of Geology, University of Shahrood, Shahrood, Iran
چکیده [English]

Panj-Kuh granitoid intrusion with an area of 15 Km2 is intruded into the Eocene volcano-sedimentary sequence, in south-east of Damghan city. Syenite is the main composition of the pluton. It has converted to monzonite wherever subjected to sodic-calcic alteration. The presence of albite-scapolite veins (from mm to some hundred meters in width) are the main evidences of the Na-Ca alteration in the mentioned pluton. Present study investigates the result of magnetic fabric in the Panj-Kuh pluton and defines the emplacement mechanism according to the lineation and foliation patterns and microstructural observations. The pluton belongs to the ferromagnetic granites due to high mean bulk magnetic susceptibility (Km>400mSI) and presence of magnetite. The highest anisotropy values were observed in the regions with high deformation. High plunging lineation and foliations associated with negative value of shape parameter show the magma feeder zones. According to the present study, it seems that the pluton has two different types of fabric patterns. The first pattern belongs to the magmatic liniation and foliation that are arranged parallel to the long axis of the pluton with NE-SW trend. The second fabric is related to the regions that were subjected to Na-Ca alteration and cross cutting the first pattern as three parallel corridors. This fact is confirmed by magmatic to low temperature solid state microstructures as well. Compiling all data implies that the mentioned pluton was emplaced in a sinistral shear zone.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Anisotropy of Magnetic Susceptibility
  • Emplacement mechanism
  • Panj-Kuh granitoid pluton
  • Damghan