نقش ساختارهای تراکششی در جایگیری پهنه‌های سیلیسی طلادار در جنوب باختر سبلان، شمال باختر ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترا، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور؛ گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

3 استادیار، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی کشور، تهران، ایران

4 دانشیار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر، اسلامشهر؛ پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی کشور، تهران، ایران

چکیده

فلات آذربایجان دارای تنوع ریخت‌شناسی و انواع کانی‌سازی‌هاست که هر دو آنها تحت تأثیر رژیم ساختاری حاکم بر منطقه هستند. این رژیم از زمان برخورد صفحه عربی با اورازیا شروع شده و تا زمان حاضر ادامه دارد. گسل‌های راستا‌لغز مهم‌ترین عامل تغییرات ساختاری و شکل‎دهنده پهنه‌های مختلف کششی و فشارشی و مظاهر مختلف این پهنه‌ها در آذربایجان هستند. گسل‌های چیره دارای روند شمال باختری- جنوب خاوری و بیشتر دارای سازکار راستالغز راست‌بر هستند؛ در حالی‌که گسل‌های دیگر با روند شمال خاوری- جنوب باختری بیشتر سازوکار چپ‌بر دارند. وضعیت بردار حرکتی در دو سوی گسل‌ها، در محل برخورد، تعیین کننده رژیم زمین‌ساختی حاکم است و در نتیجه ریخت‌شناسی، نفوذ دایک‌هاو رگه‌ها را تحت کنترل دارند. محل خمش گسل‌های راستا‌لغز و محل پیوستن قطعات مختلف یک گسل نیز از مناطقی هستند که رژیم زمین‌ساختی حاکم بر آنها سبب جایگیری استوک‌های نفوذی گرانیتی مستعد برای کانی‌سازی ویا شکل‎گیری رگه‌های متعدد سیلیسی طلادار شده است. در منطقه جنوب باختری سبلان به دلیل خمش در راستای گسل اهر- سراب، رژیم زمین‌ساختی کششی حاکم و منجر به نفوذ رگه‌های متعدد سیلیسی شده است که برخی از آنها طلادار هستند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Trans- Tensional Structures on Emplacement of Auriferous Epithermal Silica Zones in Southwest Sabalan, Northwest Iran

نویسندگان [English]

  • Kh Baharfirouzi 1
  • A Khakzad 2
  • H Nazari 3
  • M.H Emami 4
1 Ph.D., Geological Survey of Iran; Department of Geology, Science and research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Geology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
4 Associate Professor, Islamshahr Branch, Islamic Azad University, Islamshahr; Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
چکیده [English]

The Azerbaijan plateau is distinguished by varied geomorphology and mineralization, both of which controlled by the dominant structural regime in the area, that is associated with the collision of the Arabian and Eurasian plates. Strike slip faults are the main structural features controlling the development of various compressive or extensional zones in Azerbaijan. The dominant faults are striking NW-SE and NE-SW and display right lateral and left lateral displacements, respectively. The vergence of vectors on two sides of faults in the fault conjunctions, control the dominant stress regime, geomorphology, emplacement of dikes, as well as the gold-bearing silica veins. The bent parts and steps between different tips of faults are other controllers of dominated tectonic regime and emplacement of granitic stocks and gold bearing silica veins. Because of change on the strike of Ahar-Sarab fault, an extensional regime prevailed in southwest of Sabalan and silica veins injected in this area, some of these veins are auriferous.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tectonic and mineralization
  • Auriferous silica zones
  • Trans- tension structures
  • Strike- slip faults