سنگ‌شناسی و پتروژنز سنگ‌های آذرین بازیک منطقه مشیران واقع در شمال مشکین‌شهر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

2 مربی، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

منطقه مورد مطالعه در استان اردبیل و شمال شهرستان مشکین‌شهرقرار گرفته است. بیشتر این ناحیه را سنگ‌های آذرین به سن ائوسن تشکیل داده است که شامل آندزیت بازالت، بازالت، تفریت و گاهی آنالسیمیت است. این سنگ‌ها اشباع یا کمی اشباع از سیلیس هستند و نمودارهای زمین‌ساختی خاستگاه ماگمای سازنده این سنگ‌ها را به طور چیره در کمان‌های آتشفشانی و پهنه فرورانش معرفی می‌کند. وجود بی‌هنجاری منفیNb، نسبت بالایLILE/HFSE، بالا بودن مقادیر Al2O3,P2O5 و کمبود میزان تیتان، نظریه فرورانش و ذوب بخشی با درصد کم گوشته بالایی متاسوماتیسم شده را برای تشکیل ماگمای اولیه (آلکالی الیوین بازالتی) قوی‌تر می‌کند. همچنین شواهد سنگ نگارینشان از اختلاط ماگمای اولیه با مواد پوسته‌ای است. بر پایه نمودارهای ژئوشیمیایی ترکیب شیمیایی بیشتر سنگ‌ها در محدوده شوشونیتی قرارمی‌گیرد. تشکیل این سنگ‌ها را می‌توان به فرورانش پوسته اقیانوسی نئوتتیس در طی دوران مزوزوییک و یا آغاز دوران سنوزوییک نسبت داد؛ که آزاد شدن سیال‌هایی از این پوسته زیررانده شده و متاسوماتیسم گوشته سنگ کره‌ای و در ادامه شرایط مناسب ذوب بخشی گوشته متاسوماتیسم شده، سبب تشکیل ماگماتیسم پتاسیک شده است ودر اثر عملکرد یک فازکششی و تأثیرسامانه‌های پیچیده گسلی ماگمای تولید شده با ترکیب شوشونیتی به سطح زمین راه پیدا کرده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petrology and Petrogenesis of Mafic Igneous Rocks in Mashiran, North of Meshkinshahr

نویسندگان [English]

  • M Poosti 1
  • M Fadaeian 2
1 Assistant Professor, Department of Geology, Hormozgun University, Bandarabas, Iran
2 Instructor, Department of Geology, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The study area is  located in the Ardabil province and in the north of Meshkin shahr town. A large part of the areais  formed of  Eocene igneous rocks. These rocks include basaltic andesite, basalt, tephrite and  occasionally analcimite. They are silica saturated or relatively saturated. According to tectonomagmatic diagrams, the original setting of the parental magma was a volcanic arc and subduction zone. The negative anomalies of Nb, the high ratio of LILE/HFSE, the high mounts of Al2O3& P2O5, the low  titanium contents, and the degree of partial melting of the metasomatized upper mantle, strengthens the subduction related processes for the formation of the primary magma (alkali olivine basalt). Petrographic evidences suggest that the primary magma is mixed with crustal materials. The chemical composition of rocks, according to geochemical diagrams, is shoshonitic. These rocks may have been formed by the subduction of the oceanic crust of Neoteties during the Mesozoic and early Cenozoic periods. Releasing fluids exerted from the subducting slab, metasomatism of the lithospheric mantle and subsequently the appropriate conditions for melting of the metasomatized mantle, all led to the formation of potassic magmatism and finally, generation of magma with a shoshonitic nature found its way to the surface under the influence of an extension phase and complex fault systems. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shoshonite
  • Metasomatism
  • Analcimite
  • Magma mixing
  • Partial Melting