تحلیل ساختاری پاره‌‌گسل‌های جنوبی پهنه گسل عرضی کره‌بس در جنوب فیروزآباد، کمربند چین - رانده زاگرس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد، مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران

چکیده

کمربند چین- رانده زاگرس توسط گسل‌های عرضی گوناگونی و با روند غالب شمال ‌شمال‌ باختر – جنوب جنوب‌ خاور و سازوکار راستالغز قطع شده است.  این گسل‌ها اغلب به علت حضور لایه‌های جدایشی در قاعده و بخش‌های مختلف پوشش رسوبی، هندسه پلکانی را در سطح زمین نشان می‌دهند. از جمله این گسل‌ها،گسل‌ عرضی کره‌بس در ناحیه فارس و در 65 کیلومتری خاور گسل کازرون است. به علت حضور سری هرمز و افق‌های میانی شکل‌پذیر در پوشش رسوبی اثر این گسل در سطح به صورت پاره‌گسل‌هایی با روند شمال -  شمال ‌باختر است. تاکنون حداقل شش پاره‌گسل در بخش‌های شمالی و مرکزی گسل کره‌بس شناسایی شده است. در این نوشتار، دو پاره‌گسل جنوبی پهنه گسل کره‌بس به نام‌های پاره‌گسل‌های منقارک و کلاغ در بخش‌های جنوبی گسل کره‌بس و در جنوب فیروزآباد فارس معرفی و هندسه و سازوکار آنها تحلیل شده است. سازوکار این پاره‌گسل‌ها (منقارک و کلاغ) به کمک ساختارهایی چون گسل‌های ریدل همسو و ناهمسو و چین‌های جوان در راستای آنها و همچنین پایانه‌های آنها، راستالغز راست‌بر تحلیل شده است. این پاره‌های گسلی در پایانه جنوبی خود به تدریج  از سازوکار راستالغز به سازوکار معکوس و تقریباً به موازات راندگی‌های کلاغ و سورمه ختم می‌شوند. این پایانه‌های گسلی در فرادیواره گسل‌های رانده کلاغ و سورمه بوده و در راستای آنها سازندهای کهن‌تر از سازندهای توسعه یافته در فرادیواره گسل‌های راندگی اصلی (سازند سورمه) برونزد دارد. از این رو پاره‌گسل‌های منقارک و کلاغ معرفی شده در این مطالعه سازوکار راستالغز داشته و با توجه به این سازوکار، هندسه و موقعیت ساختاری آنها در ادامه پاره‌های شمالی و مرکزی گسل کره‌بس، به عنوان پاره‌گسل‌های جنوبی این گسل معرفی می‌شوند. میزان جابه‌جایی این پاره‌گسل‌ها با توجه به راندگی سازند آسماری بر روی سازند بختیاری در راستای گلواره مثبت توسعه یافته در راستای پاره‌گسل منقارک حداقل به اندازه ستبرای سازند میشان تحلیل می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Structural Analysis of the Southern Segments of the Karehbas Transverse Fault Zone in the South of Firuzabad, Zagros Fold-Thrust Belt

نویسندگان [English]

  • N Sahabi-Fard 1
  • A Yassaghi 2
  • M.G Hassan-Goodarzi 3
1 M.Sc. Student, Department of Geology, Tabriz University, Tabriz, Iran
2 Associate Professor, Department of Geology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
3 Senior, Exploration Directory, National Iranian Oil Company, Tehran, Iran
چکیده [English]

Zagros fold-thrust belt has been crossed by different transverse faults with NNW-SSE trend and dextral mechanism. These faults often show en-echelon geometries on the surface because of presence of detachment layers at base and within the cover sequence. The Karehbas fault is one these faults located in Fars province about 65 km to the east of the Kazerun Fault zone. Presence of the Hormoz salt as a basal detachment and ductile horizons within the sedimentary cover have caused the fault to appear on the surface as several north-northwest-trending en echelon segments. At least six segemnts have been recognized in northern and southern parts of the Karehbas fault. In this study two southern segments, the Mengharak and Kalagh segments of the Karehbas fault zone to the south of Firuzabad are introduced and their mechanism are analyzed. Riddle and anti-riddle faults and drag folds and terminations are used to analyze the dextral kinematic for both segments. These strike-slip fault segments terminate in thrusts that are sub-parallel to the regional the Surmeh and Kalagh thrusts in the south. These fault terminations are in the hanging-wall of the Surmeh and Kalagh thrusts, and expose formations that are older than those in the hanging-wall of the latter thrusts. Therefore, the Mengharak and Kalagh segments introduced in this study have strike-slip mechanism, and according to this mechanism, their geometry and their structural position in continuation of the northern and central segments of the Karehbas fault, they are introduced as the southern segments of the Karehbas fault . Based on the thrusting of the Asmari Formation over the Bakhtiari Formation in the positive flower structure along the Mengharak segment, the minimum amount of displacement on these fault segments are evaluated equal to the thickness of the Mishan Formation. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • structural analysis
  • Karehbas fault zone
  • Thrust termination
  • Kalagh anticline
  • Zagros fold-thrust belt