شواهد ساختاری و مغناطیس ‌هوایی بر شکل‌گیری گسلش ‌پنهان‌ شوسف در فراگام‌ گرفتاری نه خاوری- اسماعیل‌آباد (خاور ایران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

3 دانشیار، پژوهشکده بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران

4 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

چکیده

وجود آرایه‌ای از گسل‌های راستالغز نردبانی در خاور ایران سبب شکل‌گیری خم یا فراگام‌های رهایی و گرفتاری می‌شود که در مواردی، در بخش‌های تراکششی یا ترافشارشی این ساختارها، گسل‌ها پنهان هستند. این موضوع در فراگام ‌گرفتاری چپ‌گام نه‌ خاوری- اسماعیل‌آباد بررسی شده است. در ساختار عرضی مرتبط با این فراگام وجود دگرریختی فشارشی به‌صورت چین‌خوردگی و بالاآمدگی رسوبات نئوژن ‌پسین، کواترنر و عهد حاضر، عملکرد گسل شوسف را به‌صورت راندگی نهان و کور آشکار  می‌کند. پردازش نقشه‌های بی‌هنجاری مغناطیسی وجود خطواره‌ مغناطیسی شوسف را نشان می‌دهد که انطباق خوبی با گسل شوسف و قطعات نهان آن دارد. همچنین با رسم مقاطع GPS تفاضلی عمود بر راستای پرتگاه گسل ‌شوسف به ‌بررسی بخش پنهان آن پرداخته شده است. در این پژوهش با استفاده از نقشه‌برداری ریخت‌شناسی‌سطحی، روش میانه مخروط‌افکنه و تصاویر ماهواره‌ای، جاماندگی افقی و قائم تجمعی مرتبط با زمین‌ساخت فعال کواترنری روی گسل‌شوسف محاسبه شده است که میانگین آن به‌ترتیب 92 و 25/4 متر به ‌دست آمد. تحلیل بردارسرعتی ایستگاه ژئودینامیکی نهبندان بر گسل ‌شوسف، فرگشت ساختار عرضی فراگام در عهدحاضر را به‌صورت بالاآمدگی همراه با جابه‌جایی چپ‌بر نشان می‌دهد.
وجود آرایه‌ای از گسل‌های راستالغز نردبانی در خاور ایران سبب شکل‌گیری خم یا فراگام‌های رهایی و گرفتاری می‌شود که در مواردی، در بخش‌های تراکششی یا ترافشارشی این ساختارها، گسل‌ها پنهان هستند. این موضوع در فراگام‌گرفتاری چپ‌گام نه‌ خاوری- اسماعیل‌آباد بررسی شده است. در ساختار عرضی مرتبط با این فراگام وجود دگرریختی فشارشی به‌صورت چین‌خوردگی و بالاآمدگی رسوبات نئوژن ‌پسین، کواترنر و عهد حاضر، عملکرد گسل شوسف را به‌صورت راندگی نهان و کور آشکار  می‌کند. پردازش نقشه‌های بی‌هنجاری مغناطیسی وجود خطواره‌ مغناطیسی شوسف را نشان می‌دهد که انطباق خوبی با گسل شوسف و قطعات نهان آن دارد. همچنین با رسم مقاطع GPS تفاضلی عمود بر راستای پرتگاه گسل ‌شوسف به ‌بررسی بخش پنهان آن پرداخته شده است. در این پژوهش با استفاده از نقشه‌برداری ریخت‌شناسی‌سطحی، روش میانه مخروط‌افکنه و تصاویر ماهواره‌ای، جاماندگی افقی و قائم تجمعی مرتبط با زمین‌ساخت فعال کواترنری روی گسل‌شوسف محاسبه شده است که میانگین آن به‌ترتیب 92 و 25/4 متر به ‌دست آمد. تحلیل بردارسرعتی ایستگاه ژئودینامیکی نهبندان بر گسل ‌شوسف، فرگشت ساختار عرضی فراگام در عهدحاضر را به‌صورت بالاآمدگی همراه با جابه‌جایی چپ‌بر نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Structural and Aeromagnetic Evidence for Formation of the Shusf Hidden Fault in East Neh-Esmaeilabad Restraining Stepover (Eastern Iran)

نویسندگان [English]

  • M.A Alimi 1
  • M.M Khatib 2
  • KH Hessami Azar 3
  • M.R Hayhat 4
1 Ph.D. Student, Department of Geology, Faculty of Basic Sciences, University of Birjand, Birjand, Iran
2 Professor, Department of Geology, Faculty of Basic Sciences, University of Birjand, Birjand, Iran
3 Associate Professor, International Institute of Earthquake Engineering and Seismology, Tehran, Iran
4 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Basic Sciences, University of Birjand, Birjand, Iran
چکیده [English]

An array of en-echelon strike-slip faults in eastern Iran results in the formation of releasing and restraining bends or stepovers, within which some faults are hidden in the extensional and contractional parts of the structures. This is investigated in the East Neh-Esmaeilabad left-stepping restraining stepover. Transpressional deformation in the transverse structure associated with the stepover is expressed as folding and uplifting in the Late Neogene, Quaternary and recent deposits, revealing the Shusf fault as a hidden and blind thrust. Processing of magnetic anomaly maps shows the existence of the Shusf magnetic lineament, which consistently well correlates with the Shusf fault and its hidden segments. Also the hidden part of the fault was investigated by the differential GPS profiles constructed perpendicular to the trend of the Shusf fault scarp. In this study, we used surface morphology surveys, fan median method and satellite images to calculate the cumulative horizontal and vertical offsets related to the Late Quaternary active tectonics along the Shusf fault, measuring mean values of 92 and 4.25 m, respectively. Analysis of the velocity vector recorded in the Nehbandan geodynamic station across the Shusf fault indicates the present-day evolution of the stepover expressed as uplift and left-lateral displacement.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Differential GPS
  • East Iran
  • Transpressional Deformation
  • Hidden Thrust
  • Restraining Stepover