بررسی ویژگی‌های زمین‌ساخت زمین‌لرزه ششم آذرماه 1384 جزیره قشم به روش حل معکوس با استفاده از مشاهدات تداخل‌سنجی راداری و الگوریتم ژنتیک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترا، دانشکده مهندسی نقشه‌برداری، دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشکده مهندسی نقشه‌برداری، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

3 استادیار، دانشکده مهندسی نقشه‌برداری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

زمین‌لرزه‌ای با بزرگای گشتاوری 9/5 در مقیاس امواج محلی در ساعت 13:53:22 به وقت محلی روز ششم آذر ماه 1384 جزیره قشم و بخش‌های وسیعی از استان ساحلی هرمزگان را به لرزه درآورد. این زمین‌لرزه در اثر گسلشی معکوس با مؤلفه ناچیز راستالغز بوده است. زمین‌لرزه دیگری با بزرگای گشتاوری 5/5 در ساعت 20 به وقت محلی همان روز روی داد. نکته جالب این زمین‌لرزه این است که سازوکار محاسبه شده برای قوی‌ترین پس‌لرزه آن،  که 6 ساعت پس از شوک اصلی اتفاق افتاده است، یک سازوکار راستالغز است که کاملاً با ساختار معکوس شوک اصلی فرق می‌کند. در این نوشتار، با استفاده از حل مسئله معکوس با مقادیر مرزی میدان جابه‌جایی سطحی زمین به‌دست آمده از مشاهدات تداخل‌سنجی راداری، پارامتر‌های گسلش این دو زمین‌لرزه برآورد شد. حل مسئله معکوس فوق با به‌کارگیری الگوریتم ژنتیک انجام شد و نتایج نشان‌دهنده آن بود که زمین‌لرزه اول در اثر فعالیت بخش جنوبی گسل معکوس قشم به طول  7 کیلومتر بوده است که موجب فعال شدن گسلی راستالغز به موازات تاقدیس گورزین شده و زمین‌لرزه دوم را ایجاد کرده است. لغزش گسلش اول، 96 سانتی‌متر و لغزش گسلش دوم                9 سانتی‌متر برآورد می‌شود. همچنین بر اساس نتایج مدل‌سازی این نوشتار، بیشینه مقدار جابه‌جایی سطحی زمین ناشی از زمین‌لرزه اصلی،  7/6 سانتی‌متر در راستای باختر، 6/4 سانتی‌متر در راستای جنوب و 4/16 سانتی‌متر در راستای بالا بود و  بیشینه مقدار جابه‌جایی سطحی زمین ناشی از بزرگ‌ترین پس‌لرزه این رویداد، 3/1سانتی‌متر در راستای باختر، 6/1 سانتی‌متر در راستای جنوب و 4/1 سانتی‌متر در راستای پایین بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of Source Parameters of Qeshm 2005 Earthquake Based on InSAR Observation Inversion Using Genetic Algorithm

نویسندگان [English]

  • M Amighpey 1
  • B Vosooghi 2
  • M Motagh 3
1 Ph.D., Faculty of Geodesy & Geomatics Engineering, K. N. Toosi University of Technology (KNTU), Tehran, Iran
2 Associate Professor, Faculty of Geodesy & Geomatics Engineering, K. N. Toosi University of Technology (KNTU), Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Faculty of Geodesy & Geomatics Engineering, Tehran University, Tehran, Iran
چکیده [English]

An earthquake with the magnitude of 5.9 ML shocked the Qeshm island located in the Persian Gulf on 27 November, 2005 at 13:53:22 local time. The earthquake occurred due to the reactivation of a NE-SW fault with a major reverse mechanism accompanied by a minor strike-slip component. Another earthquake of 5.5 MW occurred on the same day at ca. 20:00 local time. The interesting feature of this earthquake is that the calculated mechanism for its strongest aftershock, which occurred ca. 6 hours after the main-shock, was a strike-slip mechanism that is completely different from the pure reverse mechanism for the main-shock. This study uses inversion of InSAR observation of earth surface displacement field boundary values to solve parameters of these 2 earthquakes. The results show activation of southern part of the Qeshm fault caused by the first earthquake along 7 km of its length. This event induced the second earthquake by activation of another strike-slip fault which is parallel to the Gavarzin anticline.  Estimated slip was 96 cm for the first earthquake and 9 cm for the second one. Based on the estimated parameters of the these 2 earthquakes, the maximum displacement induced by the first  earthquake was 6.7 cm in west, 4.6 cm in south and 16.4 cm in vertical directions on the earth surface. The maximum displacement of the second earthquake in west, south and vertical directions were 1.3, 1.6 and 1.4 cm respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • InSAR
  • Genetic algorithm
  • Inverse Problem
  • Earthquake Mechanism
  • Fault Parameters