پهنه‌بندی خطر ریزش سنگی در ارتفاعات شمال شهر شاهرود

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شاهرود، شاهرود، ایران

2 استاد، گروه زمین‎شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شاهرود، شاهرود، ایران

چکیده

ریزش سنگی یکی از انواع متداول ناپایداری‌های دامنه‌ای در نواحی کوهستانی است و وجه تمایز آن با دیگر ناپایداری ها سرعت بالا و رخداد ناگهانی آنهاست. به همین دلایل ریزش سنگی از جمله ویرانگرترین حرکت‌های توده‌ای به شمار می‌رود و سبب از بین رفتن جان انسان‎ها و ایجاد خسارات سنگین می‌شود. در این پژوهش پایداری دامنه‌های سنگی ارتفاعات تپال در شمال باختری شهر شاهرود مورد تحلیل قرار گرفته است. برای این منظور نقشه زمین‎شناسی 10000/1 منطقه تهیه و مطالعات درزه نگاری در 12 مقطع انجام شد و با استفاده از این داده‌ها ناپایداری دامنه‌ای به دو روش استریوگرافیک توسط نرم افزار Dips 5.103 و شبیه‌سازی تعادل حدی توسط نرم افزار Swedge 4.078 مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان از پایداری دامنه‌ها در شرایط استاتیک و ناپایداری آنها در شرایط دینامیک دارد. در صورت رخداد شرایط بحرانی (بارش‌های شدید و متوالی و رخداد زمین‌لرزه‌های شدید) قطعات سنگی به شدت ناپایدار خواهند بود و خطری جدی برای پایین دست ایجاد خواهند کرد. همچنین سازوکار ریزش سنگی با استفاده از نرم‎افزار Rocfall 4.039 شبیه‌سازی، سپس نتایج آن وارد نرم‎افزار Arc GIS 9.3 و به صورت پهنه‌های با درجات مختلف خطر نشان داده شد. پس از روی هم‌اندازی نقشه کاربری اراضی منطقه و نقشه پهنه‌بندی خطر، مشخص شد که جاده سلامتی، جاده کاج و حواشی آن، مزار شهدای گمنام، هتل جهانگردی و بخش‌هایی از پارک آزادی، مناطق مسکونی پایین دست جاده سلامتی و مجتمع تفریحی آبشار در محدوده خطر قرار گرفته‌اند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Rock Fall Hazard Zonation in Mountain North of Shahrood City

نویسندگان [English]

  • R Ramazani Omali 1
  • N Hafezi Moghaddas 2
  • K Heidari 3
1 Assistant Professor, Faculty of Earth Siences, Shahrood University, Shahrood, Iran
2 Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 M. Sc. Student, Faculty of Earth Siences, Shahrood University, Shahrood, Iran
چکیده [English]

Rock falls are the usual forms of slope instability in hill slopes. The high velocity and rapid occurrence are the main differences of rock fall and other rock instability. Therefore, the rock falls are among the most destructive mass movements and results in high loss of lives and heavy damage to the structures, roads, residential area, farms and etc. In this research, rock fall in rocky slopes of the TepalMountain in northwest of Shahrood city was investigated. For this, the large scale geological map of area (scale of 1:10000) was produced and joint studies in 12 sections performed. Then, the slope instability was analyzed by two methods of stereographic (using Dips 5.103 software) and analytical method (by Swedge 4.078 and rock fall 4.039 softwares). The results show that all of the slopes are stable in static conditions and become instable in dynamic state. In critical states of huge raining and earthquake intense instability will be occurred and the big problems could be created for the down area of slopes. Based on the results of analytical and using the Arc GIS 9.3 rock fall hazard zonation map was produced. In addition, by overlaying of landslide hazard map and land use map, the area affected by rock falls was distinguished. The results of this study show that Salamaty road, Mazar Shohaday Gomnam and its access road, some part of AzadiPark, the tourism hotel, some of the residential area down of the Salamaty road and some parts of the AbsharPark are located in the hazard zones. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rockfall
  • Shahrood
  • Joint study
  • slope stability
  • zonation