زمین‌شناسی، دگرسانی، کانه‌زایی و مطالعات میانبارهای سیال درکانسار بالوجه؛ نمونه‌ای از کانسارهای مس- مولیبدن پورفیری در زون ماگمایی ارسباران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 استاد، گروه زمین شناسی ، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانشجوی دکترا، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 کارشناسی ارشد، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام‌نور تبریز، تبریز، ایران

5 دانشیار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام‌نور تبریز، تبریز، ایران

چکیده

منطقه مورد مطالعه در شمال‌باختری ایران و در زون متالوژنی ارسباران واقع می‌باشد. مجموعه سنگ‌های موجود در منطقه بالوجه شامل کوارتز‌دیوریت پورفیری (QDI)، کوارتز‌مونزونیت پورفیری (QMZ)، گرانودیوریت (GRD) و گابرو‌دیوریت کلم (GAD) به سن الیگومیوسن می باشد. میزبان اصلی کانی‌سازی مس و مولیبدن تیپ پورفیری در منطقه بالوجه توده کوارتز‌دیوریت است ولی در توده‌های نفوذی پورفیری دیگر نیز کانی‌زایی مس دیده می‌شود. بخش اعظم کانسار‌سازی به صورت افشان و رگه- رگچه‌ای می‌باشد. رگه‌- رگچه‌های اصلی در منطقه بالوجه بر اساس ساختار، بافت و کانی‌شناسی به چهار گروه C,B,A وD تقسیم شده‌اند که واجد مجموعه‌ای از کانی‌های سولفیدی (پیریت، کالکوپیریت، مولیبدنیت ، بورنیت، گالن و اسفالریت)، اکسیدی و هیدروکسیدی (مگنتیت، هماتیت و گوتیت) و  کربناته (مالاکیت و آزوریت) می‌باشند. کانسار بالوجه مانند دیگر کانسارهای مس- مولیبدن پورفیری دارای دگرسانی‌های پتاسیک، فیلیک، آرژیلیک و پروپیلیتیک می‌باشد. ماگمای توده‌های مولد کانی‌زایی کالک‌آلکالن تا شوشونیتی بوده و از نظر موقعیت زمین ساختی، مرتبط با کمان‌‌های ماگمایی پس از برخورد می‌باشد. همچنین سیالات‌درگیر موجود در رگچه‌های مختلف مورد مطالعه قرار گرفته است، که این نتایج بیانگر دمای بالا (221- 381 درجه سانتی‌گراد)، شوری زیاد (5- 45 درصد وزنی نمک طعام) و حدوث پدیده جوشش در سیالات کانه‌دار کانسار بالوجه می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geology, Alteration, Mineralization and Fluid Inclusion Studies of Baloojeh Deposit; Typical Cu- Mo Porphyry Deposit in Arasbaran Magmatic Zone

نویسندگان [English]

  • M.R Hosseinzadeh 1
  • M Moayyed 2
  • S Maghfouri 3
  • S Alipour 4
  • B Hajalilou 5
1 Associate Professor, Department of Geoloy, Faculty of Natural Sciences, Tabriz University, Tabriz
2 Professor, Department of Geoloy, Faculty of Natural Sciences, Tabriz University, Tabriz
3 Ph.D. Student, Department of Geoloy, Faculty of Natural Sciences, Tabriz University, Tabriz
4 M. Sc. Student, Faculty of Geoloy, Payame Noor University, Tabriz
5 M. Sc. Student, Faculty of Geoloy, Payame Noor University, Tabriz
چکیده [English]

The study area is located in Arasbaran Metallogenic Zone. The rocks of the Baloojeh region includes of Oligo-Miocene quartz-diorite porphyry, gabbro-diorite, quartz-monzonite and granodiorite. The quartz diorite is the main host rock of porphyry type Cu-Mo mineralization in the Baloojeh deposit, but also in the other intrusive porphyries, copper mineralization can be seen. Much of the mineralization in the Baloojeh deposit is dispersive and vein- veinlet type. Based on the structure, mineralogy and texture, the Baloojeh vein- veinlets can be divided into four different groups. These veins - veinlets contains sulfide (pyrite, molybdenite, chalcopyrite, boehrnite, galena, and sphalerite), hydroxide and oxide (magnetite, hematite and goethite) and carbonate (malachite and azurite) minerals. Similar to other Cu- Mo porphyry deposits, the Baloojeh deposit contains of potassic, phyllic, argillic and propylitic alterations. The parent magma of intrusives has calk-alkaline to shoshonitic character that implaced in a post-collisional magmatic arc. The fluid inclusion study has been done on the different groups of veinlets. These studies suggest high temperature (221- 381 C°) and high salinity (5- 45 % NaCl) hydrothermal fluid and the occurrence of boiling phenomena in the ore- forming hydrothermal fluids of the Bloojeh deposit.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cu- Mo porphyry deposit
  • Alteration
  • Fluid inclusion
  • Baloojeh
  • Arasbaran zone