بررسی ویژگی‌های زمین‌شناسی و کانی‌شناسی زئولیت‌های معدن افتر سمنان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه دامغان، دامغان، ایران

2 استادیار، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه دامغان، دامغان، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

توالی توف‌های زئولیتی‌شده منطقه افتر با سن ائوسن ـ الیگوسن در شمال باختر افتر و 32 کیلومتری شمال باخترسمنانقرار گرفته است.بر پایهمطالعات زمین‌شناسی و کانی‌شناسی انجام شده که بر پایه نتایج حاصل از داده‌های پرتوX (XRD)،تجزیه‌های شیمیایی(XRF)و بررسی مقاطع نازک روی نمونه‌های برداشت شده از این منطقه،3 واحد بااهمیت در رابطه با تشکیل زئولیت‌های افترعبارتند از  مارن‌هایسبزتا قهوه‌ای رنگ، توف‌های سبز رنگ و لایه زئولیتی. بیشتر کانی‌های زئولیتی شناخته شده در منطقه از نوع کلینوپتیلولیت و هیولاندیت است و از کانی‌های همراه آنها در لایه‌های توفی و مارنی می‌توان به کلسیت، اورتوکلاز، پلاژیوکلاز، کوارتز، کانی‌های رسی، بیوتیت و شیشه‌های آتشفشانی اشاره کرد. بر پایه شواهد زمین‌شناسی و کانی‌شناسی، تشکیل زئولیت‌های منطقه را می‌توان حاصل فوران‌های آتشفشانی ماگمای اسیدی (احتمالاً ریولیتی- داسیتی) درمحیط کم ژرفای دریایی با pH بالا تفسیر کرد. شواهد نشان می‌دهد که با افزایش pH در محیط رسوب‌گذاری توف‌ها شرایط مناسبی برای تبدیل شیشه‌های آتشفشانی به زئولیت فراهم می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of Geological and Mineralogical Properties of AftarMine Zeolites, Semnan

نویسندگان [English]

  • S Peyravi 1
  • R Zahiri 2
  • K Moradi Harsini 2
  • H Shayesteh Azimian 3
1 M.Sc. Student, Faculty of Earth Sciences, Damghan University, Damghan, Iran
2 Assistant Professor, Faculty of Earth Sciences, Damghan University, Damghan, Iran
3 M.Sc. Student, Faculty of Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

The Eocene-Oligocene zeolitic tuff sequences in the Aftarregion is located at northwestern side of the Aftar village in 32 km northwestwards of the SemnanCity. The studies of mineralogy and geology performed based on the results of the X-Ray data (XRD), chemical analysis (XRF), and the thin sections of taken samples showed 3 important units related to the process of the Aftar zeolites formation including green to brown marl, green tuffs, and Zeolite layer. Most of the known zeolite minerals in the area are clinoptilolite and heulandite and paragenesis minerals in tuffy and marly layers arecalcite, orthoclase, plagioclase, quartz, clay minerals, biotite and volcanic glass.Based on the geological and mineralogical evidences the formation of zeolite derived from the acidic magma of the volcanic eruptions in a shallow sea environment with high pH.The evidences show that increasing the pH in the tuff sedimentation environment, accommodated suitable conditions for conversion of the volcanic glass into the zeolites.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Aftar
  • Zeolite
  • Volcanic Glass
  • Clinoptilolite
  • Heulandite