مروری بر امکان‎سنجی استفاده از خردلرزه‎ها برای شناسایی و مطالعه مخازن هیدروکربنی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استادیار، پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‎شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران

4 دکترا، بخش ژئوفیزیک مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران

چکیده

مطالعات زمین شناسی و ژئوفیزیکی برای شناسایی و اکتشاف منابع هیدروکربنی زیرزمینی هزینه‌های زیادی در پی داشته و علاوه بر این با عدم قطعیت هایی نیز همراهند. از این رو محققین درگیر در این صنعت تلاش دارند با بهبود روشهای موجود و یافتن روشهای نوین، هزینه‌ و عدم‌قطعیت اکتشافات هیدروکربنی را کاهش و سرعت و سهولت آنرا افزایش دهند. در این راستا طی سالهای اخیر (بعد از 2003) بر امکان‌سنجی استفاده از خردلرزه‌ها جهت شناسایی و مطالعه مخازن هیدروکربنی تمرکز شده است. اساس این مطالعات بر مشاهده قله‌ در دامنه خردلرزه‌ها در محدوده فرکانسی 1 تا 6 هرتز استوار است که به خردلرزه‌های هیدروکربنی مشهور شده‌اند. برخی از محققین این خردلرزه‌های مشاهده شده را به مخازن هیدروکربنی مرتبط دانسته و از آن به عنوان ابزاری سودمند جهت شناسایی مخازن یاد کرده و این روش اکتشافی جدید را تحت عنوان تکنولوژی HyMas معرفی می‌کنند. در مقابل برخی دیگر این خردلرزه‌ها را به سایر منابع مانند نوفه‌های صنعتی مربوط می‌دانند. با توجه به نفت خیر بودن ایران، آشنایی محققین و مهندسین ایرانی با روشهای نوین اکتشاف ضروری می‌نماید. با این وجود بررسی‌ها نشان داده است که در این خصوص مطالعه‌ای در داخل کشور انجام نشده و در سطح جهانی نیز نوشتاری مدون که آخرین یافته‌ها و بحث‌های مرتبط با این موضوع را به صورت جامع ارائه نماید، در دسترس نیست. از این رو در این مقاله سعی شده است کلیه مطالعات مربوط به این موضوع مرور شده و بصورت دسته بندی شده در اختیار محققین قرار گیرد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sustainability Assessment Review of Application of Microtremors for Detecting and Studying Hydrocarbon Reservoirs

نویسندگان [English]

  • H Gerivani 1
  • N Hafezi Moghaddas 2
  • E Haghshenas 3
  • E Abdollahi Fard 4
1 Ph.D. Student, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Associated Professor, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Assistant Professor, International Institute of Earthquake Engineering and Seismology, Tehran, Iran
4 Ph.D., Geophysical Department, Exploration Directorate of National Iranian Oil Company, Tehran, Iran
چکیده [English]

Notwithstanding geological and geophysical surveys and studies for hydrocarbon reservoir detection cost very much, those have lots of uncertainties. Then, engineers and scientists try to find and use new methods. Recently, some studies have suggested using ambient noise as a tool for hydrocarbon reservoir investigation. This new passive seismic technique, named HyMas, is based on the positive energy anomaly in data spectra between 1 to 6 Hz for microtremor measurements over reservoirs, which are called hydrocarbon microtremors. Despite the acceptable results obtained by the HyMas technique, there are many unknowns, especially concerning the source and generation mechanism of hydrocarbon microtremors and the relations between reservoir characteristics and the attributes of hydrocarbon microtremors. In this study, it has been tried to review the published experiences and studies and conclude the results and findings.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hydrocarbon Reservoir
  • Ambient Noise
  • Microtremores
  • Pasive Geophysics