بررسی ویژگی پیش‌نشانگری ابعاد فرکتالی پیش از زمین‌لرزه بلده- کجور، البرز مرکزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گلستان، ایران

2 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گلستان، ایران

چکیده

در این پژوهش برای بررسی الگوی لرزه‌خیزی و ویژگی پیش‌نشانگری ابعاد فرکتالی، توزیع مکانی و تغییرات زمانی بعد همبستگی مراکز سطحی (De) و زمانی زمین‌لرزه‌ها (Dt) پیش از زمین‎لرزه بلده-کجور مورد مطالعه قرار گرفت. این زمین‌لرزه که یکی از بزرگ‌ترین زمین‌لرزه‌های صد سال اخیر نزدیک به تهران به شمار می‌رود، با 2/6 = Mb (ISC) در خرداد ماه 1383 در دامنه شمالی البرز مرکزی روی داد. نقشه توزیع مکانی ابعاد فرکتالی در بخش خاوری مرکز سطحی کاهش De و Dt را نشان می‌دهد، که در نمودار تغییرات زمانی این کاهش در سال 2002 مشاهده می‌شود. با توجه به نمودار مکان- زمان زمین‌لرزه‌ها به‌نظر می‌رسد این کاهش به‌دلیل خوشه‌های زمین‌لرزه‌ای بزرگ‌تر از پس‌زمینه که در سال 2002 رخ داده‌اند، باشد. بررسی الگوی لرزه‌خیزی با توجه به تغییرات این متغیرها در مکان و زمان و همچنین نمودار مکان- زمان زمین‌لرزه‌ها نشان‎دهنده وجود الگوی دونات (خوشه‌های زمین‌لرزه‌ای بزرگ‎تر از پس‌زمینه و تعداد زیادی زمین‌لرزه‌های کوچک) و یک دوره آرامش‌لرزه‌ای است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که متغیرهای فرکتالی به خوشه‌بندی زمانی در زمان و مکان حساس هستند. در نتیجه تغییر در متغیرهای فرکتالی، پیش‌نشانگری برای زمین‌لرزه بلده- کجور است، که به‌وسیله فعالیت لرزه‌خیزی و آرامش لرزه‌ای مشخص می‌شود.
در این پژوهش برای بررسی الگوی لرزه‌خیزی و ویژگی پیش‌نشانگری ابعاد فرکتالی، توزیع مکانی و تغییرات زمانی بعد همبستگی مراکز سطحی (De) و زمانی زمین‌لرزه‌ها (Dt) پیش از زمینلرزه بلده-کجور مورد مطالعه قرار گرفت. این زمین‌لرزه که یکی از بزرگ‌ترین زمین‌لرزه‌های صد سال اخیر نزدیک به تهران به شمار می‌رود، با 2/6 = Mb (ISC) در خرداد ماه 1383 در دامنه شمالی البرز مرکزی روی داد. نقشه توزیع مکانی ابعاد فرکتالی در بخش خاوری مرکز سطحی کاهش De و Dt را نشان می‌دهد، که در نمودار تغییرات زمانی این کاهش در سال 2002 مشاهده می‌شود. با توجه به نمودار مکان- زمان زمین‌لرزه‌ها به‌نظر می‌رسد این کاهش به‌دلیل خوشه‌های زمین‌لرزه‌ای بزرگ‌تر از پس‌زمینه که در سال 2002 رخ داده‌اند، باشد. بررسی الگوی لرزه‌خیزی با توجه به تغییرات این متغیرها در مکان و زمان و همچنین نمودار مکان- زمان زمین‌لرزه‌ها نشاندهنده وجود الگوی دونات (خوشه‌های زمین‌لرزه‌ای بزرگتر از پس‌زمینه و تعداد زیادی زمین‌لرزه‌های کوچک) و یک دوره آرامش‌لرزه‌ای است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که متغیرهای فرکتالی به خوشه‌بندی زمانی در زمان و مکان حساس هستند. در نتیجه تغییر در متغیرهای فرکتالی، پیش‌نشانگری برای زمین‌لرزه بلده- کجور است، که به‌وسیله فعالیت لرزه‌خیزی و آرامش لرزه‌ای مشخص می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of Precursory Property of Fractal Dimensions before the Baladeh-Kojour Earthquake, Central Alborz

نویسندگان [English]

  • M.S Mirabedini 1
  • M Agh-Atabai 2
1 M. Sc. Student, Department of Geology, Faculty of Sciences, Golestan University, Golestan, Iran
2 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Sciences, Golestan University, Golestan, Iran
چکیده [English]

In this research, to investigate seismic pattern and precursory properties of fractal dimensions, spatial distribution and temporal variations of correlation dimensions of epicentral, De, and temporal distribution of earthquakes, Dt, before the Baladeh-Kojour earthquake have been studied. The May 28th, 2004, Baladeh-Kojour earthquake with Mb= 6.2 (ISC), which is one of the largest earthquake in the vicinity of Tehran, was occurred in the northern part of the Alborz mountain ranges. The spatial distribution maps show decreasing in De and Dt in the eastern part of the epicenter, which is observed at 2002 in the temporal variation plots. With respect to space-time plot, it seems that this decreasing caused by the earthquake clusters that were occurred between 2002 -2003. Investigation of seismic pattern based on spatial and temporal variations of fractal dimensions and space-time plot of earthquakes demonstrate doughnut pattern (some earthquake clusters and a lot of small events) and seismic quiescence before the main shock. The results indicate that fractal dimensions are sensitive to clustering in space and time. So, the spatial and temporal variations of these parameters can be used as a precursory phenomenon, which is caused by seismic activation and quiescence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fractal dimension
  • Doughnut pattern
  • Precursory
  • Seismicity pattern
  • Baladeh-Kojour earthquake