سنگ‌نگاری و ژئوشیمی عناصر اصلی نهشته‌های آواری الیگوسن پهنه بینالود، واقع در شمال نیشابور: تعیین سنگ منشأ، جایگاه زمین‌ساختی و شرایط هوازدگی دیرینه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

5 کارشناسی ارشد، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی شمال خاور، مشهد، ایران

چکیده

برای تعیین سنگ منشأ، جایگاه زمین‌ساختی، شرایط هوازدگی گذشته و نامگذاری نهشته‌های الیگوسن پهنه بینالود، مطالعات سنگ‌نگاری روی ماسه‌سنگ‌های 2 برش باغشن‌گچ و دامنجان در شمال نیشابور انجام شد، 14 نمونه ماسه‌سنگی و 6 نمونه شیلی از هر دو برش، از نظر عناصر اصلی تجزیه شده است. تجزیه داده‌های ژئوشیمیایی و مطالعات سنگ‌نگاری، نشان‌دهنده ترکیب لیت‌آرنایت تا لیتیک‌آرکوز برای این ماسه‌سنگ‌ها و موقعیت زمین‌ساختی حاشیه فعال قاره‌ای برای برش دامنجان و جزایر کمانی قاره‌ای برای برش باغشن‌گچ به همراه سنگ منشأ فلسیک تا حدواسط برای این نهشته‌ها است. بررسی شرایط هوازدگی با استفاده از عناصر اصلی نشان‌دهنده، وجود شرایط هوازدگی ضعیف در هر 2 برش در زمان تشکیل است با این تفاوت که در برش دامنجان شرایط هوازدگی نسبت به برش باغشن‌گچ شدیدتر بوده است، همچنین تعیین شرایط آب‌و‌هوایی با استفاده از عناصر اصلی و مطالعات سنگ‌نگاری نشان‌دهنده شرایط آب‌و‌هوای نیمه مرطوب تا نیمه‌خشک برای این نهشته‌ها در زمان تشکیل است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petrography and Geochemistry of Major Elements of Oligocene Terrigenous Deposits in Binalood Zone, North Neyshabour: Parent Rocks, Tectonic Setting and Paleoweathering Condition

نویسندگان [English]

  • D Dehnavi 1
  • S.R Moussavi-Harami 2
  • M.H Mahmudy Gharaie 3
  • F Ghaemi 4
  • F Ghaemi 5
1 M.Sc., Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
4 Associate Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
5 M.Sc., Geological Survey of Iran North- East Territory, Mashhad, Iran
چکیده [English]

For understanding parent rocks, tectonics setting, paleoweathering condition and classification of Binalood’s Oligocene deposits, the petrography analysis was done, on samples from Damanjan and Baghshan-Gach sections, north of Neyshabour. 14 sandstones and 6 shale samples from both sections were analyzed for major elements. Petrographic studies and geochemical data show that these sandstones are Litharenite to lithic arkose and have been deposited in tectonics setting including active continental margin for Damanjan section and continental island arc for Baghshan-Gach section with felsic to intermediate source. Based on elemental analysis, paleoweathering condition was relatively weak at the time of deposition in both sections; however, paleoweathering was stronger in Damanjan than Baghshan –Ghch sections. Also, using petrographic and elemental data, it can be concluded that the paleoclimate was semi-humid to semi-arid at the time of deposition.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Oligocene
  • Weathering
  • Litharenite
  • Arkos
  • Felsic