نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‎شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

2 استاد، گروه علوم زمین، دانشکده علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‎شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

چکیده

سازند سنگانه یکی از واحدهای سنگی کرتاسه پیشین در حوضه رسوبی کپه­داغ است که در برش دهانه­غلامان در شمال شهرستان بجنورد با ستبرای 900 متر به‎طور همشیب روی سازند سرچشمه و زیر سازند آیتامیر قرار گرفته است. سنگ‌شناسی سازند نیز در برش یاد شده بیشتر شامل مارن، شیل و سنگ­آهک است. بر پایه مطالعات پالینولوژیکی صورت گرفته، در پایان 21 جنس و 31 گونه از داینوفلاژله‌های متعلق به آپتین پسین و آلبین شناسایی شد که سازند سنگانه را در این برش به زون Odontochitina operculata وابسته می­سازند. همچنین با مطالعه و شمارش عناصر پالینولوژیکی مختلف در مجموع دو پالینوفاسیس (II و IV) تشخیص داده شد. پالینوفاسیسII  که بخش قابل توجهی از نمونه­های سازند را دربرمی­­­گیرد؛ بیانگر حوضه­ای حاشیه­ای باشرایط احیایی تا نیمه­احیایی است و پالینوفاسیس IVنیز نمایانگر محیط دریایی باز و کم‌ژرفاست. 

کلیدواژه‌ها

آقانباتی، ع.، 1383- زمین‎شناسی ایران، انتشارات زمین‎شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، 586 ص.

افشارحرب، ع.، 1373- زمین‌شناسی ایران، زمین‎شناسی کپه داغ، انتشارات زمین‎شناسی کشور، تهران، شماره 11، 276 ص.

ترجانی صالحانی، م.، 1393- پالینواستراتیگرافی، پالینوفاسیس و پالئواکولوژی سازند سنگانه در چاه توس1، کپه­داغ، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده زمین‎شناسی.

خسروی، ر.، 1386- پالینواستراتیگرافی سازند سنگانه در برش قلعه­نو، شرق کپه­داغ، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده زمین­شناسی.

علامه، م.، آریانی، ع.، وزیری، م. و مرادیان، ف.، 1387- بررسی تغییرات نسبی اکسیژن و نرخ رسوبگذاری سازند سنگانه براساس مطالعات پالینولوژیکی، چهارمین همایش زمین‎شناسی و محیط زیست، اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر.

مؤسسه گیتا­شناسی، 1395- اطلس راههای ایران، انتشارات گیتا­شناسی، واحد پژوهش، 311 ص.

 

References

Bombardier, L. and Gorin, G. E., 2000- Stratigraphical and lateral distribution of sedimentary organic matter in Upper Jurrasic carbonate of Southeast France, Sedimentary Geology, Vol. 132, pp. 177-203.

Combaz, A., 1964- Les palynofacies̀. Revue de Micropaleòntologie, Vol.7, pp. 205-218.

Costa, L. I. and Davey, R. J., 1999- Dinoflagellates cysts from the cretaceous System, In: Powell, A.J. (Ed.), A Stratigraphic Index of Dinoflagellate Cysts. British Micropaleontological Society Publication Series/Kluwer Academic Publishers, pp. 99-154.

Del Papa, C., Garcia, V. and Quattrocchio, M., 2002- Sedimentary facies and palynofacies assemblages in an Eocene perennial lake, Lumbrera formation, Northwest Argentina. Journal of South American Earth Sciences, Vol. 15, pp. 553-569.

Demaison, G. J. and Moore, G. T., 1980- Anoxic environments and oil source bed genesis. The ASPG Bulletin. Vol. 64 (8), pp. 1179-1209.

Ercegova, M. and Kostic, A., 2006- Organic facies and palynofacies: Nomenculture, classification and applicability for petroleum source rock, International Journal of Coal Geolgy, Vol. 68, pp. 70-78.

Eshet, Y. and Hoek, R., 1996- Palynological processing of organic – rich rocks, or how many time have you called a palynoferous. Sampler barren? Review of Palaeobotany and Palynology, Vol. 94, pp. 101-109.

Haq, B. U., Hardenbol, J. and Vail, P. R., 1987- Chronology of fluctuating sea levels since the Triassic. Science, Vol. 235, pp.1156-1167.

Harding, I. C., 1990a- A dinocyst calibration of the European Boreal Barremian; Palaeontographica Abteilung B, Vol. 218, pp.1-76, Plate 1-31.

Harding, I. C., 1990b- A brackish-water peridinincan dinoflagellate from the Early Cretaceous; pp. 18-35, Plate 1-3.

Helby, R. and McMinn, A., 1992- A Preliminary report of Early Cretaceous Dinocyst Floras from site 765, Argo Abyssal Plain, Northwest Australia. Proceedings of the Ocean Drilling Program, Scientific Results, Vol. 123.

Helby, R., 1987- Muderongia and related dinoflagellates of the latest Jurassic to Early Cretaceous of Australia. In: Jell, P.A. (Ed.), Studies in Australian Mesozoic Palynology. Memoirs of the Association of Australian Palaeontologists, Vol. 4, pp. 297-336.

Helby, R., Morgan, R. and Partridge, A. D., 2004- Updated Jurassic and Early Cretaceous dinocyst zonation NWS Australia. Geoscience Australia Publication.

Immel, H., Seyed-Emami, K. and Afshar-Harb, H., 1997- Kreide Ammoniten aus dem iranischen teil des Koppeh-Dagh (NE Iran). Zitteliana, Vol. 21, pp.159-190.

Morgan, R., 1980- Palynostratigraphy of the Australian Early and Middle Cretaceous. Memoirs of the Geological Survey of N.W.S. Palaeontolgy, Vol. 18, pp. 1-153.

Oboh-Ikuenobe, F. E. and de Villiers, S. E., 2003- Dispersed organic matter in samples from the western continental shelf of Southern Africa: palynofacies assemblages and depositional environments of Late Cretaceous and younger sediments. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, Vol. 201, pp. 67-88.

Ooisting A. M., Leereveld H., Dickens G. R. and Henderson, R. A., Brinkhuis, H., 2006- Correlation of Barremian-Aptian (Mid-Cretaceous) dinoflagellates cyst assemblages between the Tethyan and Austral realms. Cretaceous Research, Vol.27, pp. 792-813.

Raisossadat, S. N., 2004- The ammonite family Deshayesitidae in the Kopet Dagh Basin, NE Iran. Cretaceous Resaerch, Vol. 25, pp. 115-136.

Stover, L. E., Brinkhuis, H., Damassa, S. P., de Verteuil, L., Helby, R., Monteil, E., Partridge, A. D., Powell, A. J., Riding, I. B., Smelror, M. and Williams, G. L., 1996- Mesozoic-Tertiary Dinoflagellates, Acritarchs and Prasinophytes. American Association of stratigraphic Palynologists Foundation, Vol 2, pp. 641-750.

Traverse, A., 2007- Paleopalynoloy. Second Edition. Springer. 813 pp.

Tyson, R. V., 1989- Late Jurassic palynofacies trend, Piper and Kimmerdgian clay Formations, UK onshore and Northern sea, in Batten D. J. and Keen, M. C., (eds), Northwest European Micropaleontology and Palynology, pp. 135-172.

Tyson, R. V., 1993- Palynofacies analysis. Applied Micropaleontology, pp. 153-191

Tyson, R. V., 1995- Sedimentary organic matter, organic facies and palynofacies. Chapman and Hal, London, 616 p.

Waveren, I. and Visscher, H., 1994- Analysis of the composition and selective preservation of organic matter in surfical deep-sea sediment from a high-productivity area (Bandasa, Indonesia). Palaeogeography, Palaeoclimatology, palaeoecology, Vol. 112, pp. 85-111.

Zonneveld, K., Versteegh, G. and Larnge, G., 1997- Preservation of organic walled dinoflagellate cysts in different oxygen regims: A 1000 year natural experiment. Marine Micropaleontology, Vol. 29, pp. 393-405.