ارزیابی دلایل افزایش شوری آب‏های زیرزمینی ژرفی در معدن سنگ آهن گل‏گهر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناسی ارشد، شرکت مهندسین مشاور کوشا معدن، تهران، ایران

چکیده

یکی از عواملی که سبب کاهش کیفیت شیمیایی آب‎های زیرزمینی برای استفاده در صنایع می‎شود؛ افزایش حضور یون‌های مزاحم است. این یون‎ها می‌توانند در روند فرآوری مواد معدنی تأثیر بگذارند و با ایجاد رسوب یا خورندگی در مسیر انتقال آب سبب کاهش بازدهی تولید شوند. در معدن سنگ‌آهن گل‎گهر میزان شوری آب زیرزمینی در طی سال‎های گذشته افزایش قابل توجهی یافته است. از آنجا که آب شور معدن در کارخانه تغلیظ برای تولید پالپ به کار می‎رود؛ کیفیت آب شور استحصالی از معدن مورد توجه است. در این پژوهش تأثیر عوامل مختلف افزایش شوری از جمله، کیفیت آب‎های زیرزمینی ورودی و آب‎های سطحی نفوذی، وضعیت سنگ‎شناختی منطقه، تأثیر افزایش ژرفای معدنکاری، ستبرای اشباع آب زیرزمینی، تغییرات شیب هیدرولیکی، وضعیت چرخه هیدرولیکی منطقه، بیلان، ویژگی‎های ایزوتوپی آب‎ها و تبخیر، بر کیفیت آب زیرزمینی بررسی و عوامل مؤثر در ایجاد شوری تعیین شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating the causes of increased salinity of deep groundwater in Gol Gohar iron ore mine

نویسنده [English]

  • M. Siavash haghighi
M. Sc. Kusha Madan Consulting Eng., Tehran, Iran
چکیده [English]

One of the factors reducing the chemical quality of groundwater used in the industry is a gradual increase of ions concentration. These ions can affect the mineral processing and reduce mining efficiency by corrosion or sedimentation in the path of water circulation. In Gol Gohar Iron ore mine, the rate of salinity in groundwater has increased significantly in recent years. Because brine groundwater in the mine is used to produce pulp in concentrators, its quality has been a matter of concern. In this study, different factors affecting the groundwater quality and causing salinity increase are studied. These factors include  quality of groundwater inflow, surface water infiltration, lithology of the region, depth of mining, saturated thickness of the aquifer, changes of hydraulic gradient, ground water circulation path, water budget, isotopic properties of water and  groundwater evaporation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gole Gohar mine
  • Chemical Quality
  • Groundwater
  • Salinity increase
  • Hydrochemical cycle
جهانشاهی، ر.، 1395- مدلسازی آلودگی آب‎های زیرزمینی در محدوده مطالعات آبشناسی فعلی و سد رسوبگیر در دست احداث با استفاده از نرم افزار FEFLOW. دانشگاه سیستان و بلوچستان، 118ص.
رادفر، ش.، 1373- گزارش مطالعات فاز 1 طرح زهکشی معدن، شرکت معدنی و صنعتی گل‎گهر، 130 ص.
زارع، م.، 1394- گزارش زمین‎شناسی، هیدروژئولوژی، بیلان، مدل ریاضی و ارائه راهکارهای مدیریتی محدوده معدن شماره 1 گل‎گهر سیرجان جهت پایین انداختن سطح آب زیرزمینی، دانشگاه شیراز، 307 ص.
زارعی، م.، 1393- تأثیر گسل‎های اطراف معدن گل گهر در انتقال آب کفه خیرآباد به معدن شماره 1، پژوهشکده آهن و فولاد، 178ص.
سیاووش حقیقی، م.، 1385- به‎کارگیری هیدروشیمی نمونه‌های آب زیرزمینی در تعیین مناطق دارای بار آبی مزاحم، مجموعه مقالات دهمین همایش انجمن زمین‌شناسی ایران.
سیاووش حقیقی، م.، 1392- ارزیابی ضرائب هیدرودینامیکی معدن سنگ آهن گل‎گهر با استفاده از روش نیومن، فصنامه پژوهشگر، پژوهشکده سنگ آهن و فولاد، ص. 41 تا 46.
کوشا معدن، 1386- گزارش نهایی فاز 1 مطالعات هیدروژئولوژی و مدل آب زیرزمینی معدن گل گهر، 119ص.
مدیریت انرژی گل‎گهر، 1394- گزارش ادامه مطالعات آب‌شناسی و وضعیت آب‎های زیرزمینی منطقه گل‌گهر در سال آبی 94-1393 در سه حوضه چاه دراز، قطاربنه و خیرآباد.
مهندسین مشاور کوشامعدن، 1386- گزارش نهایی هیدروژئوشیمی، 145ص.
مهندسین مشاور کوشامعدن، 1394- گزارش‎های زهکشی ماهانه معدن.

 



References
Alley, W. M. (Ed)., 1993- Regional ground-water quality. John Wiley and Sons.
Binnie, S. A. and Partners, 1976- Gol-e-Gohar mine water supply, Report on phase 2 water supply investigations
Custodio, E., 1987- Hydrochemistry and tracers, in Custodio, E., Ground-Water problems in castal areas: Studies and reports in hydrology. No. 45, UNESCO, p. 213-269.
Jahanshahi, R., 2013-Environmental effects of Gole-gohar iron ore mine on groundwater of area. PH.D  Thesis.
Martos, F. S., Bosach, A. P., Sanchez, L. M., Izquierdo, A. V., 2001- Identification of the origin of salinization in groundwater using minor ions Lower Andarax, Southeast Spain, The Science of the total Environment 297 2002.4358
Mazor, E., 2004- Chemical and isotopic groundwater hydrology, third edition, CRC press, 352p
Merkel, B. and Planer-Friedrich, B., 2002- Groundwater geochemistry. Springer, 200p.
Richter, B. C. and Kreitler, C. W., 1993- Geochemical Techniques for Identifying Source of Ground-Water Salinization, C. K. Smokey., bearing on the water crisis in the country. Journal of  Hydrology. No 156: p389-430.
Sahraei-Parizi, H. and Samani, N., 2012- Geochemical evolution and quality assessment of water resources in the Sarcheshmeh copper mine area (Iran) using multivariate statistical techniques, Environ Earth Sci. DOI 10.1007/s12665-012-2005-4.
Sahraei-Parizi, H. and Samani, N., 2014- Environmental isotope investigation of groundwater in the Sarcheshmeh copper mine area, Iran, Mine Water Environ, 33:97–109, DOI 10.1007/s10230-014-0277-5.
Thangarajan, M., 2006- Groundwater, resource evaluation, Augmentation, Contamination, Restoration, Modeling and management. Capital publishing company, New Delhi, Kolkata, Bangalore.
Todd, D. K. and Mays, L. W., 2005- Groundwater hydrology edition. Wiley, New Jersey.