توسعه ساختارهای کششی در یک رژیم ترافشارشی و ارتباط آنها با تشکیل کانسارهای نوع رگه ای و مس پورفیری در شمال خاور شهربابک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 گروه معدن، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران.

چکیده

کانسارهای رگه­‌ای گرمابیو مس پورفیری گسترش چشمگیری در واحدهای آتشفشانی ائوسن منطقه‌‌شهر بابک دارند. در اینمقاله، الگوهای ساختاری، ارتباط میان این  عناصر با جایگیری دایک­ها و تشکیل کانسارهای رگه­ای گرمابی و مس پورفیری در این منطقه مطالعه شده است. بررسی تصاویر ماهواره­ای و مشاهدات صحرایی، سه روند گسلی WNW-ESE، N-S و NE-SW  چیره را در منطقه مشخص می‌سازد. گسل‌هایبا روند  WNW-ESEو N-S، با سازوکار عادی و گسل‌های با روندNE-SW ، با سازوکار راستالغز چپ‌گرد با مؤلفه‌ی عادی در منطقه، فراوانی قابل توجهی دارند. دو روند WNW-ESE (T2) و N-S (T1) برای دایک‌ها قابل تشخیص است که از روند شکستگی‌های ناحیه‌ای در منطقه پیــروی می‌کند.الگوی رگه‌های کششی و رگه‌های پرچم سه‏گوش که ارتباط مستقیم با تنشناحیه‌ای دارند، سامانه درزه‌های کششی، دایک‌ها و گسل‌های عادی، حضوریک سامانه کششی چیره را در منطقه نشان می­دهد.  از سوی دیگر تغییر روند تنش اصلی (1σ) از NE-SW  بهN-S ،وجود چرخش را اثبات می‌کند. چرخش در یک سامانه ترافشاری باعث ایجاد ساختارهای کششی شده است و ساختارهای کششی فضای مناسب را برای حرکت سیال­های کانه­دار و جایگیری کانسارهای رگه­ای چندفلزی و مس پورفیری در شمال­‌خاور شهر بابک فراهم کرده‏اند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Extensional Structures in a Transpressional Tectonic Regime: the Relationship with Hydrothermal Vein Deposits and Porphyry Copper Deposits in NE Shahr-e-Babak

نویسندگان [English]

  • L. Ebadi 1
  • S.A. Alavi 1
  • Sh. Shafiei 2
1 Department of Geology, Faculty of Earth Sciences, University of Shahid Beheshti, Tehran, Iran
2 Department of Minning, Facult of Engineeting, University of Shahid Bahonar, kerman, Iran.
چکیده [English]

Hydrothermal vein and porphyry copper deposits are notable within Eocene volcanic rocks of Shahr-e-Babak area. In this paper, the structural patterns within Shahr-e-Babak area as well as the relationship between structural elements and the emplacement of dikes and hydrothermal vein and porphyry copper deposits have been discussed. Three fault trends of WNW-ESE and N-S are recognized in northeastern Shahr-e-Babak according to satellite images and field observations. The WNW-ESE and N-S trending faults are normal faults, while the NE-SW trending faults are sinistral faults with normal component. Two trends are recognized for the dikes in Shahr-e-Babak area namely, WNW-ESE(T2) and N-S (T1) following the trends of preexisting fractures in the area. The existence of an extensional system is recognized by the pattern of tension gashes and Pennant and the presence of extensional joints in the area. The shift in s1 direction from NE-SW to N-S, confirm the presence of some rotation in the area. The rotation in a transpressional regime caused the development of extensional structures in the Shahr-e-Babak area; the extensional structures provided the space for the passage of ore fluids and the emplacement of polymetallic vein and porphyry copper deposits in northeastern Shahr-e-Babak

کلیدواژه‌ها [English]

  • Extension
  • Mineralization
  • Porphyry
  • Structures
  • Transpression
  • Shahr-e-Babak
حسینخانی، الف.، 1388- زمین­شناسی، جایگاه تکتونوماگمایی و ارزیابی پتانسیل کانی­سازی مس-طلا در کانسار چاه­مسی (شمال شهر بابک)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، 130صفحه.
عبادی، ل.، 1388- تحلیل ساختاری معدن میدوک (لاچا) و نواحی پیرامون آن شمال‌شرق شهر بابک، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی،111 صفحه.
مدرک، ﻫ.، 1388- ویژگی‌های کانی‌سازی، دگرسانی و ماهیت سیال‌های کانه‌ساز در ذخیره چند فلزی چاه‌مسی و ارتباط آن با کانسار مس پورفیری میدوک، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، 161 صفحه.
محمدزاده، ز.، 1387- زمین‌شناسی- دگرسانی و کانی‌سازی مس در منطقه‌ی چاه‌فیروزه، شهربابک، استان کرمان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهیدبهشتی،188 صفحه.
 
 
References
Atkinson, B. k., 1987-Introduction to fracture mechanics and its geophysical applications, in Atkinson, B.K. (ed.), Fracture Mechanics of Rock: Academic Press, London, 1-26.
Berberian, M., 1976-Generalized fault map of Iran1/5000000, Geol. Survey Iran.
Blundell. D. J., 2002- The timing and location of major ore deposits in an evolving orogen: the geodynamic context.Geological Society, London, Special Publication, 204: 1-12.
Boomeri, M., Nakashima, K. & Lentz, D. R., 2009- The Miduk porphyry Cu deposit, Kerman. Iran: A geochemical analysis of the potassic zone including halogen element systematic related to Cu mineralization processes.  Journal of Geochemical Exploration, in press.
Borcos, M., Vlad, S., Udubasa, G. & Gabudeanu, B., 1998- Qualitative and quantitative metallogenetic analysis of the ore genetic units in Romanian. Romanian Journal of Mineral Deposits 78:1-160.
Coelho, S., Passchier, C. & Marques, F., 2006- Riedel- shear control on the development of pennant veins: Field example and analogue modeling. Journal of Structural Geology, 28: 1658-1669.
Dimitrijevic, M. D. 1973- Geology of Kerman region. Geol. Survey. Iran.Yu/52, 334
Dimitrijevic, M. D., Dimitrijevic, M. N. & Diordjevic, M., 1971- Geological map of shahr-e-Babak (30’ sheet no. 7050, scale: 1/100,000) Geol, Survey. Iran.
Drew, L. J., 2003- Model of the copper and polymetallic vein family of deposits- applications in Slovakia, Hungary, and Romania. International Geology Review 45.
Forster, H., 1978- "Mesozoic – cenozonic metallogensis in Iran" – geological  society- London, 135, 443-445.
Hassanzadeh, J., 1993- Metallogenic and tectonomagmatic events in the SE sector of the Cenozoic active continental margin of Iran (Shahr- e- Babak area, KermanProvince). Unpublished PhD thesis, University of   California, Los Angelis, 204 pp.
Ghasemi, A. & Talbot, C. J., 2006- a new tectonic scenario for the Sannadaj-Sirjan zone (Iran), Journal of Asian Earth Sciences, and 26: 683-693.
Lips, A. L. W., 2002- Correlating magma tic-hydrothermal ore deposit formation over time with geodynamic processed in Southeast Europe., Geological Society, London, and Special Publications 204: 69-79.
Mahlburg-Kay, S. & Mpodozis, C., 2001- Central Andean ore deposits linked to evolving shallow subduction systems and thickening crust. GSA Today 11/3, 4-9.
McQuarri, N., Stock, J. M. M, Verdel, C. & Wernicke, B. P., 2003- Cenozoic evolution of Neotethys and implications for the causes of plate motions. Geophysics Research Lettvani. 30.20
Neubauer, F., 2002- Contrasting late Cretaceous to Neogene ore provinces in the Alpine- Balkan- Carpathian- Dinaride collision belt, Geological Society, London, Special Publications, :204, 81-102.
Neubauer, F., Lips, A., Kouzmanov, A., Lexa, J. & Ivascanu, P., 2005- Subduction, slab detachment and mineralization: The Neogene in the ApuseniMountains and Carpathians. Ore Geology Reviews, 27:13-44
Olson, J. E. & Pollard, D.D., 1991- The initiation and growth of en echelon veins. Journal of Structural Geology, 10: 445-452.
Ramsay, J. G. & Huber, M. I., 1987- The Techniques of Modern structural Geology, Fold and fractures, Academic press, Londan, 2: 700p.
Richards, J. P., 2003- Tectono-magmatic precursors for porphyry Cu-(Mo-Au) deposit formation. Economic Geology, 98:1515-1533.
Sillitoe, R. H., 1997- Chracteristics and controls of the largest porphyry copper-gold and epithermal gold deposits in the circum- pacific region. Australian Journal of Earth Sciences; 44: 373-388.
Shahabpour, J., 2005- Tectonic evolution of the orognic belt in the region located between Kerman and Neyriz. Journal of Asian Earth sciences, 24: 405-417.
Shahabpour, J., 2007- Island-arc affinity of the Central Iranian Volcanic Belt, Journal of Asian Earth science, 30: 652-665.
Storti, F., Rossetti, F., Laufer, A. L. & Salvinv, F., 2006- Consistent kinematics architecture in the damage zones of intraplate strike- slip fault systems in North Victoria Land, Antarctica and implicatins for fault zone evolution. Journal of Structural Geology, 27: 1-14.
Taghipour, N., Aftabi, A. m & Mathur, R., 2008- Geology and Re-Os geochronology of mineralization of the Miduk porphyry Copper deposit, Iran. Research Geology, 58: 143-160.
Tibaldi, A., Vezodi, L., Pasqare, F. A. & Rust, D., 2008-  Strike- slip fault Tectonics and the emplacement of sheet- laccoliths systems: The Thverfullcase study (SW Island), Journal of structural geology, 30,274-290.
Zarasvandi, A., A., Liaghat, S. & Zentili, M., 2005- Geology of the Darreh-Zerre Shk and AliAbad porphyry Copper deposits, Central Iran. Inlet Geology Review, 47:620-646.