بررسی پایانه باختری سامانه گسل درونه در ناحیه جندق- طالمسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران. سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران.

2 دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران.

3 سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران.

4 دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی کرمان، کرمان، ایران.

چکیده

سامانه گسل درونه، باسازوکار راستالغز چپ‌بر، در شمال خرد صفحه ایران مرکزی، نقش مهمی در شکل‌گیری ریختار کنونی فلات ایران داشته است. این گسل،  از خاور رودخانه هیرمند در خاک افغانستان با هندسه‌ای خمیده تا منطقه انارک در ایران مرکزی و با طول کل 900 کیلومتر امتداد دارد. شروع شاخه‌شدگی پایانه باختری گسل درونه در ناحیه جندق است که به صورت چند شاخه گسل موازی هم است. امتداد این سامانه به سمت باختر در شمال معدن طالمسی ازحالت شمال خاور- جنوب باختر به وضعیت شمالی-  جنوبی تغییر می‌یابد. این افشانه‌های گسلی در مناطق جندق و طالمسی به صورت مجموعه‌ای از گسل‌های راستالغز چپ‌بر همراه با مؤلفه شیب‌لغز عادی هستند که می‌توان آنها را به عنوان یک پایانه بادزن پولکی کششی در نظر گرفت. در حالی که با توجه به وارونگی سوی لغزش بر روی گسل درونه، می‌توان سازوکار تشکیل این پایانه را در زمان پیش از تغییر سوی حرکت گسل درونه به صورت یک پایانه بادزن پولکی فشاری به شمار آورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Study of Dorouneh Fault System's West Termination in Jandaq-Talmessi Area

نویسندگان [English]

  • M. Esterabi - Ashtiani 1
  • A. Yassaqi 2
  • H. R. Javadi 3
  • M. Shahpasandzadeh 4
  • M. R. Ghassemi 3
1 Faculty of Basic Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. Geological Survey of Iran, Tehran, Iran.
2 Faculty of Basic Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
3 Geological Survey of Iran, Tehran, Iran.
4 International Center for Science and High Technology and Enviromental Sciences, Kerman, Iran.
چکیده [English]

Dorouneh Fault is located in the north of Central Iran Microplate with left-lateral strike-slip mechanism and plays an important role in the formation of Iran plateau's morphology. Dorouneh fault, with bend geometry and 900 km length, extends from HyrmandRiver in the Afghanistan border to Anarak area in the Central Iran. Dorouneh Fault terminates in the Jandaq area as sub-parallel branches. Towards west, general trend of Dorouneh Fault System changes from northeast-southwest to north-south in the north of Talmessi Mine. Fault branches are observed as left-lateral strike-slip faults with normal dip-slip component in the Jandaq-Talmessi area that is introduced as a trailing extensional imbricate fan. But, considering slip sense inversion along Dorouneh Fault, the main mechanism for formation of western termination before slip sense inversion is a trailing compressional imbricate fan.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Strike –Slip Fault Termination
  • Imbricate Fan
  • Dorouneh Fault System
  • Jandaq-Talmessi
استرابی‌آشتیانی. م.، 1385- بررسی ساختاری پایانه باختری گسله درونه (جندق- انارک)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت‌مدرس، 112 ص.

جوادی‌کاریزکی، ح. ر.، 1385- زمین‌ساخت جنبا، لرزه زمین‌ساخت و تحلیل ساختاری سامانه گسلی درونه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، 209 ص.

 

References

Allen, M. B., Blanc, E. J. P., Walker, R., Jackson, J., Talebian, M. & Ghassemi, M. R., 2006- Contrasting styles of convergence in the Arabia-Eurasia collision: Why escape tectonics does not occur in Iran, Geological Society of America Special Paper 409, p. 579–589.

Davoudzadeh, M., Seyed-Emami, k., Amidi, M., 1969- Preliminary note on a newly discovered Triassic section of Anarak (Central Iran), with some remarks on the age of the metamorphism in the anarak regions; GSI note No. 51.

Eftekharnejad, J., 1976- Geological quadrangle map, 1:250000 series, Kashmar sheet. No. J5

Fattahi, M., Walker, R. T., Khatib, M. M., Dolati, A. & Bahroudi, A., 2007- Slip-rate estimate and past earthquakes on theDoruneh fault, eastern Iran. Geophysics Journal International. 168,691–709.

Freund, R., 1974- Kinematics of transform and transcurrent faults, Tectonophysics 21, 93-134.

Keller, J. V. A., Hall, S. H., Dart, C. J., McClay, K. R., 1995- The geometry and evolution of a transpressional strike-slip system: the Carbonears fault, SE Spain, Journal of the Geological Society of London. 152, 339-351.

Jackson, J., McKenzie, D., 1984- Active tectonics of the Alpine-Himalayan Belt between western Turkey and Pakistan, Geophys. J. R. Astron. Soc., 77, 185 – 264.

Jackson, J., Haines,  J. & Holt, W., 1995- The accommodation of Arabia-Eurasia plate convergence in Iran. Journal of Geophysical Research, 100, 15,205-15,219.

Javadi, H. R., 2009- Iran Fault Map. Geological Survey of Iran. (in press)

Little, T. A. & Roberts, A. P., 1997- Distribution and mechanism of Neogene to present-day vertical axis rotations, Pacific-Australian plate boundry zone, South Island New Zeland. Journal of Geophysical Research 102, 20447-20468.

Sharkovski, M., Susov, M. & Krivyakin, B., 1984- Geology of the Anarak Area (Central Iran), Romanko E.: Moscow,V/O "Technoexport" for Geol. Surv. Iran, 5, 143 p.

Storti, F., Rossetti, F. & Salvini, F., 2001- Structural architecture and displacement accommodation mechanisms at the termination of the Priestley Fault, northern Victoria Land, Antarctica, Tectonophysics 341, 141-161.

Tchalenko, J. S., Berberian, M. & Behzadi, H., 1973- Geomorphic and seismic evidence for recent activity of the Dorouneh fault (Iran), Tectonophysics, 19, 333-341.

Umhoefer, P. J., 2000- Where are the missing faults in translated terranes. Tectonophysics 326, 23-35.

Walker, R. & Jackson, J., 2004- Active tectonics and late Cenozoic strain distribution in central and eastern Iran, Tectonics, 23, TC5010, doi:10.1029/2003TC001529.

Wellman, H. W., 1966- Active wrench faults of Iran, Afghanistan and Pakistan. Geologische Rundschau, 18,217-234.

Woodcock, N. H. & Fischer, M., 1986- Strike-slip duplexes, Journal of Structural Geology. vol. 8, p. 725-735.