رتبه بندی مواد معدنی کشور با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه صنایع و معادن ایران، تهران، ایران

2 دانشکده مهندسی معدن و ژئو فیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

ذخایر معدنی ایران، از بهترین برتری‌های بالقوه کشورمان برای رشد متوازن هستند که با سرمایه‌گذاری صحیح در بهره­برداری از این منابع با ارزش، امکان کسب ارزش افزوده مناسب در بخش­های مختلف اقتصادی کشور فراهم می­شود. بنابر­این یکی از ملزومات سیاست‌گذاری مؤثر در بخش معدن، شناسایی مواد معدنی اولویت­دار برای سرمایه‌گذاری­های آینده است. در این مقاله از روش تحلیل سلسله مراتبی که در آن یک مسئله تصمیم‌گیری به سطوح مختلف هدف، معیارها، زیرمعیارها و گزینه‌ها تقسیم می‌شود رتبه‌بندی جامع 33 ماده ‌معدنی و انتخاب گزینه‌های مناسب برای سرمایه­گذاری با در نظر گرفتن 6 معیار اصلی شامل معیارهای اقتصادی و بازار، سرمایه‌گذاری، اشتغال، استراتژیک، فنی، اجتماعی ‌و زیست‌محیطی و 29  زیرمعیار انجام گرفت. برای انجام رتبه­بندی، ابتدا با انجام مصاحبه‌های حضوری از صاحب­نظران بخش معدن کشور، میزان اهمیت هریک از معیارها و زیرمعیارهای یادشده بر مبنای تحلیل سلسله مراتبی تعیین و سپس امتیاز هر یک از مواد معدنی برآورد شد. نتایج، بیانگر آن است که مواد معدنی مس، آهن، فسفات، سرب‌ و روی، زغال و طلا دارای بالاترین اولویت برای سرمایه­گذاری هستند. همچنین بر اساس نظرسنجی انجام شده از صاحب­نظران حوزه­های مختلف فعال در بخش معدن، معیارهای اقتصادی از بالاترین میزان اهمیت و معیارهای اجتماعی و زیست محیطی از کمترین اهمیت برخوردار هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Ranking of Iran Minerals using Analytical Hierarchy Process

نویسندگان [English]

  • R. SH. Shahabi 1
  • R. Kakaie 2
  • M. H. Basiri 3
1 Iran University of Industries and Mines, Tehran, Iran
2 Faculty of Mining Engineering & Geophysics, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran
3 Faculty of Engineering, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Mineral Resources which can be regarded as a best potential opportunity to sustainable development of the country. Consequently appropriate investment in exploitation of these reserves can achieve high value added to the most industries. Therefore, it is necessary to recognize the priority of minerals for future investments. In this paper, the Analytical Hierarchy Process, in which a complex problem is modeled in a hierarchical structure showing the relationships of the goal, objectives (criteria) and alternatives, is used to recognize high priority 33 minerals for future investment with regards to the 6 criteria and 29 sub-criteria. For this purpose, on the bases of interview with mineral sector experts weights of criteria are calculated and then the piority of each mineral is determined for investments. The results show that copper, Iron, Phosphate, lead and zinc, coal, gold have high priority for future investments.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mineral ranking
  • Multiple Attribute Decision Making
  • Investment
  • Analytical Hierarchy Process
کتابنگاری
اصغرپور، م. ج.، 1387- تصمیم­گیری چند معیاره، انتشارات دانشگاه تهران، تهران
بصیری، م. ح.، 1383-گزارشات مطالعات تفضیلی 33 ماده معدنی ، طرح جامع معادن ایران، وزارت صنایع و معادن
دانشگاه صنایع و معادن ایران.، 1381- تعیین معیارهای مطلوبیت 9 ماده معدنی ، معاونت برنامه­ریزی توسعه و فناوری، وزارت صنایع و معادن
قدسی­پور، ح.، 1381- تحلیل سلسله مراتبی، انتشارات دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران
 
 
 
References
Bottero, M. & Peila, D., 2005- The use of the Analytic Hierarchy Process for the comparison between microtunnelling and trench excavation, Tunnelling and Underground Space Technology, 20(6): pp.501–513.
International Institute for Environment and Development and World Business Council for Sustainable Development, 2002- Breaking new ground: The Report of the Mining, Minerals and Sustainable Development (MMSD) Project, Chapter 8, Minerals and Economic Development, pp. 4-5.
Kablan, M. M., 2004- Decision support for energy conservation promotion: an analytic hierarchy process approach, Energy Policy, 32: pp.1151–1158.
Kamal, M. Al-Subhi & Al-Harbi, 2001- Application of the AHP in project management, International Journal of Project Management, 19: pp.19-27.
Kazakidis, V. N.,  Mayer, Z. & Scoble, M. J. , 2004- Decision making using the analytic hierarchy process in mining engineering, Transactions of the Institute of Mining and Metallurgy, 113: pp.A30-A42.
Samanta, B., Sarkar, B. & Murherjee, S. K., 2002- Selection of opencast mining equipment by a multi-criteria decision-making process, Transactions of the Institute of Mining and Metallurgy, 111: pp.A136-A142.
Saaty, T. L., 1980- The Analytic Hierarchy Process, New York: McGraw-Hill.
Saaty, T. L., 1990- Decision-making for Leaders, RWS Publication, USA, P 315.
Srdjevi, B., 2005- Combining different prioritization methods in the analytic hierarchy process synthesis, Computers & Operations Research, 32: pp.1897-1919.
Yurdakul, M., 2004- Selection of computer-integrated manufacturing technologies using a combined analytic hierarchy process and goal programming model, Robotics and Computer-Integrated Manufacturing, 20: pp.329–340.