ارزیابی پارامتر‌های مخزنی سازند بور‌گان در یکی از میدان‌های نفتی جنوب باختر ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی نفت، دانشکده زمین شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران.

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد.

3 شرکت ملی نفت ایران، شرکت نفت فلات قاره

چکیده

       بررسی و شناخت دقیق ویژگی‌های مخازن هیدروکربنی می‌تواند کمک بسیار زیادی در مدیریت بهره‌برداری از چاه‌های تولیدی و توسعه میدان‌ها داشته باشد. سازند بورگان یک سازند ماسه سنگی- شیلی است که در سامانه دلتایی برجای گذاشته شده و سن آن کرتاسه پیشین تا میانی  می‌باشد که به سه زون مخزنی A , B و   Cتقسیم شده است.
در این مطالعه ارزیابی پارامترهای مخزنی این افق‌ها شامل حجم شیل، تخلخل، تراوایی، اشباع شدگی، تعیین سطح تماس آب- نفت، نسبت ستبرای خالص به ناخالص و ستبرای ستون هیدروکربن با استفاده از داده‌های مختلف نگاره‌ها و مغزه‌های به‌دست آمده از 36 حلقه چاه توسط روش‌های قطعی و احتمالی محاسبه شده‌اند. تمامی محاسبات، تصحیحات و رسم نموداری نگارچاه‌ها (لاگ‌ها) در روش احتمالی توسط نرم افزار تخصصی ژئولاگ (Geolog) انجام گرفته است.
تعیین نوع کانی‌های رسی مخزن نشان‌دهنده وجود کانی‌های کائولینیت، کلریت و مونت موریلونیت در مخزن است. نتایج محاسبات انجام گرفته نشان‌دهنده این است که با وجود ستبرای کمتر زون B ، این زون دارای کیفیت مخزنی بسیار بالاتری نسبت به دو زون A وC می‌باشد که این کیفیت بالا ناشی از تمیز بودن و بالا بودن تخلخل (بین‌دانه‌ای) و تراوایی در این زون است. ستبرای افق‌های مخزنی از سمت خاور میدان به سمت باختر افزایش می‌یابد، بنابراین می‌توان نتیجه‌گیری کرد که منشأ رسوبات آواری در این سامانه دلتایی از سمت سپر عربستان به سمت ایران بوده است. این مسئله را مطالعات و بررسی‌های پتروفیزیکی انجام گرفته نیز تأیید می‌کند، به این صورت که نوار جنوبی  میدان (سپر عربستان) کیفیت مخزنی بالاتری نسبت به نوار شمالی (سپر ایران) دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Reservoir Parameters for Burgan Formation in One of the Iranian Southwest Oil Field

نویسندگان [English]

  • S. Nezamvafa 1
  • M. Rezaee 1
  • R. Moussavi-Harami 2
  • M. Bargrizan 3
  • A. Chehrazi 3
1 School of Geology, University College of Science, Tehran University
2 Department of Geology, Ferdowsi University of Mashhad.
3 Iranian National Oil Company,Falat Ghare Company.
چکیده [English]

      Investigation and detail recognition of hydrocarbon reservoirs can have a good help in management of production wells, and field development. Burgan formation is deltaic sandstone from lower-median Cretaceous that is divided into three zones, A, B, and C. This formation in its type section (Kuwait) makes the second biggest world reservoir, with up to 72 billion barrels   of in situ oil. In this study, evaluation of reservoir parameters has been made for this formation. Volume of shale, porosity, permeability, saturation, determination of oil water contact (OWC), net/gross and hydrocarbon column thickness, are the main reservoir parameters, that have been calculated with deterministic and problistic method using different logs and core data of 36 wells.
All of these parameters in problistic method have been calculated by professional petrophysic software, Geolog. Results of calculations show that despite of B zone lower thickness; this zone has a very high reservoir quality than the other two zones. This high quality arises from clean sand and high porosity (intergranualr) and permeability of this zone. Higher thickness of Burgan formation and its reservoir zones in the west of study field, and reservoir high quality in these horizons, show that the original source of clastic sediments is form the Arabian Shield toward Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Petrophysic
  • Burgan
  • Porosity and permeability
  • Log
  • Reservoir
  • Water saturation

کتابنگاری

افشار‌حرب، ع.، 1381- زمین‌شناسی نفت، انتشارات دانشگاه پیام نور، 178 صفحه

بازوند، پ.، 1384- بررسی کیفیت مخزنی سازند کنگان و ارتباط آن با محیط رسوبی در میدان پارس جنوبی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران،126 صفحه.

رضایی، م.ر.، 1381- زمین­شناسی نفت، انتشارات علوی، 472 صفحه.

رضایی، م.ر.، چهرازی، ع.، 1385- اصول برداشت و تفسیر نگارهای چاه‌پیمایی، انتشارات دانشگاه تهران، 700 صفحه.

کردی، م.، 1380- بررسی ویژگی‌های پتروفیزیکی و لیتوفاسیس زبانه‌های ماسه‌ای (بورگان) سازند کژدمی، در شمال غرب خلیج فارس از دیدگاه تجمع هیدرو‌کربور، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد واحد تهران شمال، 137 صفحه.

گزارش‌های داخلی و گزارش‌های تکمیلی چاه‌های میدان مورد مطالعه،1382- گزارش داخلی شرکت ملی نفت ایران.

مطیعی، ه.، 1374- زمین­شناسی ایران، زمین­شناسی نفت زاگرس1 و2، 1009 صفحه.

موسوی حرمی، ر.، 1377- رسوب شناسی، انتشارات آستان قدس رضوی، 474 صفحه

هنرمند، ج. و لطف پور، م.، 1381- بررسی محیط رسوبی و چینه شناسی توالی‌ها در  جنوب غرب ایران، مجموعه مقالات ششمین همایش انجمن زمین‌شناسی ایران، دانشگاه کرمان، صفحات 597 تا 601 .

References

 

Archie, G. E., 1942- The electrical resistivity log as an aid in determining some   reservoir characteristics, Transactions of AIME, v. 146, p. 54-62.

Clavoud, J-B. & Lavigne,J., 2003- Anisotropy of Resistivity in oil bearing thin – bedded formation, experiment and modeling, International symposium of the core analysts,pau France,21-24 Septemper,2003,p,127-132.

Evans,R., Mory A.J & Tait, A.M., 2006- an outcrop gamma ray study of the Tumblagooda sandstone, Western Australia, Journal of Petroleum Science and Engineering, 24–31.

Fe´lixa, Luis Carlos Molina, Belanche Mun.T, Lluı´s, A., 2004 - Representing a relation between porosity and permeability based on inductive rules, Journal of Petroleum Science and Engineering, 23–34.

Frost, E. & Fertl, W. H., 1981- Integrated core and log analysis concepts in shaly clastic reservoir, Journal of Petroleum Science and Engineering, 37–58.

Granier, B., 2004- a new approach in rock-typing, documented by a case study of layer-cake reservoirs in field "A", offshore Abu Dhabi (U.A.E.), Journal of Petroleum Science and Engineering, 201–208.

Guo,Boyun,Ghalambor,Ali Duan,Shengkai, 2004- Correlation between sandstone permeability and capillary pressure curves, Journal of Petroleum Science and Engineering, 239–246.

Hurst, A. & Nadeau, P. H., 1995- Clay microporosity in reservoir sanstone: An application of quantitative electron microscopy in petrophysical evaluation, journal of petroleum science and engineering, p. 37-48.

Kamel, M. & Mabrouk, W., 2003- Estimation of shale volume using a combination of the three porosity logs, journal of petroleum science and engineering, v. 40, p. 145-157.

Kamel, M. H., Mabrouk, W. M. I., Bayo, A., 2001- Porosity estimation using a combination of Wyllie-Clemenceau equations in clean sand formation from acoustic logs, Journal of Petroleum Science and Engineering, 241–251.

Kamel, M. H., Mohamed M. Mohamed, 2006- Effective porosity determination in clean/shaly formations from acoustic logs with applications, Journal of Petroleum Science and Engineering, 267–274.

Machhour, L., Prinet, C. & Mresah, M., 2003- Primary Facies and Diagenetic Controls on the Evolution of Petrophysical Attributes and Rock Type Distribution:Example of West Mabruk Oil Field (Libya),AAPG International Conference, Barcelona, Spain ,September 21-24, 2003.

Poupon, A. & Leveaux, J. A., 1971- evaluation of water saturations in shaly formations. Trans. SPWLA 12th Ann. Logging symp. O1-2 (Full text in shaly sand reprint volume, SPWLA, Houston, pp IV 81-95).

Rider, M. H., 1986- the geological interpretation of well logs, Hatsted press, A Division of john wiley and sons, Newyork, pp.175.

Schlumberger, 1989, Log interpretation principles / Application, Eighth printing Feb.   1999.

Serra, O. A., 1984- Fundamentals of well log interpretation: The Aquisition of logging data, Elsevier publications, 423 pp.

Tiab, D. & Donaldson, E. C., 1996- Petrophysics: Theory and practice of measurly reservoir rock and fluid transport properties, Gulf Publishing Company Houston Texas, pp.889.

Zhang Jian-hua, Jian Oyang, Qi Hu, Chun-zeng Lin, 1997- A method to evaluate reservoirs and estimate saturation by dynamic responses of dual-induction logging tools, Journal of Petroleum Science and Engineering, 233–240.