فعالیت ماگمایی بازی در حوضه کششی پشت کمانی ژوراسیک زیرین- میانی در لبه شمالی پهنه‎های ایران مرکزی- جنوب البرز خاوری، شاهرود- دامغان

قاسمی, حبیب ا..; رستمی حصوری, مجتبی; صادقیان, محمود

doi:10.22071/gsj.2018.63800

فعالیت ماگمایی بازی در حوضه کششی پشت کمانی ژوراسیک زیرین- میانی در لبه شمالی پهنه‎های ایران مرکزی- جنوب البرز خاوری، شاهرود- دامغان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حبیب ا.. قاسمی ¹

مجتبی رستمی حصوری ²

محمود صادقیان ³

¹ استاد، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

² دانشجوی دکترا، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

³ دانشیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

10.22071/gsj.2018.63800

چکیده

حوضه ژوراسیک لبه شمالی پهنه ساختاری ایران مرکزی و جنوب البرز خاوری در استان سمنان، دربردارنده سنگهای آذرین با ترکیب بازی متعلق به مراحل اولیه پیدایش و گسترش یک حوضه کششی پشت کمانی نابالغ در این زمان است. این سنگهای آذرین بازی، به هر دو شکل خروجی (بازالتی) و نفوذی (دایک، سیل و استوکهای کوچک میکروگابرویی) در توالی رسوبی بخش زیرین سازند شمشک و معادل آن در پهنه ساختاری ایران مرکزی رخنمون دارند. ماگماهای سازنده این سنگها دارای ماهیت کالک‎آلکالن هستند و از عناصر سنگ‌دوست بزرگ‌یون (LILE) و عناصر خاکی کمیاب سبک (LREE) غنیشدگی، و از عناصر خاکی کمیاب سنگین (HREE) تهیشدگی نشان میدهند. این ماگماها، از ذوب بخشی 5 تا 30 درصدی ستونهای گوشتهای اسپینل پریدوتیتی (در زیر ایران مرکزی) و گارنت لرزولیتی (در زیر البرز خاوری)، در یک جایگاه زمینساختی کششی پشتکمانی نابالغ، ناشی از فرورانش مایل سنگ‌کره اقیانوسی نوتتیس به زیر ایران مرکزی در تریاس بالایی- ژوراسیک میانی حاصل شده و از راه سامانههای شکستگی و گسلش، به ترازهای بالاتر پوسته قارهای رفته و به روشهای مختلف درون حوضههای رسوبی کمژرفای این پهنهها جایگزین شدهاند. این حوضه، در پشتکمان ماگمایی تریاس بالایی- ژوراسیک زیرین ایران مرکزی و در نتیجه بروز حرکات کششی در پوسته قارهای ایران مرکزی- البرز تشکیل شده است.

کلیدواژه‌ها

فعالیت ماگمایی

حوضه کششی

پشت کمان

ژوراسیک

ایران مرکزی

البرز خاوری

20.1001.1.10237429.1397.27.107.13.4

کتابنگاری

ابتهاج، م.، 1393- پترولوژی و ژئوشیمی دایک‏های دیابازی منطقه باختر بند هزارچاه، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود.

احمدی خلجی، ا.، طهماسبی، ز.، رحمانی، س. و بصیری، س.، 1394- ویژگیهای ژئوشیمیایی و زمینساختی سنگهای آتشفشانی خاور نهاوند( پهنه سنندج- سیرجان)، پترولوژی، سال ششم، شماره بیست و سوم، صص. 1 تا 26.

اصغرزاده، ز.، 1392- زمین‌شناسی، ژئوشیمی و پترولوژی دایکهای دیابازی منطقه دلبر، پایان‎نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علومزمین، دانشگاه صنعتی شاهرود.

بلاغی اینانلو، ز.، 1393- پترولوژی و ژئوشیمی مجموعه دگرگونی- آذرین دلبر، بیارجمند (جنوب خاور شاهرود)، رساله دکترا، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود.

بلاغی، ز.، صادقیان، م.، قاسمی، ح.، محجل، م. و جای، م.، 1393- کانیشناسی، زمین شیمی و سن پرتوسنجی دایکهای مافیک موجود در مجموعهی دگرگونی دلبر، بیارجمند (جنوب خاور شاهرود)، مجله بلورشناسی و کانیشناسی ایران، سال بیست و دوم، شماره سوم، صص. 471 تا 484.

بیاتی، م.، اسماعیلی، د.، فدوی، ف.، وصالی، ی. و مقدور مشهور، ر.، 1395- سنگ شناسی، زمین‎شیمی و خاستگاه ژئودینامیک توده گرانیتوییدی کلاه قاضی (جنوب باختری اصفهان)، پترولوژی، سال هفتم، شماره بیست و ششم، صص. 45 تا 64.

ترکیان، ا.، محبی، خ. و سپاهی، ع.، ۱۳۹۳ - پترولوژی نفوذیهای گابرو-دیوریتی در کوه پریشان، جنوب قروه استان کردستان)، پترولوژی، سال ششم، شماره بیست و سوم، صص. 27 تا 44.

جمشیدی، خ.، 1389- مطالعه ماگماتیسم مافیک قاعده سازند شمشک در زون البرز خاوری، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شاهرود.

حسینی، ب. و احمدی، ا.، 1395- ژئوشیمی و سن سنجی اورانیم- سرب سنگهای گرانیتوییدی شمال سامان، فصلنامه علومزمین، سال بیست و پنجم، شماره صدم، صص. 109 تا120.

حسینی، س. ح.، 1394- پترولوژی، ژئوشیمی و ژئوکرونولوژی توده گرانیتوییدی بندهزارچاه بیارجمند (جنوب خاور شاهرود)، رساله دکترای پترولوژی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود.

حسینی، س. ح.، قاسمی، ح. و صادقیان، م.، 1392- سنگشناسی، زمین‎شیمی و جایگاه چینه‎شناختی اجتماعات دایکی دیابازی قطع کننده توده گرانیتوییدی بند هزار چاه (جنوب خاور شاهرود) شاهدی بر ماگماتیسم سیمیرین میانی، مجله ژئوشیمی، سال اول، شماره چهارم، صص. 317 تا 309.

دادپور، م.، 1393- پترولوژی و ژئوشیمی سنگهای بازالتی موجود در قاعده توالی رسوبی ژوراسیک منطقه جمیل در خاور سهل (جنوب خاور شاهرود) و جایگاه ژئودینامیکی آنها، پایاننامه کارشناسی ارشد پترولوژی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود.

طهماسبی، ز.، خلیلی، م.، احمدی خلجی، ا. و مکی‏زاده، م. ع .، 1389- پتروژنز توده گرانیتوئیدی جنوب شازند (جنوب باختر اراک)، پترولوژی، سال اول، شماره اول، صص. 87 تا 102.

طهماسبی، ز.، میراسماعیلی، م.، احمدی خلجی، ا. و سپهوند، ف.، 1393- پترولوژی، ژئوشیمی و شیمی کانی سنگهای نیمه‎آتشفشانی و انکلاوها در شیرمزد تپه (جنوب باختر اراک)، پترولوژی، سال ششم، شماره بیست و دوم ، صص. 137 تا 156.

عزیزی، م.، 1391- پترولوژی و ژئوشیمی توده گرانیتوییدی سفید سنگ و سنگهای دگرگونی میزبان آن (جنوب بیارجمند)، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شاهرود.

قاسمی، ح. و جمشیدی، خ.، 1390- ژئوشیمی، سنگشناسی و الگوی تکتونوماگمایی پیشنهادی برای تشکیل سنگهای بازی قلیایی در قاعدهی سازند شمشک، زون البرز خاوری، مجله بلورشناسی و کانیشناسی ایران، سال نوزدهم، شماره چهارم، صص. 699 تا 714.

قاسمی، ح. و جمشیدی، خ.، 1392- بررسی خصوصیات ناحیه منشأ سنگهای آلکالن بازیک قاعده سازند شمشک در البرز خاوری، فصلنامه زمینشناسی ایران، سال هفتم، شماره بیست و هفتم، ص. 17 تا 29.

قاسمی، ح. و طاهری، ع.، 1383- شواهدی تازه از آغاز کافتزایی نئوتتیس در ایران، مجله علوم و فنون دانشگاه صنعتی شاهرود، شماره دوم، صص. 17 تا 26.

مقدسی، ص.، 1382- پترولوژی، پتروژنز و جایگاه چینهنگاری سنگهای آتشفشانی ژوراسیک در زون البرز خاوری، پایان‎نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود.

منصف، ا.، رهگشای، م. و وایت چرچ، ه.، ۱۳۸۹- تحولات پتروژنتیک در توالیهای ماگماتیکی ژوراسیک نواحی حسین آباد- حاجی آباد در کمربند سنندج- سیرجان (جنوب ایران)، پترولوژی، سال اول، شماره چهارم ، صص. 89 تا 112.

نعیم امامی، س. و خلیلی، م.، 1393- سن‌سنجی سنگ‎های آتشفشانی و نیمه عمیق شمال شهرکرد با روش ⁴⁰Ar/³⁹Ar رهیافتی نو پیرامون زمان وقوع و دوام پدیده آتشفشانی ژوراسیک در پهنه سنندج- سیرجان، پترولوژی، سال پنجم، شماره هجدهم، صص. 1 تا 14.

References

Agard, P., Omrani, J., Jolivet, L. and Mouthereau, F., 2005- Convergence history across Zagros (Iran): constraints from collisional and earlier deformation. International Journal of Earth Sciences (Geologische Rundschau) 94: 401–19.

Agard, P., Omrani, J., Jolivet, L., Whitechurch, H., Vrielynck, B., Spakman, W. Monié, P., Meyer, B. and Wortel, R., 2011- Zagros orogeny: a subduction-dominated process. Geological Magazine, 148(5-6): 692-725. ‏

Ahadnejad, V., Valizadeh, M. V., Deevsalar, R. and Rezaei-Kahkhaei, M., 2011- Age and geotectonic position of the Malayer granitoids: Implication for plutonism in the Sanandaj-Sirjan Zone, W Iran. Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie-Abhandlungen, 261(1): 61-75

Ahmadi Khalaji, A., Esmaeily, D., Valizadeh, M. V. and Rahimpour-Bonab, H., 2007- Petrology and geochemistry of the granitoid complex of Boroujerd, Sanandaj-Sirjan zone, western Iran. Journal of Asian Earth Science 29(5): 859-877.

Aldanmaz, E., Pearce, J. A., Thirlwall, M. F. and Mitchell, J. G., 2000- Petrogenetic evolution of late Cenozoic, post-collision volcanism in western Anatolia, Turkey. Journal of Volcanology Geothermal Research 102: 67-95.

Alici, P., Temel, A. and Gourgaud, A., 2002- Pb–Nd–Sr isotope and trace element geochemistry of Quaternary extension-related alkaline volcanism: a case study of Kula region (western Anatolia, Turkey). Journal of volcanology and geothermal research 115(3): 487-510.

Alric, G. and Virlogeux, D., 1977- Pétrographie et géochimie des roches métamorphiques et magmatiques de la région de Deh Bid-Bavanat, Chaîne de Sanandaj-Sirjan, Iran. Thèse 3éme cycle, université scientifique et médicale de Grenoble, France.

Arvin, M., Pan, Y., Dargahi, S., Malekizadeh, A. and Babaei, A., 2007- Petrochemistry of the Siah-Kuh granitoid stock southwest of Kerman, Iran: implications for initiation of Neotethys subduction. Journal of Asian Earth Sciences 30: 474-489.

Azizi, H., Asahara, Y., Mehrabi, B. and Chung, S. L., 2011- Geochronological and geochemical constraints on the petrogenesis of high-K granite from the Suffi Abad area, Sanandaj- Sirjan zone, NW Iran. Chemie der Erde 71: 363-376.

Bagas, L., Bierlein, F. P., English, L., Anderson, J. A., Maidment, D. and Huston, D. L., 2008- An example of a Palaeoproterozoic back-arc basin: Petrology and geochemistry of the ca. 1864 Ma Stubbins Formation as an aid towards an improved understanding of the Granites-Tanami rogen, Western Australia, Precambrian Research 166: 168-184.

Bagheri, S. and Stampfli, G. M., 2008- The Anarak, Jandaq and Posht-e-Badam metamorphic complexes in Central Iran: New geological data, relationships and tectonic implications. Tectonophysics 451: 123-155.

Berberian, M. and King, G. C. P., 1981- Toward a paleogeography and tectonic evaluation of Iran. Canadian journal of Earth Science 5: 101-117.

Berberian, M. and Nogol, M., 1974- Preliminary explanation text of the geology of Deh Sard and Khabr maps with some remarks on the metamorphic complexes and the tectonics of the area (two geological maps, 1/100000 from the Hajiabad quadrangle map). Geological Survey of Iran, internal report.

Chiu, H. Y., Chung, S. L., Zarrinkoub, M. H., Mohammadi, S. S., Khatib, M. M. and Iizuka, Y., 2013- Zircon U- Pb age constraints from Iran on the magmatic evolution related to Neotethyan subduction and Zagros orogeny. Lithos 162-163: 70-87.

Clague, D. A. and Frey, F. A., 1982- Petrology and trace element geochemistry of the Honolulu Volcanics, Oahu: Implications for the oceanic mantle below Hawaii, I. Journal of Petrology 23: 447-504.

Coban, H., 2007- Basalt magma genesis and fractionation in collision- and extensionrelated provinces: A comparison between eastern, central and western Anatolia. EarthScience Reviews 80: 219-238.

Dimitrijevic, M. D., 1973- Geology of Kerman. Geological Survey of Iran, No. 72.

Ellam, R. M., 1992- Lithosperic thickness as a control on basalt geochemistry. Geology 20:153- 156.

Emami, S. N. and Eliasi, Z., 2014- the study of parental rock of Jurassic dolerites of volcano-sedimentary belt in north of Sharekor. Petrology 5(19): 21-36.

Esna-Ashari, A., Hassanzadeh, J. and Valizadeh, M. V., 2011- Geochemistry of microgranular enclaves in Aligoodarz Jurassic arc pluton, western Iran: implications for enclave generation by rapid crystallization of cogenetic granitoid magma. Mineralogy and Petrology 101: 195-216.

Esna-Ashari, A., Tiepolo, M., Valizadeh, M., Hassanzadeh, J. and Sepahi, A., 2012- Geochemistry and zircon U-Pb geochronology of Aligoodarz granitoid complex, Sanandaj-Sirjan zone, Iran. Journal of Asian Earth Sciences 43(1): 11-22.

Fazlnia, A., Moradian, A., Rezaei, K., Moazzen, M. and Alipour, S., 2007- Synchronous activity of anorthositic and S-type granitic magmas in Chah-Dozdan Batholith, Neyriz, Iran: evidence of zircon SHRIMP and monazite CHIME dating. Journal of Sciences, Islamic Republic of Iran 18: 221-237.

Fazlnia, A., Schenk, V., Van der Straaten, F. and Mirmohammadi, M., 2009- Petrology, geochemistry, and geochronology of trondhjemites from the Qori Complex, Neyriz, Iran. Lithos 112(3): 413-433. ‏

Furman, T., 2007- Geochemistry of East African Rift basalts: An overview. Journal of African Earth Sciences 48: 147-160.

Fürsich, F. T., Wilmsen, M., Seyed-Emami, K. and Majidifard, M. R., 2009- The Mid-Cimmerian tectonic event (Bajocian) in the Alborz Mountains, northern Iran: evidence of the break-up unconformity of the South Caspian Basin. Geological Society, London, Special Publications 312 (1): 189-203.

Ghasemi, A. and Talbot, C. J., 2006- A new tectonic scenario for the Sanandaj–Sirjan Zone (Iran). Journal of Asian Earth Sciences 26(6): 683-693. ‏George, R. M. and Rogers, N. W., 2002- Plume dynamics beneath the African plate inferred from the geochemistry of the Tertiary basalts of southern Ethiopia. Contributions to Mineralogy and Petrology 144: 286–304.

‏George, R. M. and Rogers, N. W., 2002- Plume dynamics beneath the African plate inferred from the geochemistry of the Tertiary basalts of southern Ethiopia. Contributions to Mineralogy and Petrology 144: 286–304.

Glenn, A. G., 2004- The influence of melt structure on trace element partitioning near the peridotite solidus. Contributions to Mineralogy and Petrology 147: 511-527.

Haase, K. M., Goldschmidt, B. and Garbe– Schonb, G. D., 2004- Petrogenesis of tertiary continental interaplate lava from the Westerwald rigion, Germany, Journal of petrology 45:883-905.

Hart, W. K., Woldegabriel, G., Walter, R. C. and Mertzman, S. A., 1989- Basaltic volcanism in Ethiopia: constraints on continental rifting and mantle interactions. Journal of Geophysical Research: Solid Earth 94(B6): 7731-7748.

Hastie, A. R., Kerr, A. C., Pearce, J. A. and Mitchell, S., 2007- Classification of altered volcanic island arc rocks using immobile trace elements: development of the Th–Co discrimination diagram. Journal of Petrology 48(12): 2341-2357.

He, Q., Xiao, L., Balta, B., Gao, R. and Chen, J., 2010- Variety and complexity ‎of the Late-Permian Emeishan basalts: Reappraisal of plume-lithosphere interaction processes. Lithos 119: 91-107.

Hofmann, A. W., 1988- Chemical differentiation of the Earth: the relationship between mantle, continental crust, and oceanic crust. Earth and Planetary Science Letters 90(3): 297-314.

Hofmann, A., Jochum, K., Seufert, M. and White, W., 1986- Nb and Pb in oceanic basalts: new constraints on mantle evolution. Earth and Planetary Science Letters 79(1-2): 33-45.

Hosseini, S. Z., Arvin, M., Oberhansli, R. and Dargahi, S., 2009- Geochemistry and tectoinc setting of pleistocene basaltic lava flows in the shahre-babak area, NWof Kerman Iran: Implication for the Evolution of urumieh Dokhtar Magmatic Assemblage, journal of sciences. Islamic Repablic of Iran 20 (4):331-342.

Jafri, S. H. and Sheikh, J. M., 2013- Geochemistry of pillow basalts from Bompoka, Andaman–Nicobar Islands, Bay of Bengal, India. Journal of Asian Earth Sciences 64: 27–37.

Lentz, D. R., 1998- Petrogenetic evolution of fesic volcanic sequences associated with Phanerozoic volcanic-hosted massiv sulfide systems: The role of extentional geodynamics. Ore Geology Reviews12: 289-327.

Li, B., Bagas, L., Gallardo, L. A., Said, N., Diwu, C. and McCuaig, T. C., 2013- Back-arc and post-collisional volcanism in the Palaeoproterozoic Granites-Tanami Orogen, Australia. Precambrian Research 224: 570 – 587.

Li, Z. and Chen, B., 2014- Geochronology and geochemistry of the Paleoproterozoic meta-basalts from the Jiao-Liao-Ji Belt, North China Craton: Implications for petrogenesis and tectonic setting. Precambrian Research 255: 653-667.

Lustrino‎, M.‎, Melluso,‎ L.‎ and‎ Morra‎, V., 2002-‎ The‎ transition‎ from‎ alkaline‎ to‎ tholeiitic magmas: a case study from the Orosei-Dorgali Pliocene volcanic district (NE‎ Sardinia, ‎Italy). ‎Lithos 63: 83-113.

Mahmoudi, S., Corfu, F., Masoudi, F., Mehrabi, B. and Mohajjel, M., 2011 - U-Pb dating and emplacement history of granitoid plutons in the northern Sanandaj-Sirjan zone, Iran. Journal of Asian Earth Science 41: 238-249.

Mehdipour, G. J. and Moazzen, M., 2015- geodynamic evolution of the Sanandaj-Sirjan zone, Zagros orogen, Iran. Turkish Journal of earth Sciences 24: 513-528.

Meng, L., Li, Z. X., Chen, H., Li, X. H. and Wang, X. C., 2012- Geochronological and geochemical results from Mesozoic basalts in southern South China Block support the flat-slab subduction model. Lithos132: 127-140.

Middlemost, A. K., 1994- Namming materials in the magma/igneous rock system. Earth Science Reviews 37: 215–224.

Mousivand, F., Rastad, E., Meffre, S., Peter, J. M., Mohajjel, M., Zaw, K. and Emami, M. H., 2012- Age and tectonic setting of the Bavanat Cu-Zn-Ag Besshi-type volcanogenic massive sulfide deposit, southern Iran. Mineralium Deposita 47(8): 911-931.

Nakamura, N., 1974- Determination of REE, Ba, Fe, Mg, Na and K in carbonaceous and ordinary chondrites. Geochimica et Cosmochimica Acta 38: 757-775.

Norman, M. D. and Garcia, M. O., 1999- Primitive magmas and source characteristics of the Hawaiian plume: petrology and geochemistry of shield picrites. Earth and Planetary Science Letters 168(1): 27-44.

Omrani, J., Agard, P., Whitechurch, H., Benoit, M., Prouteau, G. and Jolivet, L., 2008- Arc-magmatism and subduction history beneath Zagros: New report of adakites and geodynamic consequences. Lithos 106: 380-398.

Pearce, J. A., 1982- Trace element characteristics of lavas from destructive plate boundaries. In: Thorpe R.S. (ed.) Andesites: Orogenic Andesites and Related Rocks. John Wiley and Sons, Chichester: 525-548, ISBN 0 471 28034 8.

Peng, P., 2010- Reconstruction and interpretation of giant mafic dyke swarms: a case study of 1.78 Ga magmatism in the North China craton Geological Society, London, Special Publications 338: 163-178.

Reichow, M. K., Saunders, A., White, R., Al'Mukhamedov, A. and Medvedev, A. Y., 2005- Geochemistry and petrogenesis of basalts from the West Siberian Basin: an extension of the Permo–Triassic Siberian Traps, Russia. Lithos 79(3): 425-452.

Ricou, L. E., 1974- L’étude géologique de la région de Neyriz (Zagros iranien) etl’évolution des Zagrides. Thesis, Université Paris-Sud, Orsay.

Rollinson, H. R., 1993- Using Geochemical Data: Evaluation, Presentation, Interpretation. John Wiley and Sons, 352p.

Sabzehei, M., 1974- Les mélanges ophiolitiques de la région d'Sfandagheh (Iran méridional), Etude petrologique et Structurale, Interprétation dans le cadre Iranien. Ph. D. thesis, Universite de Grenoble, France.

Saunders, A. D. and Tarney, J., 1984- Geochemical characteristics of basaltic volcanism within back-arc basins. In Kokelaar, B.P. and Howells, M.F. (eds), Marginal basin geology, Special Publication of the Geological Society, London 16: 59-67.

Sepahi, A. A., Shahbazi, H., Siebel, W. and Ranin, A., 2014- Geochronology of plutonic rocks from the Sanandaj-Sirjan zone, Iran and new zircon and titanite U-Th-Pb ages for granitoids from the Marivan pluton. Geochronometria 41(3): 207-215.

Seyed-Emami, K., 2003- Triassic in Iran. Journal of Facies 48: 91–106.

Shahabpour, J., 2005- Tectonic evolution of the orogenic belt in the region located between Kerman and Neyriz. Journal of Asian Earth Sciences 24(4): 405-417.

Shahbazi, H., Siebel, W., Pourmoafee, M., Ghorbani, M., Sepahi, A., Shang, C. K. and Vousoughi Abedini, M., 2010- Geochemistry and U-Pb zircon geochronology of the Alvand plutonic complex in Sanandaj-Sirjan zone (Iran): new evidence for Jurassic magmatism. Journal of Asian Earth Sciences 39(6): 668-683.

Srivastava, R. K., 2011- Dyke swarms: Keys for Geodynamic Interpretation. Springer-Verlag Berlin Heidelberg. 611pp.

Stöcklin, J., 1968- Structural history and tectonics of Iran; a review, American Association of Petrolium Geologists Bulletin 52(7): 1229-1258.

Sun, S. and McDonough, W. F., 1989- Chemical and isotopic systematics of oceanic basalts: Implications for mantle composition and processes, in: Saunders, A. D., Norry M. J. (Eds.), Magmatism in the Ocean Basins. Geological Society London, Spec 42: 313–345.

Sun, S. S., 1980- Lead isotopic study of young volcanic rocks from mid-ocean ridges, ocean islands and island arcs. Philosophical Transactions of the Royal Society of London A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences 297(1431): 409-445. DOI: 10.1098/rsta.1980.0224.

Tahmasbi, Z., Castro, A., Khalili, M., Khalaji, A. A. and de la Rosa, J., 2010- Petrologic and geochemical constraints on the origin of Astaneh pluton, Zagros orogenic belt, Iran. Journal of Asian Earth Sciences 39(3): 81-96. ‏

Takin, M., 1972- Iranian geology and continental drift in the Middle East. Nature 235: 147-150.

Talusani, V. ‎R.‎ 2010- Bimodal‎ tholeiitic ‎and‎ mildly‎ alkali basalts from ‎Bhir‎area,‎ central Deccan Volcanic Province, India: Geochemistry and petrogenesis‎ Journal of Volcanology Geothermal Research189: 278-290.

Taraz, H., 1974- Geology of the Surmaq-Deh Bid area, Abadeh region, Central Iran. Geological Survey of Iran.

Taylor, B. and Martinez, F., 2003- Back - arc basin basalt systematics. Earht and Planetary Science Letters 210: 481-497.

Taylor, S. R. and McLennan, S. M., 1985- The Continental Crust: Its Composition and Evolution. Blackwell Scientific Publications, Oxford: 312pp.

Varekamp, J., Hesse, A. and Mandeville, C., 2010- Back-arc basalts from the Loncopue graben (Province of Neuquen, Argentina). Journal of volcanology and geothermal research 197(1): 313-328.

Verdel, C., 2009- Cenozoic geology of Iran: An intergrated study of extentional tectonics and related volcanism. Ph.D. Thesis. California Institute of Technology, Pasadena, California USA.

Verma, S. P., 2009- Continental rift setting for the central part of Mexican volcanic belt: A statistical, the open Geology journal 3: 8-29.

Wang, Z., Zhao, Y., Zou, H., Li, W., Liu, X., Wu, H., Xu, G. and Zhang, S., 2007- Petrogenesis of the Early Jurassic Nandaling flood basalts in the Yanshan belt, North China Craton: A correlation between magmatic underplating and lithospheric thinning. Lithos 96: 543-566.

Weaver, B. L. and Tarney, J., 1984- Empirical approach to estimating the composition of the continental crust. Nature 310: 575 – 577.

Widdowson, M., Pringle, M. and Fernandez, O., 2000- A post K–T boundary (Early Palaeocene) age for Deccan-type feeder dykes, Goa, India. Journal of Petrology 41(7): 1177-1194.

Wilmsen, M., Fursich, F., Syed- Emami, K., Majidifard, M. and Taheri, J., 2009- The Cimmerian orogeny in northern Iran: tectono-stratigraphic evidence from the foreland, Terra Nova 21: 211–218.

Winchester, J. A. and Floyd, P. A., 1977- Geochemical discrimination of different magma series and their differentiation products using immobile elements. Chemical Geology 20: 325-343.

Xu, X., Song, S., Su, L., Li, Z., Niu, Y. and Allen, M. B., 2015- The 600- 580 Ma continental rift basalts in North Qilian Shan, northwest China: Links between the Qilian - Qaidam block and SE Australia, and the reconstruction of East Gondwana. Precambrian Research 257: 47-64.

Zhao, J. H. and Zhou, M. F., 2007- Geochemistry of Neoproterozoic mafic intrusions in the PanzhihuaNdistrict (Sichuan Province, SW China): Implications for subduction - related metasomatism in the upper mantle. Journal of Precambrian Research152:27-47.