مطالعه سیستماتیک و زیست‎بوم دیرینه گونه مرجانی Pseudozaphrentoides winsnesi ا ز توالی قزلین، بلوک طبس (برش زلدو)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشگاه پیام نور قم

2 گروه زمین شناسی و مرکز تحقیقات علوم زمین, دانشکده علوم,دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان

3 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری (وزارت جهاد کشاورزی)

چکیده

گروه انارک با سازند های زلدو ( قزلین- آسلین) و سازند تیغ معدنو (ساکمارین) در ازبک‎کوه (ایران مرکزی) بیش از 180 متر ضخامت دارد که شامل کنگلومرا، شیل، ماسه‌سنگ ، ماسه‌سنگ آهکی، آهک و بین لایه­های دولومیتی است. در توالی­های سازند زلدو، تجمع گونه مرجانی Pseudozaphrentoides winsnesi Flügel, 1995 در دو افق با فراوانی زیاد در بخش بالایی لایه‎های قزلین وجود دارد. این اجتماع مرجانی بر اساس نوع فونا، تنوع و فراوانی، آرایش کورالیت­ها و نیز میکروفاسیس رخساره­های رسوبی، بیانگر زیستگاه دیرینه مرجانی سطح پایین (تیپ A و زون اکولوژیکی A2)" است؛ این زیستگاه معرف شرایط سخت اکولوژیکی است که تنها تعداد معدودی از مرجان­های منفرد می­توانستند عوامل محدودکننده موثر بر زندگی مرجان­ها را تحمل کنند. بر اساس مطالعات میکروفاسیس، محیط زندگی این اجتماع مرجانی در نواحی تپه‌های ماسه‎ای و حاشیه تپه‌های ماسه‎ای (لاگون به سمت تپه‎های ماسه‎ای و دریای باز به سمت تپه‎های ماسه‎ای) در یک پلاتفرم­کم­عمق تشخیص داده شده است.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Systematic and Paleoecology of species Pseudozaphrentoides winsnesi (Solitary Rugose coral) from Gzhelian (Late Carboniferous) in Tabas block, Eastern Iran

نویسندگان [English]

  • mahdi badpa 1
  • Hamed Yarahmadzahi 2
  • Kaveh Khaksar 3
1 department of Geology, Payame noor university of qom
2 Department of Geology, Earth Sciences Research Center, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, I. R. Iran.
3 Department of Water & Soil, Imam Khomeini High Education Center, Institute of Scientific Applied Higher Education of Jihad-e- Agriculture, Karaj, Iran
چکیده [English]

The Anarak Group with Zaladu (Gzhelian-Asselian age) and Tigh-e-Madanu (Sakmarian age) formations in the Ozbak Kuh Mountains (Central Iran) is more than 180 m thick and includes thick units of conglomerate, shale, sandstone, calcareous sandstone, sandy limestone, fusulinid limistone, marl and dolomite layers. In the sequence of Zaladu formation, the accumulation of coral species of Pseudozaphrentoides winsnesi Flügel, 1995, was abundantly identified in two horizons in the upper part of the Ghezelin layers. Based on fuanal composition, diversity and abundance, spacing of corallits and microfacies, the mentioned accumulation is categorized as low-level (of Type A, ecological zone of A2). This zone represents a tough ecological condition where only a limited number of solitary corals could have survived the life-threatening factors. Based on microfacies studies, the coral community was identified to be restricted to the shoal and around it (lagoon toward shoal and open sea toward shoal) in a shallow platform.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gzhelian
  • Systematic
  • Rugose coral
  • Ozbak-kuh
  • Zaladu Formation

کتابنگاری

بادپا، م.، خاکسار، ک.، عاشوری، ع. ر. و خانه‎باد، م.، 1393- مرجان­های باشکیرین (کربنیفر پسین) سازند سردر در برش زلدو، کوه­های ازبک­کوه، خاور ایران مرکزی، مجله پژوهش­های چینه‎نگاری و رسوب شناسی. 54: صص. 39 تا 58.

بادپا، م.، خاکسار، ک.، عاشوری، ع. ر. و خانه‎باد، م.، 1394- پارامترهای محیطی مجموعه مرجانی باشکیرین سازند سردر در برش زلدو (کوه­های ازبک­کوه، خاور ایران مرکزی)، فصلنامه علوم زمین. 95: صص. 97 تا 106.

بادپا، م.، خاکسار، ک.، عاشوری، ع. ر. و خانه‎باد، م.، 1395- معرفی مرجان­های کربنیفر پسین (اشکوب قزلین) انارک (شمال شرق اصفهان)، دومین همایش ملی زمین‎شناسی و اکتشافات معدنی، کرمان.

بادپا، م.، عاشوری، ع. ر. و خاکسار، ک.، 1387- گزارش اولیه از مرجان­های قزلین ایران در برش زلدو (کوه‎های ازبک­کوه، شرق ایران مرکزی)، دوازدهمین همایش انجمن زمین‎شناسی ایران، شرکت ملی مناطق نفت­خیز جنوب، اهواز، صص. 210 تا 215.

بادپا، م.، عاشوری، ع. ر. و خاکسار، ک.، 1390- مطالعه مرجان­های سرپوخووین پسین (نامورین پیشین) در برش زلدو (کوه‎های ازبک­کوه، خاورایران مرکزی)، رخساره‎های رسوبی،90: صص. 1 تا 14.

خانه­باد، م.، 1391- محیط رسوبی، دیاژنز و ژئوشیمی رسوبات کربنیفر شرق ایران مرکزی، رساله دکترا، دانشگاه فردوسی مشهد، 247 ص.

سهرابى، ز.، 1384-  بیواستراتیگرافی سیستم‎های کربنیفر(سازند سردر)- پرمین(سازند جمال) در منطقه ازبک‎کوه (برش زلودو) بر اساس روزنبران با نگرش ویژه بر کونودونت‎ها، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، پژوهشکده علوم زمین، 278 ص.

طاهری، ع. و وزیری‎مقدم، ح.، 1380- چینه‌نگاری و فسیل‌شناسی سنگ‌های کربنیفر بالایی- پرمین در برش زلدو و مقایسه آن با سایر نواحی ایران، مجله علوم پایه دانشگاه اصفهان، صص. 45 تا 56.

طاهری، ع. و وزیری‎مقدم، ح.، 1387- بررسی فوزولیناسه­آی بلوک طبس و اهمیت آنها در تفسیر جغرافیا و آب‏وهوای گذشته قاره سیمری، مجله علوم دانشگاه تهران. 1: صص. 123 تا 130.

یاراحمدزهی، ح.، 1390- چینه‎نگاری زیستی فوزولین‎ها و چینه‎نگاری سکانسی و محیط رسوبی نهشته‎های پرمین زیرین در ایران مرکزی (نواحی یزد، اصفهان، آباده)، رساله دکترا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، 284 ص.

 

References

Aretz, M., 2010- Habitats of colonial rugose corals: the Mississippian of western Europe as example for a general classification: Lethaia, V. 10, p. 1- 5.

Badpa, M., Khaksar, K. and Ashouri, A. 2011- Study of Carboniferous corals in the Ozbak-kuh Mountains (Eastern of Central Iran). 11th symposium of fossil Cnidaria and Porifera. Liege. Belgium.

Denayer, J., 2013- Biostratigraphie et Paleobiogeographie des Coraux tetracoralliaires du Carbonifer inferieur de la Turquie. Universite de Liege. 431 p.

Dobrolyubova, T. A., 1958- Nizhnekamennougol’nye kolonial’nye chetyrekhluchevye korally Russkoy platformy. Trudy Paleontologicheskogo Instituía AN SSSR, 70, 1-226. [in Russian]

Fedorowski, J., 2010- Does similarity in rugosan characters and their functions indicate taxonomic relationship?: Palaeoworld, V. 19, p. 374- 381.

Flügel, H. W., 1995- Biostratigraphie und Korallenfaunen des Jungpalaozoikums Ost-Irans: Geol. Paläont. Mitt. Innsbruck, V. 20. p. 35- 49.

Gorski, I. I., 1978- Middle Carboniferous corals from the werstern slope of the Urals. Nakuka, Moscow. 233p. [in Russian].

Herbig, H. G., 1986- Rugosa und Heterocorallia aus Obervisé-Geröllen der Marbella-Formation (Betische Kordillere, Südspanien). Paläontologische Zeitschrift. V. 6. P. 189- 225.

Hill,  D., 1941  (1938-1941)-  A  monograph  on  the  Carboniferous  rugose  corals  of  Scotland: Palaeontograph ical Society, 213 p.

Hill, D., 1981- Coelenterata; Supplement 1, Rugosa and Tabulata.  In:  Teichert, C., (Ed.). Treatise on invertebrate paleontology, Volume part F, volume 1-2, The Geological Society of America and the University of Kansas (Boulder, Colorado, Lawrence, Kansas), 762 p.

Leven, E. J. and Gorgij, M. N., 2006- Upper Carboniferous–Permian stratigraphy and fusulinids from the Anarak region, central Iran: Russian journal of earth sciences, V. 8, p. 1- 25.

Leven, E. J. and Gorgij, M. N., 2011- First Record of Gzhe­lian and Asselian Fusulinids from the Vazhnan Forma­tion (Sanandaj-Sirjan Zone of Iran).Stratigraphy and Geological Correlation, 19: 486- 501.

Leven, E. J. and Taheri, A., 2003- Carboniferous-Permian stratigraphy and fusulinids of East Iran, Gzhelian and Asselian deposits of the Ozbak-Kuh region: Rivista Italiana di Paleontologia e Stratigrafiav, V. 109, p. 499- 515.

Leven, E. J., Davydov, V. I. and Gorgij, M. N., 2006- Pennsylvanian stratigraphy and fusulinids of central and eastern Iran: Palaeontologia Electronica, 9.1.1A.

Rodríguez, S., 2001- Life stratetegies of solitary undissepimented rugose corals from the Upper member of the Picos de Europa Formation (Moscovivian, Carboniferous, Cantabrian Mountain, NW Spain), Lethaia, V. 34, p. 203- 214.

Rodríguez, S., Hernando, J. M. and Rodríguez-Curt, L., 2004- Estudio de los corales cyathópsidos (Rugosa) del Viseense superior de la Unidad de la Sierra del Castillo (Córdoba, España): Coloquios de Paleontología, V. 54, p. 69- 82.

Ruttner, A., Nabavai, M. H. and Alavi, M., 1970- Geological map of the Ozbak- kuh mountains, scale 1:100,000. Geological Survey of Iran proof Print.

Said, I., Rodríguez, S., Berkhli, M., Cózar, P. and Gómez-Herguedas, A., 2010- Environmental parameters of a coral assemblage from the Akerchi Formation (Carboniferous), Adarouch Area, central Morocco: Journal of Iberian Geology, V. 36, p. 7- 19.

Said, I., Somerville, I. D., Rodríguez, S. and Cózar, P., 2013- Mississippian coral assemblages from the Khenifra area, Central Morocco: Biostratigraphy, biofacies, palaeoecology and palaeobiogeography. Gondwana Research 23, 367- 379.

Semenoff-Tian-Chansky, P., 1974- Recherches sur les Tétracoralliaires  du  Carbonifère  du  Sahara  Occidental.  Mémoires du Muséum national d’histoire naturelle, nouvelle séries, .série C, Sciences de la terre, 30, 1- 316.

Vassilyuk, N. P., 1960- Lower Carboniferous corals of the Donets Basin.  Akademiya  Nauk  Ukrainskoy  SSR,  Trudy  Instituta Geologicheskikh  Nauk,  Seriya  Stratigrafii  i  Paleontologii, 13, 1- 178. [In .Russian]

Yarahmadzahi, H. and Vachard, D., 2014- Paleobiogeographic significance of a new ozawainelloid fusulinid Pseudoacutella partoazari n. sp., from the Asselian (lowermost Permian) of Gaduk (Central Alborz, Iran). Revue de micropaléontologie V. 57, p. 117- 124.

Yarahmadzahi, H. and Vachard, D., 2018- The uppermost Carboniferous (Gzhelian)-Lower Permian (Asselian) stratigraphy and smaller foraminifers of the Ozbak-Kuh region (Tabas Block, east central Iran), Geological journal, V. 53(2), p. 510- 526.

Yarahmadzahi, H. and Vachard, D., 2019- Gzhelian-Asselian (latest Carboniferous–earliest Permian) smaller foraminifers from the Asad-Abad section (Sanandaj-Sirjan tectonic plate, central Iran). Journal of Foraminiferal Research. V. 49 (2), p. 107- 130.

Yarahmadzahi, H., Vachard, D. and Dibadin, B., 2016- Smaller foraminifers from the Lower Permian Emarat Formation, East of Firuzkuh (Central Alborz, Iran). Rivista Italiana di Paleontologia e Stratigrafia V. 122(3), p. 103- 118.

Yentsch, C. S., Yentsch, C. M., Cullen, J. J., Lapointe, B., Phinney, D. A. and Yentsch, S. W., 2002- Sunlight and water transparency: cornerstornes in coral research. J. Exp. Mar. Biol. Ecol.V. 268, p. 171- 183.